Trọng tâm hợp tác giữa UNDP và Việt Nam sẽ hướng vào carbon xanh, huy động tài chính khí hậu

Chiều 4/9/2025 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung đã có buổi tiếp bà Kanni Wignaraja, Trợ lý Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc (UN), Phó Tổng Giám đốc Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), Giám đốc Khu vực châu Á - Thái Bình Dương của UNDP.

HOÀN THIỆN NDC 3.0 – CAM KẾT KHÍ HẬU MẠNH MẼ

Phát biểu tại buổi tiếp, Thứ trưởng Hoàng Trung khẳng định UNDP luôn là đối tác tin cậy, gắn bó nhiều năm với Việt Nam trong các lĩnh vực ứng phó biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, phát triển nông nghiệp bền vững, bảo tồn đa dạng sinh học và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Thứ trưởng ghi nhận những hỗ trợ thiết thực từ UNDP, đặc biệt là hỗ trợ kỹ thuật, huy động nguồn lực quốc tế và các sáng kiến hợp tác có sức lan tỏa trong cộng đồng, doanh nghiệp. "Việt Nam mong muốn UNDP tiếp tục đồng hành trong các chương trình trọng điểm, vừa đáp ứng yêu cầu quốc tế, vừa mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và nền kinh tế”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Về Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC 3.0), Thứ trưởng cảm ơn UNDP và các đối tác đã đồng hành trong quá trình xây dựng các phiên bản trước, và khẳng định Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để hoàn thiện NDC 3.0 đúng tiến độ, đảm bảo minh bạch, khả thi và phù hợp với điều kiện trong nước.

Thứ trưởng mong UNDP tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm quốc tế để Việt Nam hoàn thiện NDC 3.0, gắn cam kết quốc tế với lợi ích trong giảm phát thải và thích ứng khí hậu.

Đối với vấn đề kiểm soát ô nhiễm không khí, Thứ trưởng đánh giá cao sáng kiến hợp tác giữa UNDP và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đồng thời nhấn mạnh việc phối hợp này phù hợp tinh thần Chỉ thị 20/CT-TTg về ngăn chặn và xử lý ô nhiễm môi trường, hướng đến giảm phát thải đồng bộ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ vệ tinh, đồng thời triển khai hệ thống cảnh báo sớm và nghiên cứu tác động sức khỏe cộng đồng.

"Việt Nam mong muốn UNDP hỗ trợ xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành, liên vùng, cùng các chương trình truyền thông cộng đồng, khuyến khích sự tham gia của người dân và doanh nghiệp trong kiểm soát ô nhiễm không khí", Thứ trưởng Hoàng Trung chia sẻ và đề nghị UNDP chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, hỗ trợ nâng cao năng lực và triển khai các mô hình thực tiễn, giúp cơ chế EPR vận hành hiệu quả, khuyến khích doanh nghiệp chủ động tái chế, hiện đại hóa chuỗi thu gom – tái chế, góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

HUY ĐỘNG TÀI CHÍNH KHÍ HẬU – TRỌNG TÂM HỢP TÁC

Liên quan đến Chương trình Đối tác hành động quốc gia về nhựa (NPAP), Thứ trưởng khẳng định sự phối hợp hiệu quả với UNDP đã giúp Việt Nam trở thành một trong những quốc gia tiên phong ở khu vực về mô hình hợp tác đa bên trong giải quyết ô nhiễm nhựa.

Trên nền tảng đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang chuẩn bị triển khai Chương trình Đối tác hành động carbon xanh (NBCAP), hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Việt Nam mong UNDP tiếp tục phát huy vai trò đối tác chiến lược trong huy động nguồn lực quốc tế, thúc đẩy hợp tác công - tư và kết nối với thị trường carbon toàn cầu.

Thứ trưởng Hoàng Trung đề xuất một số hướng hợp tác trọng tâm trong thời gian tới, bao gồm: huy động tài chính quốc tế từ Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF), Quỹ Khí hậu xanh (GCF) và các cơ chế tài chính hỗn hợp để thực hiện NDC 3.0; triển khai chiến lược tài chính khí hậu quốc gia nhằm thúc đẩy chuyển dịch năng lượng, phát triển nông nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn; tăng cường nâng cao năng lực, chuyển giao công nghệ và nhân rộng các mô hình thành công.

Đáp lại, bà Kanni Wignaraja bày tỏ ấn tượng trước những thay đổi nhanh chóng của Việt Nam, coi đây như “một thành phố quê hương” của mình, và đánh giá cao vai trò lãnh đạo và sự phối hợp hiệu quả của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Theo bà Kanni Wignaraja, NDC 3.0 của Việt Nam là bản kế hoạch đầy tham vọng, với mục tiêu cao hơn nhiều quốc gia và sẽ là điểm sáng tại các hội nghị khí hậu quốc tế.

Đối với EPR và Quỹ Bảo vệ Môi trường Việt Nam (VEPF), bà Kanni khẳng định đây sẽ là lĩnh vực hợp tác lâu dài. UNDP sẵn sàng hỗ trợ Bộ điều phối và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đang tích lũy để đầu tư cho các dự án có tác động cao, gắn trực tiếp với thực hiện NDC. Đề xuất này đã nhận được sự ủng hộ từ Bộ Tài chính.

Bà Kanni cho biết năm tới UNDP sẽ xây dựng Chương trình quốc gia mới cho Việt Nam, các hợp tác và hỗ trợ chú trọng vào các nhiệm vụ: NDC 3.0 (Đóng góp do quốc gia tự quyết định - Nationally Determined Contribution) lần thứ ba; EPR (Trách nhiệm Mở rộng của Nhà sản xuất);  chương trình carbon xanh; huy động tài chính khí hậu.

Trong bối cảnh Việt Nam đã bước vào nhóm nước thu nhập trung bình cao, nguồn vốn ODA truyền thống sẽ giảm mạnh. Thay vào đó, hợp tác sẽ dựa trên nguồn vốn từ Chính phủ và các gói dịch vụ do UNDP cung cấp, để Việt Nam lựa chọn đầu tư vào các lĩnh vực ưu tiên. Đây là mô hình hợp tác mới, đang được áp dụng cho tất cả quốc gia thu nhập trung bình cao, phản ánh bước phát triển tiếp theo của Việt Nam trên trường quốc tế.