Sự đảo ngược chính sách đối ngoại của Philippines kể từ khi ông Duterte lên cầm quyền

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 20/10 bày tỏ hy vọng chuyến thăm mang tính “cột mốc” của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tới Bắc Kinh có thể giúp “cải thiện toàn diện” mối quan hệ song phương vốn chịu sức ép từ tranh chấp trên biển Đông.

Theo tin từ Reuters, ông Duterte đặt chân tới Bắc Kinh vào hôm thứ Ba tuần này cùng với ít nhất 200 doanh nhân hàng đầu Philippines nhằm mở đường cho điều mà ông gọi là một liên minh thương mại mới. Chuyến thăm Trung Quốc của nhà lãnh đạo Philippines diễn ra trong bối cảnh mối quan hệ giữa Manila với đồng minh lâu năm Washington xấu đi.

Nỗ lực xích lại gần Trung Quốc - diễn ra không lâu sau khi tòa án trọng tài quốc tế ở The Hague, Hà Lan ra phán quyết vụ kiện biển Đông theo hướng ủng hộ Philippines - đánh dấu một sự đảo ngược chính sách đối ngoại của Philippines kể từ khi ông Duterte lên cầm quyền vào ngày 30/6.

Trong cuộc gặp diễn ra sáng 20/10 tại Đại lễ đường Nhân dân ở thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc, ông Tập nói với ông Duterte rằng Trung Quốc và Philippines là “anh em”, và hai bên có thể “giải quyết êm đẹp các tranh chấp”. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Trung Quốc không đề cập cụ thể đến tranh chấp trên biển Đông.

“Tôi hy vọng chúng ta có thể thực hiện tâm nguyện của người dân và sử dụng chuyến thăm này như một cơ hội để thúc đẩy mối quan hệ Trung Quốc-Philippines trở lại với trạng thái thân thiện và cải thiện toàn diện mọi vấn đề”, ông Tập nói.

Về phần mình, Tổng thống Philippines nhấn mạnh thông điệp rằng ông mong muốn tăng cường hợp tác với Trung Quốc, coi chuyến thăm này có ý nghĩa “rất quan trọng” và là một bằng chứng về “mùa xuân” của mối quan hệ song phương.

“Trong suốt nhiều thế kỷ, Trung Quốc đã là một người bạn của Philippines và gốc gác của mối quan hệ giữa chúng ta là sâu sắc và không thể dễ dàng bị cắt đứt”, ông Duterte nói với Chủ tịch Trung Quốc.

“Dù chúng tôi tới Bắc Kinh giữa lúc gần đến mùa đông này, thì đây vẫn là mùa xuân trong mối quan hệ của chúng ta”, ông Duterte nói.

Những phát ngôn thân thiện mà nhà lãnh đạo Philippines đưa ra ở Bắc Kinh trái ngược với ngôn từ mà ông sử dụng đối với Mỹ. Mới đây, Duterte từng gọi Tổng thống Mỹ Barack Obama là “con của điếm”, rồi nói ông Obama “nên đi xuống địa ngục” khi phản ứng trước những lời chỉ trích của Mỹ nhằm vào chiến dịch chống ma túy đẫm máu của ông.

Trung Quốc đã thể hiện sự chào đón nồng hậu đối với những nỗ lực mới của Philippines nhằm “làm thân” với Bắc Kinh, ngay cả khi ông Duterte thề sẽ không từ bỏ chủ quyền của Philippines đối với các khu vực có tranh chấp với Trung Quốc trên biển Đông.

Ngày 19/10, Duterte nói vụ kiện biển Đông sẽ là “chủ đề phụ” trong các cuộc hội đàm trong chuyến thăm Trung Quốc lần này của ông, và ông sẽ chờ phía Trung Quốc đề cập đến vấn đề tranh chấp biển Đông thay vì tự ông nêu ra.