Tòa án ra phán quyết về kênh đào Panama có lợi cho Mỹ

Tòa án Tối cao Panama mới đây tuyên bố hợp đồng nhượng quyền của công ty con thuộc CK Hutchison, một tập đoàn có trụ sở tại Hồng Kông, để vận hành các cảng ở hai đầu kênh đào Panama là vi hiến.

Theo hãng tin CNBC, quyết định này được xem như một thắng lợi lớn của chính quyền Tổng thống Donald Trump trên phương diện an ninh tại Tây Bán cầu, trong bối cảnh Mỹ đang nỗ lực ngăn chặn ảnh hưởng chiến lược của Trung Quốc trong khu vực.

Trong một thông báo ngắn gọn được công bố vào hôm 29/1, Tòa án Tối cao Panama cho biết các điều khoản mà theo đó Công ty Cảng Panama (PPC), công ty con của CK Hutchison, điều hành cảng Balboa ở bờ Thái Bình Dương và Cristobal ở bờ Đại Tây Dương là vi phạm hiến pháp của nước này và không còn hiệu lực.

Tòa án cũng nói rằng quyết định này được đưa ra sau "các cuộc thảo luận sâu rộng" nhưng không cung cấp thêm chi tiết về các bước tiếp theo.

Phán quyết trên không chỉ đặt ra câu hỏi về quyền sở hữu trong tương lai đối với một số hoạt động của kênh đào Panama, bao gồm cả đề xuất bán 43 cảng trên toàn cầu của CK Hutchison với trị giá 23 tỷ USD cho một liên danh do BlackRock và Mediterranean Shipping Company (MSC) dẫn đầu, mà còn làm dấy lên lo ngại về sự ổn định của các hoạt động thương mại quốc tế qua kênh đào này.

Quyết định của tòa án được đưa ra khoảng một năm sau khi ông Trump đe dọa sẽ giành quyền kiểm soát kênh đào Panama, khẳng định rằng tuyến đường thủy quan trọng này là "sống còn đối với đất nước chúng ta" và tuyên bố con kênh đào “đang được vận hành bởi Trung Quốc”. Chính quyền ông Trump đã xem việc ngăn chặn ảnh hưởng của Trung Quốc đối với kênh đào Panama là một trong những ưu tiên hàng đầu để đảm bảo vị thế của Mỹ ở Tây Bán cầu.

Phản ứng trước phán quyết trên, PPC - công ty đã nắm hợp đồng vận hành cảng Balboa và cảng Cristobal từ những năm 1990 - hôm 30/1 tuyên bố quyết định này của tòa án không phù hợp với khung pháp lý liên quan. "Theo thông tin có sẵn, phán quyết mới thiếu cơ sở pháp lý và đe dọa không chỉ PPC và hợp đồng của của công ty, mà còn cả sự ổn định và phúc lợi của hàng ngàn gia đình Panama phụ thuộc trực tiếp và gián tiếp vào hoạt động cảng, cũng như pháp quyền và sự ổn định pháp lý ở Panama”, PPC nói trong một tuyên bố.

Cổ phiếu của CK Hutchison đã giảm 4,6% trong phiên giao dịch cùng ngày, và tiếp tục giảm gần 2,8% trong phiên ngày thứ Hai (2/2), một phần do đà giảm nói chung của chỉ số Hang Seng của thị trường chứng khoán Hồng Kông.

Trung Quốc cũng nhanh chóng đưa ra phản ứng với phán quyết của tòa án Panama. Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Trung Quốc vào hôm 30/1 nói rằng quyết định này "trái ngược với các quy định pháp luật điều chỉnh việc phê duyệt các nhượng quyền liên quan của Panama, và rằng các công ty liên quan sẽ bảo lưu mọi quyền, bao gồm cả các thủ tục pháp lý”.

Phát ngôn viên này còn cho biết Bắc Kinh sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các công ty Trung Quốc.