Thông tin vừa được Cục Biến đổi khí hậu chia sẻ tại sự kiện bên lề Hội nghị COP 30 “Hài hòa chính sách và nguồn vốn cho các giải pháp carbon xanh”.
Hệ sinh thái carbon xanh, bao gồm rừng ngập mặn, cỏ biển và đầm lầy ven biển, đóng vai trò quan trọng trong giảm phát thải khí nhà kính, bảo tồn đa dạng sinh học và nâng cao khả năng chống chịu cho cộng đồng ven biển trước tác động của biến đổi khí hậu.
Việt Nam, với bờ biển dài hơn 3.200 km từ Bắc tới Nam, hiện có khoảng 200.000 ha rừng ngập mặn, mang lại tiềm năng đáng kể về carbon xanh. Ngoài khả năng lưu trữ carbon, các hệ sinh thái ven biển còn có đa dạng sinh học cao và cung cấp sự bảo vệ quan trọng trước bão, giảm thiệt hại tài sản và ngăn ngừa xói mòn bờ biển.
Phó Cục trưởng Cục Biến đổi Khí hậu Lê Ngọc Tuấn cho biết Việt Nam đã hợp tác với các tổ chức quốc tế để đánh giá tiềm năng của hệ thống carbon xanh. Tuy nhiên, đến nay các hợp tác mới chỉ tính toán sơ bộ tiềm năng của rừng ngập mặn, còn các nghiên cứu và kiểm kê thêm về đầm lầy muối và cỏ biển vẫn cần được thực hiện.
Theo tính toán ban đầu, carbon xanh sẽ đóng góp khoảng 3 triệu tấn CO2 trong mục tiêu giảm phát thải theo NDC sắp tới của Việt Nam đến năm 2035. Vì vậy, các dự án carbon xanh đang ngày càng thu hút sự quan tâm từ cộng đồng và khu vực tư nhân.
Mặc dù nhiều tiềm năng nhưng các hệ thống carbon xanh tại Việt Nam cũng đối mặt nhiều thách thức do các hoạt động phát triển kinh tế gia tăng và tác động của biến đổi khí hậu, đặc biệt là thiên tai do khí hậu như bão.
Trước thực trạng đó, Chính phủ Việt Nam luôn ưu tiên bảo vệ và phục hồi các hệ thống carbon xanh thông qua các quy định, chính sách quốc gia và các ưu đãi tài chính dành cho cộng đồng địa phương và khu vực tư nhân để đầu tư mở rộng diện tích các hệ thống carbon xanh.
Việc ưu tiên bảo vệ và phục hồi các hệ thống carbon xanh thể hiện qua các quy định, chính sách quốc gia và các ưu đãi tài chính dành cho cộng đồng địa phương và khu vực tư nhân để đầu tư mở rộng diện tích các hệ thống carbon xanh.
Trong nỗ lực này, Việt Nam đã hợp tác với Diễn đàn Kinh tế Thế giới để thành lập Đối tác Hành động carbon xanh Quốc gia (NBCAP Việt Nam). Nền tảng đa bên này sẽ điều phối các nỗ lực quốc gia và kết nối với Đối tác Hành động carbon xanh toàn cầu.
NBCAP Việt Nam sẽ xây dựng một nền tảng phối hợp để phát triển thêm các hệ thống carbon xanh, góp phần vào giảm nhẹ và thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo tồn đa dạng sinh học và cải thiện sinh kế cho cộng đồng địa phương. Trên nền tảng này, Việt Nam sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu carbon xanh quốc gia, lộ trình giảm phát thải từ carbon xanh và lộ trình tài chính với sự tham gia của các nhà hoạch định chính sách, nhà đầu tư và các bên liên quan khác.
Với NBCAP Việt Nam, các dự án thí điểm sẽ được phát triển và triển khai, huy động nhiều nguồn tài chính hơn cho carbon xanh, nâng cao năng lực carbon xanh và phối hợp các hành động carbon xanh địa phương với các sáng kiến toàn cầu.
Phát triển vùng nguyên liệu bền vững, mở rộng diện tích rừng có chứng chỉ và khai thác thị trường tín chỉ carbon, đang được xem là những giải pháp then chốt giúp ngành gỗ Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, cần tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, người trồng rừng và hoàn thiện nền tảng khoa học cho phát triển vùng nguyên liệu...
Trong tiến trình chuyển từ xây dựng chính sách thị trường carbon sang vận hành thực tế, những yêu cầu về minh bạch, năng lực thực thi và niềm tin thị trường đang trở thành rào cản không nhỏ…
Việc chuẩn bị đầy đủ về thể chế, năng lực kỹ thuật và nguồn lực là điều kiện tiên quyết để tham gia hiệu quả, minh bạch vào thị trường carbon toàn cầu. Đó là khẳng định của Phó Cục trưởng Cục Biến đổi Khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Tuấn Quang.
Nghị định 112/2026/NĐ-CP về chuyển giao quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon quy định, đồng thời ba khuôn khổ trao đổi giúp Việt Nam tham gia linh hoạt vào nhiều hình thức hợp tác, đồng thời bảo đảm hoạt động trao đổi quốc tế được quản lý thống nhất và phù hợp với mục tiêu giảm phát thải quốc gia...
GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam khẳng định việc thúc đẩy hợp tác quốc tế về trao đổi tín chỉ carbon mang ý nghĩa quan trọng, thiết thực. Đây không chỉ đơn thuần là câu chuyện môi trường hay ứng phó biến đổi khí hậu, mà là vấn đề cốt lõi của hội nhập kinh tế quốc tế, đổi mới công nghệ, huy động nguồn lực tài chính xanh và tạo dựng lợi thế cạnh tranh mới cho doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu...
Tổng lượng phát thải ròng của Việt Nam liên tục tăng qua các giai đoạn, ước tính lượng phát thải ròng năm 2030 là 927 triệu tấn, năm 2050 là 1.500 triệu tấn. Như vậy, để đạt được mục tiêu Net Zero thì nhu cầu sản xuất và cung ứng, bù trừ tín chỉ carbon là khá lớn.
Việc chuẩn bị đầy đủ về thể chế, năng lực kỹ thuật và nguồn lực là điều kiện tiên quyết để tham gia hiệu quả, minh bạch vào thị trường carbon toàn cầu. Đó là khẳng định của Phó Cục trưởng Cục Biến đổi Khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Tuấn Quang.