Bộ Y tế: Cần "chặn" virus Nipah ngay tại cửa khẩu

Để chủ động phòng chống bệnh do virus Nipah, Bộ Y tế vừa có văn bản gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố; các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur; các bệnh viện trực thuộc Bộ đề nghị phối hợp thực hiện.

Trước nguy cơ bệnh do virus Nipah xâm nhập vào Việt Nam, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố được đề nghị chỉ đạo Sở Y tế, các sở, ngành liên quan và chính quyền các cấp khẩn trương tăng cường công tác giám sát, phát hiện các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh ngay tại cửa khẩu, các cơ sở y tế và tại cộng đồng để quản lý, thu dung, điều trị kịp thời.

Khoanh vùng xử lý triệt để ngay từ trường hợp đầu tiên, không để dịch bệnh lây lan trong cộng đồng, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội đầu năm 2026.

Các đơn vị cũng được giao phối hợp với các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur lấy mẫu xét nghiệm chẩn đoán khi ghi nhận các trường hợp nghi ngờ. Thực hiện nghiêm công tác phòng chống nhiễm khuẩn, phòng chống lây nhiễm tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Lưu ý, thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng hộ cá nhân đối với nhân viên y tế và người tiếp xúc với các trường hợp nghi ngờ/mắc bệnh.

Các địa phương cũng được yêu cầu xây dựng kế hoạch phòng chống dịch bệnh do virus Nipah tại các cửa khẩu, theo các tình huống; sẵn sàng nhân lực, vật tư, thuốc, hóa chất, thiết bị, phương tiện để đáp ứng kịp thời trong trường hợp có dịch xảy ra.

Các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur tham gia bằng việc theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh trên thế giới, và kịp thời tham mưu cho Bộ Y tế các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả.

Đồng thời, hướng dẫn, tập huấn, hỗ trợ địa phương về giám sát, xét nghiệm và các biện pháp phòng chống. Cùng với đó, tiếp tục tăng cường năng lực xét nghiệm, chẩn đoán bệnh do virus Nipah và tiếp nhận mẫu bệnh phẩm từ các địa phương để xét nghiệm, chẩn đoán.

Đối với các bệnh viện trực thuộc, Bộ Y tế yêu cầu sẵn sàng thu dung, điều trị bệnh nhân mắc, nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah; bảo đảm công tác phòng chống nhiễm khuẩn, phòng chống lây nhiễm tại bệnh viện.

Để chủ động phòng chống bệnh do virus Nipah, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết cũng đã gửi văn bản đề nghị các cơ sở khám chữa bệnh trực thuộc Bộ, y tế các bộ, ngành và Sở Y tế các địa phương tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh.

Đặc biệt, thực hiện các biện pháp phòng hộ cá nhân đối với nhân viên y tế và người tiếp xúc gần với các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Lưu ý các trường hợp mới đến nước đã hoặc đang có dịch trong vòng 14 ngày.

Công tác kiểm tra, giám sát thực hiện kiểm soát nhiễm khuẩn tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cũng được tăng cường; thực hiện cách ly nghiêm ngặt tất cả các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc virus Nipah tại cơ sở điều trị.

Theo Bộ Y tế, bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, virus này lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (tại Ấn Độ hiện nay truyền qua loài dơi ăn quả) hoặc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus, và cũng có thể lây truyền từ người sang người (qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân).

Thời gian ủ bệnh trong khoảng từ 4 đến 14 ngày. Người nhiễm virus có thể có các triệu chứng: sốt, đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính. Tỷ lệ tử vong ước tính từ 40% đến 75%. Hiện bệnh chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.

Hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm ghi nhận từ ngày 27/12/2025 đến 26/1/2026, Ấn Độ phát hiện 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định, tại một bệnh viện thuộc bang Tây Bengal.