Vì sao tỷ lệ ủng hộ Thủ tướng Nhật giảm mạnh?

Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga đang chứng kiến tỷ lệ ủng hộ giảm mạnh trong các cuộc thăm dò dư luận.

Theo tờ Financial Times, nguyên nhân của việc cử tri Nhật giảm ủng hộ nhà lãnh đạo nước này là việc ông Suga từ chối hủy một chiến dịch xúc tiến du lịch trong nước và không tuân thủ quy định về chống Covid-19 khi dùng bữa tối với người nổi tiếng.

Ông Suga mới nhậm chức Thủ tướng hồi tháng 9 và 3 tháng qua là khoảng thời gian mà công chúng Nhật tìm hiểu để biết rõ hơn về nhà lãnh đạo. Tuy nhiên, trong thời gian đó, ông Suga đã mắc phải một số sai lầm làm suy giảm hình ảnh của ông với tư cách một chính trị gia vốn nhận được sự yêu thích nhất định bởi xuất thân khiêm tốn từ tỉnh lẻ và có năng lực.

Trong một cuộc thăm dò dư luận mới đây, chỉ 38% cử tri Nhật được hỏi cho biết họ ủng hộ chính quyền ông Suga, trong khi tỷ lệ phản đối là 40%. Giới phân tích cho rằng tỷ lệ ủng hộ này sẽ khiến ông Suga gặp nhiều khó khăn hơn trong việc kêu gọi một cuộc tổng bầu cử vào đầu năm tới hoặc thúc đẩy một chương trình lập pháp quan trọng.

Ngoài ra, các nhà quan sát cũng nói rằng mức ủng hộ sụt giảm đối với ông Suga sẽ làm gia tăng những hoài nghi về khả năng cầm quyền lâu dài của ông, cũng như liệu ông có đủ kỹ năng truyền thông cần thiết cho công việc lãnh đạo đất nước.

"Đó là tiêu chuẩn kép", nhà phân tích chính trị Masatoshi Honda nói với Financial Times. "Ông ấy kêu gọi mọi người không tụ tập quá 5 người, nhưng ông ấy lại đi ăn ở nhà hàng bít tết với 8 người. Ông ấy là một người bình thường, nhưng ông ấy lại dùng một bữa ăn rất đắt đỏ".

"Lúc đầu, mọi người có kỳ vọng rất cao. Nhưng sau 3 tháng, mọi người đang nghĩ: ông này là ai và ông ấy đang làm gì vậy?"

Chương trình du lịch nội địa có tên "Go To" đặt ông Suga vào một tình thế tiến thoái lưỡng nan tương tự như lãnh đạo nhiều quốc gia khác đang gặp phải: lựa chọn giữa một bên là hỗ trợ các công ty trong nước đang rất cần công việc, và bên kia là sự cần thiết phải kiểm soát virus.

Cuối cùng, ông Suga đã quyết định tạm dừng "Go To" ngay trước thềm kỳ nghỉ lễ đón năm mới, trong bối cảnh số ca nhiễm Covid-19 mới ở Nhật Bản tăng lên mức cao kỷ lục. Tuy nhiên, cách xử lý của ông Suga với chương trình này trước đó làm lộ ra nhiều vấn đề về mặt truyền thông.

"Ông Suga không hề gửi đi một thông điệp rõ ràng đến công chúng", ông Atsuo Ito, một cựu nhân viên của Đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền, nhận xét. Vốn là một nhà chính trị hoạt động chủ yếu ở hậu trường, ông Suga không giỏi diễn thuyết trước công chúng, gần như không hiện diện trên truyền thông xã hội, và chỉ xuất hiện trong các cuộc họp báo vài tháng một lần.

"Mọi người có phần thất vọng vì ông ấy không có nhiều hành động giống với phong cách của một nhà lãnh đạo", chuyên gia về chính trị Nhật Bản Tomoai Iwai thuộc Đại học Nihon nhận xét. "Một nhà lãnh đạo cần tới thăm tuyến đầu chống đại dịch, động viên các nhân viên y tế, tổ chức họp báo. Nhưng ông ấy không làm như thế. Tôi cho rằng công chúng cảm thấy thất vọng vì điều đó".

Tỷ lệ ủng hộ giảm đặt ông Suga trước lựa chọn chính trị khó khăn trong 2021. Bầu cử nghị viện Tokyo sẽ diễn ra vào mùa hè, nhiệm kỳ thủ lĩnh LDP của ông sẽ kết thúc vào tháng 9, và ông phải kêu gọi tổng bầu cử muộn nhất vào tháng 10.

Trước đây, nhiều nhà phân tích nghĩ rằng ông Suga sẽ cố giành một số thắng lợi và kêu gọi bầu cử ngay vào tháng 1/2020 hoặc muộn nhất là vào cuối mùa xuân. Tuy nhiên, làn sóng Covid-19 mới đồng nghĩa với việc ông có thể phải đợi cho tới sau Thế vận hội Tokyo, với giả thiết kỳ đại hội thể thao này cuối cùng sẽ diễn ra sau khi bị trì hoãn vì đại dịch.

Ông Suga không thuộc về phe cánh nào trong LDP, nên ông chủ yếu dựa vào sự ủng hộ của cựu Thủ tướng Shinzo Abe và các nhà lãnh đạo khác trong đảng. Tuy nhiên, do hiện nay không có ứng viên sáng giá nào khác cho cương vị thủ lĩnh LDP, nên ông Suga không đối mặt nguy cơ trước mắt nào từ nội bộ đảng.

Dù vậy, nếu những thách thức chính trị tiếp tục đeo bám ông Suga trong năm mới, LDP có thể bắt đầu phải lo ngại về triển vọng của đảng trong các cuộc bầu cử. "Nếu các cuộc thăm dò dư luận tiếp tục cho thấy tỷ lệ ủng hộ thấp dành cho ông Suga, tôi cho rằng LDP sẽ không muốn kêu gọi bầu cử trước khi nhiệm kỳ thủ lĩnh đảng của ông ấy kết thúc vào tháng 9", ông Ito nhận định.

Sau đó, một cuộc tổng bầu cử sẽ diễn ra chỉ sau vài tuần. "Không ai có thể nói là không có chuyện người ta sẽ tìm cách thay thế ông Suga", ông Ito phát biểu.