Thúc đẩy nghiên cứu, sáng chế, thương mại hóa sản phẩm UAV “Made in Vietnam”

Ngày 9/9/2025, Viện Nghiên cứu Công nghệ Không gian và Dưới nước - Trường Đại học Bách khoa Hà Nội và Tổng Công ty Khí Việt Nam - CTCP (PV GAS) chính thức phát động Cuộc thi Sáng tạo UAV - CUP PV GAS 2025 với chủ đề “Vùng trời quê hương”.

Cuộc thi được xây dựng theo mô hình mô phỏng thực tế, lấy cảm hứng từ các nhiệm vụ tiếp năng lượng, vận chuyển khẩn cấp và cung cấp năng lượng sạch trong đo thị thông minh. Các đội tham dự cuộc thi không chỉ chế tạo UAV mà còn phải xây dựng chiến thuật hợp lý, ứng dụng công nghệ định vị, cảm biến, điều hướng và điều khiển tự động để hoàn thành chuỗi nhiệm vụ trong môi trường đối kháng.

Chia sẻ tại buổi công bố, PGS.TS. Hán Trọng Thanh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Công nghệ Không gian và Dưới nước, cho biết trong những năm gần đây, công nghệ máy bay không người lái (UAV) đã và đang phát triển mạnh mẽ, trở thành một trong những lĩnh vực có tiềm năng ứng dụng rộng rãi nhất trong thời đại công nghiệp 4.0.

Các hệ thống UAV ngày nay không chỉ phục vụ mục đích giải trí mà còn đóng vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực như nông nghiệp thông minh, giám sát môi trường, tài nguyên và năng lượng giao hàng tự động, tìm kiếm cứu nạn, quốc phòng – an ninh và đặc biệt là trong các giải pháp công nghệ xanh vì sự phát triển bền vững.

Hiện nhiều quốc gia trên thế giới đã và đang đầu tư quy mô lớn vào phát triển nền kinh tế tầm thấp - một khái niệm mới nổi dựa trên ứng dụng các thiết bị UAV và công nghệ thông minh trong môi trường không gian.

Những công nghệ này đang dần trở thành trụ cột trong nhiều ngành công nghiệp, từ giao hàng tự động, giám sát nông nghiệp, tìm kiếm cứu nạn, vận chuyển y tế khẩn cấp cho đến tự động hóa sản xuất và kiểm soát môi trường.

UAV không chỉ đơn thuần là thiết bị công nghệ cao mà còn đang mở ra những tiềm năng gần như không giới hạn trong việc thay thế con người thực hiện các công việc nguy hiểm, trong môi trường độc hại hoặc khắc nghiệt, góp phần giải quyết các thách thức toàn cầu và nâng cao chất lượng cuộc sống. Nhiều quốc gia đã xác định lĩnh vực này là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - quốc phòng và ứng phó với biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh...

Tại Việt Nam, Đảng và Nhà nước đã xác định rõ vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là trụ cột then chốt trong phát triển đất nước. Thông qua nhiều nghị quyết, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, Nhà nước đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc làm chủ công nghệ lõi đối với các sản phẩm chiến lược như: UAV, robot, camera AI... Những chính sách này không chỉ định hướng mà còn tạo động lực kết nối "Nhà nước - Nhà trường - Nhà doanh nghiệp" nhằm kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mạnh mẽ, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số.

Máy bay không người lái đã được ứng dụng rộng rãi trong nông nghiệp Việt Nam như phun thuốc, bón phân, giám sát cây trồng. Tuy nhiên, cuộc thi Sáng tạo UAV - CUP PV GAS 2025 sẽ hướng tới nhiều ứng dụng hơn nữa trong các ngành công nghiệp khác nhau như vận chuyển tiếp năng lượng, vận chuyển đến các nơi khai thác khí, lấy mẫu thăm dò; ứng dụng UAV trong kinh tế tầm thấp như vận chuyển hàng hóa, giám sát môi trường, y tế, cứu hộ cứu nạn trong các vùng xa…

Không chỉ hướng tới tìm kiếm các giải pháp ứng dụng UAV hiệu quả trong thực tiễn, theo ban tổ chức, cuộc thi còn góp phần thúc đẩy nghiên cứu, sáng chế và thương mại hóa sản phẩm UAV “Made in Vietnam”.

PGS.TS Hán Trọng Thanh khẳng định, Ban tổ chức sẽ tạo điều kiện để các ý tưởng xuất sắc được phát triển và ứng dụng trong thực tế. Phối hợp với doanh nghiệp, quỹ đổi mới sáng tạo hỗ trợ hoàn thiện sản phẩm, kết nối các nguồn vốn và thương mại hóa các sản phẩm tham gia cuộc thi.

Rộng hơn nữa, mục tiêu cuộc thi hướng tới xây dựng hệ sinh thái UAV bền vững tại Việt Nam. Góp phần phát triển phong trào nghiên cứu khoa học kỹ thuật, đặc biệt trong lĩnh vực UAV, điều khiển tự động, kỹ thuật hàng không – điện tử và trí tuệ nhân tạo ứng dụng. Cũng như định hướng, phát hiện và bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ UAV, phục vụ cho các mục tiêu chiến lược về công nghệ xanh và chuyển đổi số quốc gia.