100 USD/thùng: “Trạm dừng chân” tiếp theo của dầu?

Giá dầu thô đã liên tục tăng trong thời gian qua. Ngày 16/10, giá dầu thô ngọt nhẹ lúc đóng cửa phiên giao dịch tại Sở Giao dịch hàng hóa New York chạm ngưỡng kỷ lục mới: 87,61 USD/thùng - mức cao nhất kể từ khi phương thức giao dịch kỳ hạn được áp dụng.

Đâu là nguyên nhân của đợt tăng giá dầu trong những ngày vừa qua? Nhiều nhà phân tích cho rằng đó là do nhu cầu toàn cầu tăng cao trong khi nguồn cung thắt chặt.

Trong diễn biến mới đây nhất, Thổ Nhĩ Kỳ cho biết nước này đang cân nhắc việc đưa quân vào miền Bắc Iraq để tấn công lực lượng du kích người Kurd. Lo ngại về việc xảy ra một cuộc tấn công như thế có thể làm gián đoạn nguồn cung dầu từ Trung Đông tiếp tục đẩy giá dầu lên cao. Tính từ đầu tuần trước, giá dầu đã tăng thêm 9 USD/thùng.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích vẫn cho rằng, lý do chính dẫn tới đợt tăng giá dầu đang diễn ra là hoạt động của giới đầu cơ. Nhiều chuyên gia cho rằng, khi giới đầu cơ đẩy giá dầu lên cao để thu lợi, giá dầu có thể đạt mức 100 USD/thùng!

“Không cần có tình huống đặc biệt nào, giá dầu cũng có thể lên tới 100 USD/thùng. Với lượng tiền lớn đổ vào đầu tư dầu và đồng USD yếu, mức giá đó là điều hoàn toàn có thể xảy ra”, Tom Kloza, một chuyên gia tại công ty tư vấn Oil Price Information Service ở New Jersey nói.

Trong nhiều năm trở lại đây, các quỹ đầu phòng hộ, các ngân hàng đầu tư, quỹ tương hỗ và các tổ chức trong đó có Goldman Sachs và Morgan Stanley đã đầu tư mạnh mẽ vào dầu, với tốc độ tương tương với tốc độ tăng của nhu cầu dầu thế giới. Địa vị thị trường của những tổ chức này cho phép họ phóng đại những biến động giá lẽ ra là nhỏ do dự báo nhu cầu, địa chính trị và thay đổi thời tiết.

Các nhà đầu cơ hiện đang dự báo xu hướng giá dầu đi lên và đang nắm giữ những hợp đồng với tổng khối lượng là 69 triệu thùng dầu. Đây là một thị phần quan trong trên thị trường dầu lửa thế giới - một thị trường với nhu cầu xấp xỉ 83 triệu thùng mỗi ngày. “Các quỹ phòng hộ và các tổ chức đầu cơ khác nắm vai trò kiểm soát tối cao trên thị trường dầu lửa”, Stephen Schork, một chuyên gia tư vấn năng lượng nhật định.

Ngày 17/10, Bộ Năng lượng Mỹ sẽ công bố báo cáo năng lượng hàng tuần của nước này. Nếu bản báo cáo này cho biết dự trữ xăng dầu của nước này ở mức thấp, Schork dự báo rằng, giá dầu sẽ vượt ngưỡng 90 USD/thùng. “Một khi giá dầu đã vượt qua ngưỡng đó, sẽ chẳng biết đâu là giới hạn của giá dầu nữa. Giá dầu đã ở gần mức 100 USD/thùng hơn rất nhiều so với những gì được dự báo vài tháng trước đây”, ông nói.

Ảnh hưởng mạnh mẽ của giới đầu cơ cũng có thể làm giá dầu giảm đột ngột. Fadel Gheit, một chuyên gia phân tích năng lượng cao cấp của Oppenheimer chỉ ra rằng, trong lịch sử, giá dầu đã từng tăng mạnh trước dự báo về những sự kiện lớn có thể xảy ra, nhưng sau đó lại giảm nhanh chóng.

Đó là trường hợp cuộc chiến giữa Arab và Israel, cuộc cách mạng ở Iran, chiến tranh Iran – Iraq, cuộc tấn công của Iraq vào Kuwait, cuộc tấn công của Mỹ vào Iraq năm 2003 và cuộc tấn công của Israel vào Lebanon năm 2006. Chuyên gia này cho rằng, tình hình hiện nay cũng không khác gì so với những đợt tăng giá trước những sự kiện này.

“Những yếu tố cơ bản của thị trường (cung và cầu) dầu lửa không nâng đỡ giá dầu trên mức 60 USD/thùng và càng không nâng đỡ mức giá 80 USD/thùng”, chuyên gia Gheit nhận định. Ông cho rằng, giá dầu tăng tới mức như hiện nay phản ánh tình trạng đầu cơ quá mức trước khả năng xảy ra gián đoạn nguồn cung trong trường hợp xảy ra một cuộc khủng hoảng lớn ở Trung Đông.

Theo chuyên gia này, hành động quân sự ở Trung Đông, nếu xảy ra, sẽ khởi đầu cho sự giảm giá dầu, thay vì một đợt tăng giá mới. “Chúng tôi cho rằng, chu kỳ tăng giá hiện nay sẽ chấm dứt khi Mỹ ném bom vào các khu vực quân sự của Iran. Tình trạng bong bóng trên thị trường dầu sẽ vỡ và giá dầu sẽ giảm mạnh khi giới đầu cơ bán tháo”.

Một số nhà phân tích bác bỏ lập luận rằng giới đầu cơ và các tổ chức tài chính đang điều khiển thị trường. “Sự tăng giá trên thị trường không phải là do đầu cơ”, Phil Flynn, một nhà phân tích của công ty Alaron Trading ở Chicago nói. “Rõ ràng là nhu cầu dầu của thế giới đang tăng mạnh trong khi nguồn cung bị thắt chặt”.

Chuyên gia này cho rằng, hành động đầu cơ làm tăng giá sẽ có ích cho thị trường dầu toàn cầu vì sẽ giúp hạn chế nhu cầu, yếu tố sẽ tăng vượt kiểm soát nếu không bị ghìm lại. “Đầu cơ có tác dụng tốt của nó. Đầu cơ giúp nhu cầu thị trường leo thang ra khỏi tầm kiểm soát”, ông nói.

Đợt tăng giá dầu hiện nay chưa có ảnh hưởng đến giá xăng và dầu sưởi tại Mỹ nhưng đang hạ thấp lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu. Hôm 10/10, công ty năng lượng Valero Energy cảnh báo rằng, lợi nhuận quý 3 của công ty này sẽ ở dưới mức dự báo của Wall Street. Trước đó m

ột

ngày, Chevron và công ty lọc dầu Marathon Oil cũng có thông báo tương tự. Hôm 3/10, CoconoPhillips cũng đưa ra một bản báo c

áo, trong 

đ

ó d

ự b

áo

lợi nhuận của ngành lọc dầu thế giới sẽ giảm mạnh.

Cho dù trong thời gian tới, giá dầu sẽ diễn biến ra sao, các tổ chức tài chính vẫn sẽ nắm giữ vai trò trung tâm. Hôm 12/10, Bộ trưởng B

ộ

Năng lượng Mỹ Samuel Bodman phát biểu cho biết các nhà cung cấp dầu như OPEC hiện đã mất đi một phần sức mạnh kiểm soát đối với giá cả trên thị trường dầu lửa và thị trường giờ đây có thể biến động do kỳ vọng nhiều hơn là do cung - cầu.

“Giá cả giờ đây được thiết lập trong những phòng giao dịch ở New York, London, Frankfurt và Tokyo”, Bodman nói.

(Theo BusinessWeek)