Thông tin vừa được Cục Biến đổi khí hậu chia sẻ tại sự kiện bên lề Hội nghị COP 30 “Hài hòa chính sách và nguồn vốn cho các giải pháp carbon xanh”.
Hệ sinh thái carbon xanh, bao gồm rừng ngập mặn, cỏ biển và đầm lầy ven biển, đóng vai trò quan trọng trong giảm phát thải khí nhà kính, bảo tồn đa dạng sinh học và nâng cao khả năng chống chịu cho cộng đồng ven biển trước tác động của biến đổi khí hậu.
Việt Nam, với bờ biển dài hơn 3.200 km từ Bắc tới Nam, hiện có khoảng 200.000 ha rừng ngập mặn, mang lại tiềm năng đáng kể về carbon xanh. Ngoài khả năng lưu trữ carbon, các hệ sinh thái ven biển còn có đa dạng sinh học cao và cung cấp sự bảo vệ quan trọng trước bão, giảm thiệt hại tài sản và ngăn ngừa xói mòn bờ biển.
Phó Cục trưởng Cục Biến đổi Khí hậu Lê Ngọc Tuấn cho biết Việt Nam đã hợp tác với các tổ chức quốc tế để đánh giá tiềm năng của hệ thống carbon xanh. Tuy nhiên, đến nay các hợp tác mới chỉ tính toán sơ bộ tiềm năng của rừng ngập mặn, còn các nghiên cứu và kiểm kê thêm về đầm lầy muối và cỏ biển vẫn cần được thực hiện.
Theo tính toán ban đầu, carbon xanh sẽ đóng góp khoảng 3 triệu tấn CO2 trong mục tiêu giảm phát thải theo NDC sắp tới của Việt Nam đến năm 2035. Vì vậy, các dự án carbon xanh đang ngày càng thu hút sự quan tâm từ cộng đồng và khu vực tư nhân.
Mặc dù nhiều tiềm năng nhưng các hệ thống carbon xanh tại Việt Nam cũng đối mặt nhiều thách thức do các hoạt động phát triển kinh tế gia tăng và tác động của biến đổi khí hậu, đặc biệt là thiên tai do khí hậu như bão.
Trước thực trạng đó, Chính phủ Việt Nam luôn ưu tiên bảo vệ và phục hồi các hệ thống carbon xanh thông qua các quy định, chính sách quốc gia và các ưu đãi tài chính dành cho cộng đồng địa phương và khu vực tư nhân để đầu tư mở rộng diện tích các hệ thống carbon xanh.
Việc ưu tiên bảo vệ và phục hồi các hệ thống carbon xanh thể hiện qua các quy định, chính sách quốc gia và các ưu đãi tài chính dành cho cộng đồng địa phương và khu vực tư nhân để đầu tư mở rộng diện tích các hệ thống carbon xanh.
Trong nỗ lực này, Việt Nam đã hợp tác với Diễn đàn Kinh tế Thế giới để thành lập Đối tác Hành động carbon xanh Quốc gia (NBCAP Việt Nam). Nền tảng đa bên này sẽ điều phối các nỗ lực quốc gia và kết nối với Đối tác Hành động carbon xanh toàn cầu.
NBCAP Việt Nam sẽ xây dựng một nền tảng phối hợp để phát triển thêm các hệ thống carbon xanh, góp phần vào giảm nhẹ và thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo tồn đa dạng sinh học và cải thiện sinh kế cho cộng đồng địa phương. Trên nền tảng này, Việt Nam sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu carbon xanh quốc gia, lộ trình giảm phát thải từ carbon xanh và lộ trình tài chính với sự tham gia của các nhà hoạch định chính sách, nhà đầu tư và các bên liên quan khác.
Với NBCAP Việt Nam, các dự án thí điểm sẽ được phát triển và triển khai, huy động nhiều nguồn tài chính hơn cho carbon xanh, nâng cao năng lực carbon xanh và phối hợp các hành động carbon xanh địa phương với các sáng kiến toàn cầu.
Gắn kết vùng nguyên liệu với doanh nghiệp thông qua việc thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị, kết nối cơ sở sản xuất với doanh nghiệp đầu chuỗi, kênh phân phối và thị trường tiêu thụ... là định hướng chung được Chính phủ xác định. Mô hình liên kết này đang mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân, doanh nghiệp.
Các chuyên gia đề xuất đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nhiệt phân sinh khối để chuyển hóa phụ phẩm nông, lâm nghiệp thành vật liệu carbon, qua đó tạo thêm nguồn nguyên liệu cho công nghiệp và góp phần thực hiện mục tiêu Net Zero vào năm 2050...
Chuyển đổi xanh ngành lúa gạo tại Đồng bằng sông Cửu Long không chỉ đòi hỏi giảm phát thải, nâng cao chất lượng hạt gạo mà còn phải bảo đảm sinh kế và phân chia lợi ích công bằng. Dự án GORICE hướng tới phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững, đồng thời trao quyền cho phụ nữ, người dân tộc thiểu số và các nhóm yếu thế tham gia, hưởng lợi bình đẳng.
Trong khi Phần Lan đã trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới phê duyệt cơ sở lưu trữ lâu dài chất thải hạt nhân, Đức vẫn đang tìm kiếm địa điểm phù hợp sau gần 10 năm triển khai. Bài toán không chỉ nằm ở yêu cầu an toàn môi trường trong hàng trăm nghìn, thậm chí một triệu năm, mà còn liên quan đến chi phí hàng chục tỷ euro và sự đồng thuận của cộng đồng dân cư…
Trong nhiều năm, điện mặt trời đồng nghĩa với những tấm pin cứng, nặng, gắn cố định trên mái nhà hoặc trang trại năng lượng. Tuy nhiên, một thế hệ pin mới, mỏng, nhẹ, có thể uốn cong, đang dần thay đổi cách chúng ta nghĩ về năng lượng mặt trời. Với lợi thế này, pin dẻo mở ra triển vọng có thể "dán", tích hợp lên mái ô tô để bổ sung cho xe điện, lên máy bay không người lái, hoặc lên vệ tinh…
Chuyển đổi xanh ngành lúa gạo tại Đồng bằng sông Cửu Long không chỉ đòi hỏi giảm phát thải, nâng cao chất lượng hạt gạo mà còn phải bảo đảm sinh kế và phân chia lợi ích công bằng. Dự án GORICE hướng tới phát triển chuỗi giá trị lúa gạo bền vững, đồng thời trao quyền cho phụ nữ, người dân tộc thiểu số và các nhóm yếu thế tham gia, hưởng lợi bình đẳng.
Gắn kết vùng nguyên liệu với doanh nghiệp thông qua việc thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị, kết nối cơ sở sản xuất với doanh nghiệp đầu chuỗi, kênh phân phối và thị trường tiêu thụ... là định hướng chung được Chính phủ xác định. Mô hình liên kết này đang mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân, doanh nghiệp.