Mưa lớn kéo dài nhiều giờ qua, cùng dự báo tiếp tục có mưa rất to trong những ngày tới khi bão số 5 đổ bộ, khiến nhiều khu vực Bắc Trung Bộ đối mặt nguy cơ cao lũ quét, sạt lở đất và ngập lụt trên diện rộng, uy hiếp trực tiếp đến tính mạng người dân và các hoạt động kinh tế - xã hội.

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, chỉ trong 9 giờ qua (từ 0 giờ đến 9 giờ ngày 25/8), khu vực từ Thanh Hóa đến Quảng Trị đã xuất hiện mưa vừa, mưa to đến rất to.

 CẢNH BÁO NHIỀU ĐIỂM NÓNG

Nhiều nơi ghi nhận lượng mưa lớn kỷ lục: Bái Thượng 83,2mm (Thanh Hóa), Thủy điện Hủa Na 50mm (Nghệ An), hồ Sông Rác 270,6mm, Kỳ Lâm 267,2mm (Hà Tĩnh), hồ Sông Thai 232,2mm, hồ Bẹ 219,8mm (Quảng Trị).

Mô hình độ ẩm đất cho thấy, nhiều khu vực tại các tỉnh trên đã ở trạng thái gần bão hòa (trên 85%), thậm chí đã đạt bão hòa hoàn toàn. Trong 3–6 giờ tới, mưa vẫn tiếp diễn, lượng mưa tích lũy phổ biến tại Thanh Hóa, Nghệ An là 20–40mm, có nơi trên 70mm; Hà Tĩnh, Quảng Trị từ 40–70mm, có nơi vượt 150mm.

Điều này đồng nghĩa nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất trên các sườn dốc là rất cao. Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đã phát cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai do lũ quét, sạt lở đất, sụt lún đất ở mức 1.

Danh sách cảnh báo hiện bao phủ nhiều địa phương. Tại Thanh Hóa có các xã như Giao An, Minh Sơn, Ngọc Lặc, Thường Xuân, Bát Mọt, Cẩm Thủy, Mường Lát, Quan Sơn, Pù Nhi, Tam Lư, Trung Lý, Yên Khương... Nghệ An có các xã Anh Sơn, Con Cuông, Tương Dương, Quế Phong, Quỳ Châu, Mường Lống, Na Ngoi, Tam Thái... Hà Tĩnh có nhiều xã thuộc Cẩm Xuyên, Hương Khê, Kỳ Anh, Vũ Quang, Hương Sơn... Trong khi đó, Quảng Trị có các xã thuộc Bố Trạch, Quảng Ninh, Tuyên Hóa, Minh Hóa, Hướng Hóa, Trường Sơn...

Lũ quét và sạt lở đất không chỉ đe dọa tính mạng người dân, mà còn có thể gây tác động xấu đến môi trường, làm tắc nghẽn giao thông cục bộ, phá hủy công trình dân sinh, kinh tế, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và đời sống xã hội.

NGUY CƠ LŨ LỚN TRÊN CÁC SÔNG, CẦN CHỦ ĐỘNG ỨNG PHÓ

Theo dự báo, từ hôm nay 25/8 đến ngày 28/8, trên các sông từ Thanh Hóa đến Huế sẽ xuất hiện một đợt lũ. Đỉnh lũ trên các sông nhỏ, thượng lưu sông Cả (Nghệ An), sông Ngàn Sâu, sông Ngàn Phố (Hà Tĩnh), sông Gianh (Quảng Trị) có thể lên mức báo động 2, thậm chí vượt báo động 3 ở một số nơi. Trên sông Bưởi, thượng lưu sông Mã (Thanh Hóa), sông Kiến Giang, sông Thạch Hãn (Quảng Trị), mực nước có khả năng đạt báo động 1 đến báo động 2, có nơi trên báo động 2.

Trong khi đó, hạ lưu sông Cả (Nghệ An), sông La (Hà Tĩnh), sông Bồ và sông Hương (thành phố Huế) dự báo đạt báo động 1, có nơi vượt mức này. Đây là tình huống hết sức nguy hiểm khi kết hợp với lượng mưa lớn, dễ dẫn đến ngập lụt tại các vùng trũng thấp ven sông, các khu đô thị, vùng tập trung dân cư.

Ngoài ra, nguy cơ mất an toàn tại các hồ chứa thủy điện, thủy lợi nhỏ, xung yếu cũng được cảnh báo ở mức cao. Nếu không kiểm soát tốt, nguy cơ xảy ra sự cố vỡ đập, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Cơ quan chuyên môn khuyến nghị chính quyền các địa phương cần khẩn trương rà soát các vị trí xung yếu, các điểm nghẽn dòng chảy để có giải pháp xử lý, kịp thời di dời dân ra khỏi khu vực nguy hiểm. Cùng với đó, cần triển khai phương án đảm bảo an toàn giao thông, chủ động lực lượng, vật tư để sẵn sàng khắc phục sự cố khi có tình huống xấu xảy ra.

Người dân tại các khu vực có nguy cơ lũ quét, sạt lở đất cần tuyệt đối không chủ quan, nâng cao cảnh giác, theo dõi sát thông tin cảnh báo, đồng thời phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng trong việc sơ tán khi có lệnh.

Tình hình mưa lũ phức tạp do bão số 5 được dự báo còn kéo dài nhiều ngày tới, đòi hỏi sự chủ động cao độ của chính quyền, lực lượng phòng chống thiên tai cũng như sự đồng lòng của người dân, nhằm giảm thiểu thấp nhất thiệt hại về người và tài sản.