Siết chặt quản lý thiết bị bay không người lái (UAV), đảm bảo an ninh hàng không

Ngày 17/3, Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Hồ Minh Tấn chủ trì cuộc họp đánh giá tình hình hoạt động thiết bị bay không người lái (UAV) tại các cảng hàng không và quy trình phối hợp xử lý khi xảy ra sự cố ảnh hưởng đến hoạt động bay. Cuộc họp được tổ chức theo hình thức trực tiếp và trực tuyến, với sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), các đơn vị quản lý bay, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), cùng lãnh đạo các cảng hàng không trên toàn quốc.

Trước tình trạng drone, flycam, UAV xâm nhập vùng cấm bay tại nhiều sân bay như Đà Nẵng, Cát Bi, các cơ quan chức năng đã tập trung đánh giá thiệt hại và thống nhất các biện pháp phối hợp nhằm hạn chế tối đa rủi ro đối với hoạt động hàng không dân dụng.

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Hồ Minh Tấn  cho biết thời gian qua cơ quan quản lý chuyên ngành liên tục nhận được báo cáo từ Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) và Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) về việc drone/UAV hoạt động trái phép trong khu vực cấm bay tại Cảng HKQT Đà Nẵng, Cát Bi.

Khẳng định thiệt hại kinh tế và hãng bay lớn và tác động hoạt động khai thác, Phó Cục trưởng Hồ Minh Tấn dẫn chứng số liệu thống kê từ ngày 17-24/2 của Vietnam Airlines, UAV/drone đã gây thiệt hại cho hãng 5,6 tỷ đồng; ảnh hưởng 9.200 hành khách bay khi phải chờ, chuyển hướng hạ cánh, thậm chí có nhiều chuyến bay hành khách đã lên tàu bay nhưng không thể khởi hành.

Riêng tại Cảng Hàng không quốc tế Cát Bi, sự cố ngày 15/3 khiến hoạt động khai thác bị gián đoạn khoảng 4 tiếng, nhiều chuyến bay không thể cất hạ cánh hoặc phải chuyển hướng sang sân bay khác. Đại diện cảng cho biết việc xác định sớm vị trí và đặc điểm vật thể bay là yếu tố then chốt để đưa ra phương án xử lý phù hợp.

Theo đó, ngay khi tổ bay phát hiện thiết bị nghi là drone trong khu vực tiếp cận, kiểm soát viên không lưu buộc phải kích hoạt quy trình dừng cất hạ cánh, tổ chức bay chờ hoặc chuyển hướng. Tuy nhiên, đại diện Cát Bi cũng kiến nghị cần tăng cường trao đổi thông tin giữa tổ bay và kiểm soát viên để nhận diện chính xác hơn, từ đó hạn chế việc dừng khai thác không cần thiết.

Các đơn vị quản lý bay cho rằng hiện vẫn tồn tại vướng mắc trong việc xác nhận thời điểm kết thúc hoạt động của UAV. Đại diện Quản lý bay miền Bắc cho biết việc thông báo kết thúc hiện chủ yếu do tổ an toàn đường cất hạ cánh đảm nhiệm, trong khi phạm vi kiểm soát cần mở rộng ra toàn bộ vùng trời khu vực sân bay.

Do đó, cần bổ sung cơ chế phối hợp giữa các đơn vị trên không và dưới mặt đất, đồng thời đầu tư trang thiết bị phát hiện UAV để chủ động xử lý.

Theo ông Mai Mạnh Hùng, Trưởng phòng Quản lý hoạt động bay, khu vực trong bán kính 8 km quanh sân bay là vùng cấm bay tuyệt đối, song tình trạng người dân sử dụng thiết bị bay trái phép vẫn diễn ra phổ biến. Vì vậy, các cảng hàng không cần rà soát, đánh giá rủi ro và hoàn thiện phương án khai thác phù hợp với từng tình huống.

Ở góc độ địa phương, đại diện Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài nhấn mạnh vai trò của công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân khu vực lân cận thông qua các kênh như loa truyền thanh, tờ rơi, mạng xã hội.

Cùng quan điểm, lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam cho rằng cần kiện toàn tổ an toàn đường cất hạ cánh với sự tham gia của lực lượng quân sự địa phương, đồng thời xây dựng quy chế phối hợp rõ ràng giữa các bên liên quan.

Về lâu dài, cơ quan quản lý kiến nghị xác định đơn vị chủ trì đầu tư hệ thống phát hiện UAV, xây dựng lộ trình triển khai các giải pháp kỹ thuật nhằm kiểm soát hiệu quả các thiết bị bay xâm nhập khu vực sân bay.

Kết luận cuộc họp, ông Hồ Minh Tấn cho biết Bộ Xây dựng đã có văn bản gửi Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và các địa phương có sân bay về việc tăng cường ngăn chặn UAV uy hiếp an toàn hàng không. Đồng thời, thống nhất nguyên tắc: sau 60 phút kể từ báo cáo cuối cùng, nếu không phát hiện thêm vật thể lạ, hoạt động khai thác bay có thể được khôi phục bình thường.

Cục Hàng không Việt Nam cũng yêu cầu các đơn vị hoàn thiện quy chế phối hợp, bổ sung trang thiết bị phát hiện UAV và đẩy mạnh tuyên truyền nhằm xử lý dứt điểm tình trạng này.