Dầu thực vật tinh luyện (dầu cọ, đậu nành, hướng dương...) là nguyên liệu thiết yếu trong ngành công nghiệp thực phẩm. Tuy nhiên, Việt Nam hiện chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) cụ thể cho loại dầu này, nên các doanh nghiệp vẫn đang phải áp dụng các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) chung cho dầu thực vật như TCVN 7597:2018, hoặc các quy chuẩn chung như QCVN 8- 1:2011/BYT (ô nhiễm độc tố vi nấm) và QCVN 8-2:2011/BYT (kim loại nặng)…

Bộ Công Thương đang xây dựng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia cho sản phẩm dầu thực vật tinh luyện và lấy ý kiến góp ý rộng rãi từ các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp.

Dự thảo này được dựa trên các nguyên tắc cơ bản gồm: Bảo đảm an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng; phù hợp với thực tế sản xuất, kinh doanh và nhập khẩu tại Việt Nam; tuân thủ tiêu chuẩn quốc gia và quy định pháp luật Việt Nam; hài hòa với tiêu chuẩn và quy định quốc tế; cập nhật theo khuyến cáo quản lý nguy cơ của cơ quan có thẩm quyền trong và ngoài nước.

Tại hội thảo góp ý dự thảo “Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về dầu thực vật tinh luyện” do Bộ Công Thương tổ chức mới đây, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết trong bối cảnh kinh tế - xã hội phát triển, đời sống nhân dân được nâng cao, các tiêu chuẩn, quy chuẩn cũng cần được cập nhật và nâng cao để theo kịp xu thế phát triển, tiệm cận với các quốc gia trong khu vực và trên thế giới.

“Việc xây dựng quy chuẩn hướng tới việc đảm bảo hài hoà lợi ích của người dân, doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước. Trong đó, đặt mục tiêu đảm bảo sức khoẻ cho người dân lên hàng đầu”, Thứ trưởng Trương Thanh Hoài nhấn mạnh; đồng thời cho biết Bộ Công Thương sẽ ban hành thông tư về truy xuất nguồn gốc sản phẩm hàng hoá, nhằm xác định nguồn gốc nguyên liệu đầu vào, quá trình dịch chuyển của nguyên liệu. Tất cả cơ sở dữ liệu sẽ được tích hợp vào hệ thống dữ liệu quốc gia và người tiêu dùng cũng có thể truy cập được (ở mức độ nhất định) để phục vụ việc xác định hàng thật, hàng giả hay các kết quả kiểm nghiệm sản phẩm.

Theo ông Nguyễn Việt Tấn, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), dầu thực vật là một trong những mặt hàng thực phẩm thiết yếu, có mặt trong hầu hết bữa ăn hàng ngày của người dân, đồng thời là nguyên liệu quan trọng trong ngành chế biến thực phẩm, dịch vụ ăn uống và sản xuất công nghiệp.

Với mức tiêu dùng phổ biến và khối lượng lớn, chất lượng dầu thực vật tinh luyện có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe nhân dân và uy tín sản phẩm Việt Nam. Tuy nhiên, đối với dầu thực vật tinh luyện, đến nay vẫn chưa có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia riêng làm cơ sở pháp lý cho công tác quản lý. Khoảng trống này khiến việc kiểm soát chất lượng còn hạn chế, trong khi yêu cầu về an toàn thực phẩm và sức khỏe người dân ngày càng cao.

“Việc ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về dầu thực vật tinh luyện là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm an toàn cho sức khỏe cộng đồng; nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước; tạo sự minh bạch, công bằng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh; hài hòa với quy định quốc tế và khu vực, hỗ trợ hội nhập và tăng cường sức cạnh tranh cho sản phẩm Việt Nam”, ông Tấn khẳng định.

Góp ý tại hội thảo, ông Đặng Thanh Tùng, đại diện Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, cho rằng hiện có nhiều phương thức đánh giá trong nghị định hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ, vì vậy cần cân nhắc chọn phương thức phù hợp nhất với sản phẩm dầu thực vật tinh luyện; đồng thời kiến nghị đối với phụ lục phương pháp thử, ban soạn thảo cũng nên chỉ rõ đâu là phương pháp trọng tài trong trường hợp có nhiều phương pháp thử.

Từ góc độ doanh nghiệp, đại diện Công ty TNHH Dầu thực vật Cái Lân cũng đánh giá cao việc Bộ Công Thương chủ trì xây dựng dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với dầu thực vật tinh luyện. Văn bản này có ý nghĩa hết sức quan trọng, tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho quá trình sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và quản lý chất lượng dầu thực vật tại Việt Nam.

Về kiến nghị, đại diện này cho rằng hiện một số bộ ngành đã ban hành các văn bản liên quan tới việc chứng nhận hợp quy, ghi nhãn sản phẩm, hàng hoá. Do đó, ban soạn thảo cần xem xét để xây dựng các quy định trong quy chuẩn được đồng bộ, đạt hiệu quả quản lý cao nhất.