Trung Quốc đẩy mạnh tích hợp AI vào ngành năng lượng
TTrọng Hoàng
Chọn cỡ chữ
Trung Quốc đang tăng tốc đưa trí tuệ nhân tạo vào ngành năng lượng, với kỳ vọng nâng cao hiệu quả vận hành, bảo đảm an ninh năng lượng và tạo lợi thế cạnh tranh mới trong cuộc đua AI toàn cầu…
Thiết bị băng thông rộng công suất cao được triển khai tại điểm thu thập dữ liệu nghịch đảo toàn sóng 3D thông minh của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC). Ảnh: China Daily.
Trung Quốc đang tăng tốc đưa trí tuệ
nhân tạo (AI) vào mọi khâu của ngành năng lượng, từ quản lý lưới điện, phát
triển năng lượng tái tạo đến khai thác dầu khí và sản xuất điện. Động thái này
diễn ra trong bối cảnh nước này vừa phải đáp ứng nhu cầu điện ngày càng lớn từ
nền kinh tế số, vừa theo đuổi mục tiêu hiện đại hóa công nghiệp và bảo đảm an
ninh năng lượng dài hạn.
Theo kế hoạch hành động mới được Cục
Quản lý Năng lượng Quốc gia Trung Quốc (NEA) ban hành, đến năm 2030, năng lực
cung cấp điện sạch cho hạ tầng điện toán phục vụ AI sẽ được nâng lên đáng kể,
đồng thời mức độ ứng dụng AI trong toàn ngành năng lượng cũng sẽ được cải thiện
rõ rệt.
Kế hoạch không chỉ tập trung vào
việc đáp ứng nhu cầu điện cho các trung tâm dữ liệu và hệ thống điện toán hiệu
năng cao mà còn hướng tới mở rộng các kịch bản ứng dụng AI có giá trị gia tăng
lớn trong lĩnh vực năng lượng.
Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng đặt mục tiêu khai
thác hiệu quả hơn nguồn dữ liệu khổng lồ mà ngành năng lượng đang nắm giữ, đồng
thời thúc đẩy đổi mới các mô hình AI chuyên biệt phục vụ riêng cho lĩnh vực
này.
Những mục tiêu trên phản ánh cách
tiếp cận mới của Trung Quốc đối với AI. Nếu trước đây ngành năng lượng chủ yếu
đóng vai trò cung cấp điện cho sự phát triển của công nghệ số, thì nay AI đang
được xem là công cụ để tái cấu trúc chính ngành năng lượng, từ đó hình thành
mối quan hệ tương hỗ và tích hợp sâu giữa hai lĩnh vực.
Theo số liệu của NEA, chỉ riêng
trong năm 2025, Trung Quốc đã xây dựng 42 cụm điện toán thông minh quy mô lớn.
Sự mở rộng nhanh chóng của hạ tầng điện toán đã đẩy tổng mức tiêu thụ điện của
các trung tâm dữ liệu trên toàn quốc lên khoảng 170 tỷ kWh.
Xu hướng này không chỉ diễn ra tại
Trung Quốc. Trên phạm vi toàn cầu, nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu được
dự báo sẽ gần như tăng gấp đôi vào năm 2030 so với năm 2025 khi các ứng dụng AI
ngày càng được triển khai rộng rãi.
Theo ông Lin Boqiang, Giám đốc Viện
Nghiên cứu Chính sách Năng lượng Trung Quốc thuộc Đại học Hạ Môn, sự gia tăng
mạnh về nhu cầu điện đang tạo ra áp lực đáng kể đối với hệ thống điện ở nhiều
quốc gia. Tuy nhiên, Trung Quốc có lợi thế riêng nhờ sở hữu cơ sở hạ tầng năng
lượng tương đối hoàn chỉnh cùng tốc độ mở rộng công suất năng lượng tái tạo
thuộc nhóm nhanh nhất thế giới.
Theo ông Lin, điều này có thể giúp
Trung Quốc biến thách thức về nhu cầu điện của AI thành lợi thế cạnh tranh
trong cuộc đua công nghệ toàn cầu.
Ông cho rằng mối quan hệ giữa AI và
ngành năng lượng hiện đã chuyển từ giai đoạn hỗ trợ một chiều sang giai đoạn
tích hợp sâu rộng. Sự kết hợp này đang trở thành một trong những con đường quan
trọng nhất để Trung Quốc phát triển các lực lượng sản xuất chất lượng mới và
hiện thực hóa mục tiêu xây dựng cường quốc năng lượng.
Trong những năm gần đây, để đáp ứng
nhu cầu quản lý hệ thống năng lượng ngày càng phức tạp, các doanh nghiệp và cơ
quan quản lý tại Trung Quốc đã đẩy mạnh phát triển các mô hình AI quy mô lớn
chuyên biệt cho từng lĩnh vực.
Theo NEA, hàng chục mô hình AI ngành
dọc đã được triển khai trong hệ thống năng lượng quốc gia. Các mô hình này phục
vụ nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm vận hành lưới điện, năng lượng tái tạo,
nhiệt điện, điện hạt nhân, khai thác than, dầu khí và hóa dầu.
Khác với các mô hình AI đa năng phục
vụ người dùng phổ thông, những hệ thống này được huấn luyện trên khối lượng lớn
dữ liệu kỹ thuật chuyên ngành, cho phép xử lý các bài toán phức tạp liên quan
đến sản xuất, vận hành và quản lý tài sản năng lượng. Một trong những ví dụ
tiêu biểu cho xu hướng này là mô hình AI "Kunlun" của Tập đoàn Dầu
khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC).
Ngày 29/5, CNPC công bố phiên bản
nâng cấp mới nhất của Kunlun, đánh dấu bước tiến đáng chú ý trong quá trình ứng
dụng AI vào hoạt động sản xuất công nghiệp.
Theo tập đoàn này, Kunlun không còn
chỉ thực hiện các chức năng hỏi - đáp hay hỗ trợ ra quyết định đơn thuần mà đã
tiến tới giai đoạn "trí tuệ chủ động". Hệ thống có khả năng tự xây
dựng kế hoạch công việc, điều phối các công cụ cần thiết, phân tích dữ liệu và
thực hiện nhiều tác vụ trong chuỗi sản xuất mà không cần sự can thiệp liên tục
của con người.
CNPC cho biết đây là mô hình AI quy
mô lớn đầu tiên trong ngành năng lượng và hóa chất Trung Quốc đạt mức ứng dụng
toàn chuỗi trên quy mô lớn. Hiện hệ thống đã được triển khai trong 152 kịch bản
sản xuất và vận hành khác nhau.
Những kết quả thực tế bước đầu cho
thấy AI đang tạo ra những thay đổi đáng kể đối với các quy trình công nghiệp
truyền thống.
Theo CNPC, Kunlun đã giúp rút ngắn
thời gian xử lý dữ liệu nghịch đảo sóng âm ba chiều - một công đoạn quan trọng
trong hoạt động thăm dò dầu khí - từ 20 ngày xuống còn 3 ngày. Đồng thời, chi
phí thực hiện công việc này cũng giảm hơn 30%.
Bên cạnh đó, hệ thống cảnh báo rủi
ro khoan do AI hỗ trợ hiện đạt độ chính xác trên 85%. Trong sáu tháng gần đây,
hệ thống đã phát đi hơn 300 cảnh báo sớm, góp phần giảm thiểu nguy cơ xảy ra
các sự cố trong quá trình khoan và khai thác.
Những kết quả này cho thấy AI không
chỉ đóng vai trò hỗ trợ phân tích dữ liệu mà đang dần trở thành một công cụ vận
hành thực tế trong các lĩnh vực công nghiệp nặng vốn có yêu cầu rất cao về độ
chính xác, độ an toàn và hiệu quả kinh tế.
Theo giới chuyên gia, việc ứng dụng
AI trong ngành năng lượng còn mang ý nghĩa lớn hơn việc nâng cao hiệu quả sản
xuất đơn thuần. Khi các hệ thống điện ngày càng phức tạp do sự phát triển nhanh
của năng lượng tái tạo, xe điện, trung tâm dữ liệu và các ngành công nghiệp số,
khả năng dự báo, tối ưu hóa và tự động điều phối của AI sẽ trở thành yếu tố
quan trọng giúp duy trì độ ổn định của toàn hệ thống.
Ông Lin Boqiang cho rằng quá trình
chuyển đổi từ mô hình quản lý dựa chủ yếu vào giám sát thủ công sang mô hình
vận hành chủ động nhờ AI đang tạo ra sự thay đổi sâu sắc trong ngành năng lượng
Trung Quốc.
Theo ông, quá trình này sẽ giúp xây
dựng một hệ thống năng lượng có khả năng chống chịu cao hơn, vận hành hiệu quả
hơn và an toàn hơn. Đây cũng được xem là nền tảng quan trọng để hỗ trợ sự phát
triển của nền kinh tế số và tham vọng dẫn đầu trong lĩnh vực AI của Trung Quốc
trong những năm tới.
Hiệp định khung kinh tế số ASEAN (DEFA) được kỳ vọng tạo nền tảng pháp lý cho hội nhập kinh tế số sâu rộng hơn, thúc đẩy thương mại điện tử, thanh toán số, lưu chuyển dữ liệu xuyên biên giới và mở rộng cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp trong khu vực…
Ngày Thương mại điện tử quốc gia (12/12) lần đầu được luật hóa, đánh dấu cột mốc lịch sử của ngành. Hưởng ứng sự kiện, Tuần lễ Thương mại điện tử Việt Nam 2026 với chủ đề “Thương mại điện tử không khoảng cách” chính thức khởi động nhằm thu hẹp chênh lệch số, kích cầu tiêu dùng cuối năm...
Với nhiều người dân Đài Loan, ông Jensen Huang không chỉ là thần tượng trong ngành công nghệ mà còn là công thần đưa tên tuổi Đài Loan ra thế giới, khơi dậy niềm tự hào về năng lực và những thành tựu công nghệ của hòn đảo này...
Hội thảo khoa học “Thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong quản lý nhiệm vụ khoa học và công nghệ” tại Đà Nẵng đã nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi số trong việc kiến tạo phương thức quản lý hiện đại, minh bạch và xuyên suốt cho các nhiệm vụ khoa học và công nghệ (KH&CN), từ giai đoạn đề xuất đến nghiệm thu và khai thác kết quả…
Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang thúc đẩy CXMT và YMTC mở rộng sản xuất, cải thiện công nghệ và gia tăng thị phần bộ nhớ toàn cầu, tạo sức ép cạnh tranh mới đối với Samsung, SK hynix và Micron…
Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều con số kỷ lục. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD, vốn FDI đăng ký đạt mức cao nhất kể từ năm 2009 đến nay (54,85 tỷ USD), vốn FDI thực hiện cũng đạt mức cao nhất trong 5 năm qua (24,08 tỷ USD). Cùng với sự phục hồi mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp, bán lẻ và du lịch, nền kinh tế Việt Nam đang chứng tỏ đà tăng trưởng vững chắc…
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp
cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...