Kinh tế tuần hoàn kiến tạo không gian phát triển mới cho Việt Nam

Trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Việt Nam năm 2025, triển vọng năm 2026 với chủ đề “Kinh tế Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số”, sáng ngày 16/12/2025 đã diễn ra phiên chuyên đề Kinh tế tuần hoàn “Thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao và phát triển bền vững”.

Tại phiên chuyên đề, ông Phạm Đại Dương, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, đã dự và phát biểu khai mạc.

Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy xin đăng tải nội dung bài phát biểu khai mạc của Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Phạm Đại Dương.

CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ XANH KHÔNG CÒN LÀ LỰA CHỌN, MÀ LÀ YÊU CẦU BẮT BUỘC

Được sự đồng ý của Thủ tướng Chính phủ, trong Chương trình của Diễn đàn Kinh tế Việt Nam năm nay, chúng tôi tổ chức 1 phiên toàn thể và 2 phiên chuyên đề. Trong đó, phiên chuyên đề số 2 do Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Hội Khoa học kinh tế Việt Nam tổ chức, với chủ đề về kinh tế tuần hoàn “Thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao và phát triển bền vững”.

Để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược 100 năm mà Đảng ta đã đặt ra là đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, Việt Nam cần phải có bước đột phá trong đổi mới mô hình tăng trưởng, phải đạt được tăng trưởng “hai con số” trong giai đoạn 2026-2030 và các năm tiếp theo.

Mô hình tăng trưởng mới này phải đảm bảo các yếu tố cốt lõi: bền vững, toàn diện và bao trùm, không chỉ tập trung vào tốc độ, mà còn nhấn mạnh vào tính bền vững, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh. Mô hình này được định hình bởi việc thực thi đồng bộ bốn chuyển đổi mang tính cách mạng.

Đó là, chuyển đổi số để kiến tạo nền kinh tế số, xã hội số, công dân số; chuyển đổi xanh để phát triển bền vững, chất lượng cao, hài hòa với thiên nhiên, thích ứng với biến đổi khí hậu; chuyển đổi năng lượng để bảo đảm an ninh năng lượng và cam kết quốc tế mạnh mẽ về NetZero vào năm 2050; chuyển đổi cơ cấu, chất lượng nguồn nhân lực để đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế tri thức, thúc đẩy phát triển lực lượng sản xuất, nâng cao năng suất lao động và sức cạnh tranh.

Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là hai yếu tố căn bản cấu thành một xu thế tất yếu, không thể đảo ngược. Đây không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc của thực tiễn.

Trong đó, chuyển đổi số tạo ra “tốc độ” và “sự thông minh”; giúp chúng ta vượt qua giới hạn vật lý, tăng năng suất lao động, tạo ra các ngành kinh tế số có giá trị gia tăng siêu tốc.

Chuyển đổi xanh tạo ra sự “bền vững” và “tính nhân văn”; đảm bảo tính bền vững, bảo vệ môi trường, bảo đảm an sinh, không để chúng ta phải đánh đổi tương lai, môi trường xã hội để lấy lợi ích tăng trưởng đơn thuần trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không phải là hai quá trình đơn lẻ, độc lập, mà có sự gắn kết chặt chẽ, hòa quyện với nhau, hay thường được gọi là “chuyển đổi kép”.

Tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu tổ chức vào cuối tháng 11 vừa qua tại TP.Hồ Chí Minh với chủ đề “Chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số”, Thủ tướng Chính phủ đã có bài phát biểu quan trọng, trong đó chỉ ra rằng sự đan xen, cộng hưởng của chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là động lực của tăng trưởng toàn cầu trong nhiều thập kỷ tới. Đồng thời, khẳng định đây là cơ hội để các quốc gia, trong đó có Việt Nam, tái cấu trúc nền kinh tế, bứt phá vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Kinh tế tuần hoàn với vai trò là một động lực của chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số, gắn liền với phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, được xác định là một trụ cột chiến lược của mô hình tăng trưởng mới và là chìa khóa chiến lược để Việt Nam tận dụng cơ hội bứt phá vươn lên.

NHẬN DIỆN CÁC ĐỘNG LỰC TĂNG TRƯỞNG MỚI HƯỚNG ĐẾN GIẢM PHÁT THẢI

Kinh tế tuần hoàn biến chất thải thành tài nguyên thứ cấp, mở ra các ngành công nghiệp tái chế, công nghiệp sinh thái và năng lượng tái tạo có giá trị gia tăng cao, không chỉ giúp giảm chi phí đầu vào, mà còn thu hút các dòng vốn xanh chất lượng cao, kiến tạo một không gian phát triển mới cho Việt Nam, để chúng ta có thể đạt được tốc độ tăng trưởng “hai con số”. Đồng thời, duy trì, bảo đảm tốc độ trở nên vững chắc và bền vững.

Với ý nghĩa đó, phiên chuyên đề Kinh tế tuần hoàn “Thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao và phát triển bền vững”, là một chủ đề thiết thực, mang tính tư duy chiến lược cao, hướng đến 5 mục tiêu.

Thứ nhất, cần nhận diện động lực tăng trưởng mới dựa trên mô hình kinh tế xanh- kinh tế tuần hoàn, hướng đến giảm phát thải, tăng hiệu quả sử dụng tài nguyên và nâng cao khả năng thích ứng của nền kinh tế trong bối cảnh rủi ro biến đổi khí hậu gia tăng.

Thứ hai, đưa ra các giải pháp nâng cao năng lực điều hành kinh tế năm 2026 nhằm duy trì ổn định vĩ mô, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi xanh, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng.

Thứ ba, tham vấn phục vụ xây dựng kịch bản tăng trưởng giai đoạn 2026-2030 gắn với xu hướng chuyển đổi xanh toàn cầu và việc thực hiện các cam kết về khí hậu quốc tế, yêu cầu chuyển dịch năng lượng, phát triển hạ tầng bền vững và cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng phát thải thấp.

Thứ tư, thúc đẩy hệ thống các giải pháp chiến lược toàn diện, nhằm hoàn thiện thể chế, pháp luật cho kinh tế xanh- kinh tế tuần hoàn, thúc đẩy phát triển các ngành kinh tế xanh trọng điểm như năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn trong sản xuất- tiêu dùng, công nghiệp sinh thái, nông nghiệp carbon thấp.

Thứ năm, hướng đến mục tiêu dài hạn là xây dựng nền kinh tế tăng trưởng nhanh trên cơ sở phát thải thấp, tuần hoàn, sử dụng hiệu quả tài nguyên, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững, nâng cao sức cạnh tranh và khả năng hội nhập sâu trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Tôi tin tưởng rằng với trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm cao của tất cả đại biểu, phiên chuyên đề sẽ thành công tốt đẹp, đóng góp những kiến nghị có giá trị cho sự nghiệp phát triển nhanh và bền vững của đất nước, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược 100 năm, hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới- kỷ nguyên phát triển, thịnh vượng, hùng cường của dân tộc Việt Nam.

(*) Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 51-52-2025 phát hành ngày 22-29/12/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

https://vneconomy.vn/don-doc-tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-5152-2025.htm