Thanh Hóa hiện có 699 sản phẩm OCOP, cùng hàng chục sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, nhưng số lượng hàng hóa địa phương hiện diện tại các hệ thống phân phối hiện đại vẫn chưa tương xứng với tiềm năng...

Theo báo cáo của Sở Công Thương Thanh Hóa, đến tháng 10/2026, địa phương có 699 sản phẩm OCOP. Từ năm 2019 đến nay, tỉnh có 55 sản phẩm, hàng hóa được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu. Nhiều mặt hàng như nước mắm, đường, trà đã có chỗ đứng tại các hệ thống phân phối lớn như WinCommerce, Central Retail, Saigon Co.op và Aeon.

SẢN PHẨM NHIỀU, HÀNG HÓA ĐỦ SỨC CẠNH TRANH CÒN THIẾU

Tuy nhiên, việc đưa sản phẩm địa phương vào các chuỗi bán lẻ hiện đại vẫn còn nhiều hạn chế. Đáng chú ý, trong số 699 sản phẩm OCOP, chỉ có 2 sản phẩm đạt 5 sao, 63 sản phẩm đạt 4 sao, còn lại chủ yếu là sản phẩm 3 sao. Gần một nửa số sản phẩm đã hết thời hạn công nhận nhưng chưa được đánh giá lại.

Thực tế này đặt ra yêu cầu không chỉ gia tăng số lượng sản phẩm OCOP mà còn phải chú trọng chất lượng, tính ổn định và năng lực cung ứng. Một sản phẩm có thương hiệu ở quy mô địa phương chưa đồng nghĩa với việc đáp ứng đầy đủ các điều kiện để được phân phối rộng rãi tại hệ thống siêu thị.

Theo đánh giá của ngành chức năng, phần lớn cơ sở sản xuất, chế biến nông sản trên địa bàn tỉnh có quy mô nhỏ, hoạt động phân tán, chưa bảo đảm sản lượng cung ứng thường xuyên. Nguồn nguyên liệu phụ thuộc mùa vụ, trong khi các hệ thống bán lẻ lớn đòi hỏi hàng hóa phải đáp ứng liên tục về số lượng, chất lượng, tiêu chuẩn và hồ sơ truy xuất nguồn gốc.

Bên cạnh đó, chi phí vận chuyển, bảo quản và các khoản chiết khấu, khuyến mãi cũng tạo áp lực đối với các cơ sở sản xuất nhỏ. Việc thiếu vùng nguyên liệu tập trung, khâu thu gom và doanh nghiệp đủ năng lực dẫn dắt chuỗi khiến liên kết giữa sản xuất với tiêu thụ chưa bền chặt.

Một con số đáng chú ý là đến nay mới có 4 doanh nghiệp Thanh Hóa đăng ký kết nối cung ứng sản phẩm, hàng hóa vào hệ thống siêu thị Aeon. Trong khi đó, thị trường bán lẻ hiện đại tiếp tục mở rộng, sức mua trong tỉnh tăng lên nhưng hàng hóa địa phương vẫn chưa chiếm được vị trí tương xứng trên các quầy kệ.

SIẾT TRÁCH NHIỆM, ĐƯA HÀNG LÊN KỆ BẰNG KẾT QUẢ THỰC CHẤT

Tại hội nghị rà soát tình hình phân phối hàng hóa Thanh Hóa, giải pháp mở rộng thị trường trong nước, quốc tế và chuẩn bị nguồn hàng phục vụ Tết Nguyên đán 2027 diễn ra vào chiều 21/10, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Tô Anh Dũng thẳng thắn chỉ ra nghịch lý: sản phẩm thì có nhưng chưa có nhiều hàng hóa đủ sức cạnh tranh trong hệ thống phân phối hiện đại; ngay trên thị trường nội tỉnh, hàng Thanh Hóa vẫn chưa phát huy được lợi thế.

Để khắc phục thực trạng này, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu triển khai song song hai nhiệm vụ: trước mắt, đẩy mạnh kết nối phân phối, đưa hàng hóa địa phương vào hệ thống bán lẻ phục vụ Tết Nguyên đán năm 2027; về lâu dài, nâng cao năng lực sản xuất, phát triển vùng nguyên liệu, chế biến, tiêu chuẩn chất lượng và thương hiệu.

"Nhà nước không làm thay doanh nghiệp, không hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách để doanh nghiệp dự trữ hàng hóa, nhưng phải thực hiện đến cùng vai trò kết nối, hướng dẫn và tháo gỡ khó khăn", ông Dũng nhấn mạnh; đồng thời đề nghị các sở, ngành, địa phương chủ động đồng hành với doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, giải quyết vướng mắc cụ thể trong quá trình tiếp cận nhà phân phối.

Đáng chú ý, lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa yêu cầu phân loại sản phẩm và năng lực của từng cơ sở để lựa chọn thị trường phù hợp. Những doanh nghiệp có sản lượng lớn, nguồn cung ổn định cần được kết nối với chuỗi bán lẻ toàn quốc và thị trường xuất khẩu. Với cơ sở quy mô nhỏ, cần ưu tiên các siêu thị trong tỉnh, điểm bán tại khu du lịch và thương mại điện tử, thay vì chạy theo mục tiêu đưa tất cả sản phẩm vào siêu thị lớn.

Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa cũng yêu cầu thay đổi cách đánh giá hiệu quả thực hiện. Kết quả không được đo bằng số hội nghị hay văn bản đã ban hành, mà phải thể hiện qua số sản phẩm được đưa lên kệ, số hợp đồng cung ứng được ký kết và doanh thu thực tế.

Sở Công Thương Thanh Hóa được giao làm đầu mối tổ chức thực hiện; Giám đốc Sở chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa về kết quả. Giám đốc các sở, thủ trưởng các ngành và Chủ tịch UBND các xã, phường phải trực tiếp chỉ đạo, không giao khoán nhiệm vụ cho cấp dưới. Các đơn vị phải xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và kết quả đầu ra theo yêu cầu “6 rõ, 1 xuyên suốt”.

Trong tháng 1/2027, trước Tết Nguyên đán, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa sẽ trực tiếp kiểm tra kết quả tại các siêu thị và thông qua báo cáo. Đơn vị không hoàn thành nhiệm vụ đúng thời hạn, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh.

Cùng với việc mở rộng đầu ra, Thanh Hóa đặt mục tiêu trong giai đoạn 2026–2027 vận động 100% siêu thị, trung tâm thương mại trên địa bàn bố trí khu vực hoặc gian hàng giới thiệu, trưng bày và bán sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng của tỉnh phù hợp với điều kiện kinh doanh. Tỉnh cũng phấn đấu tổ chức 15 hoạt động kết nối cung cầu, giao thương nhằm gia tăng cơ hội tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất.