Bộ Y tế cho biết theo thông tin từ hệ thống
giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27/12/2025 đến ngày 26/1/2026, Ấn Độ ghi
nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah (trong đó có 2 trường hợp
có xét nghiệm khẳng định) tại một bệnh viện ở Tây Bengal.
Vius Nipah được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1999 tại
Malaysia. Đến năm 2001, bệnh do virus Nipah được ghi nhận đầu tiên trên người tại
Bangladesh và sau đó ghi nhận tại Ấn Độ.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh do virus Nipah ghi nhận
rải rác ca bệnh ở phạm vi nhỏ tại một số quốc gia, chưa tạo thành các ổ dịch lớn.
Tỷ lệ chết/mắc ở các trường hợp nhập viện khoảng 40-75%. Hiện bệnh chưa vắc
xin và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.
Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A (theo quyết
định số 3644/QĐ-BYT ngày 25/11/2025 về việc bổ sung một số bệnh vào danh mục bệnh
truyền nhiễm nhóm A, B của Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm).
Virus này lây
truyền chủ yếu từ động vật sang người (tại Ấn Độ hiện nay truyền qua loài dơi
ăn quả), hoặc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus và cũng có thể
lây truyền từ người sang người (qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài
tiết của bệnh nhân).
Thời gian ủ bệnh trong khoảng 4-14 ngày, người nhiễm
virus có thể có các triệu chứng: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, sau đó
có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh
cho thấy viêm não cấp tính.
Đến ngày 26/1/2026, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh
do virus Nipah. Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường công tác giám sát,
phòng chống dịch bệnh ngay từ các cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng, sẵn sàng
các biện pháp đáp ứng, phòng chống dịch.
Bộ Y tế khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình dịch
bệnh, phối hợp với WHO, các quốc gia trên thế giới để kịp thời chỉ đạo triển
khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả.
Để chủ động, phòng chống dịch bệnh do virus Nipah Bộ Y tế
khuyến cáo người dân hạn chế đến khu vực có dịch bệnh do virus Nipah nếu không
thực sự cần thiết.
Cùng với đó, tự theo dõi sức khỏe, trong vòng 14 ngày kể từ khi về từ
vùng dịch, nếu có các triệu chứng như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng,
chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất,
hạn chế tiếp xúc với người khác, thông báo rõ tiền sử dịch tễ cho nhân viên y tế.
Các biện pháp khác là đảm bảo vệ sinh thực phẩm: thực hiện "ăn chín, uống
sôi", rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn, không ăn, uống các loại
trái cây có dấu hiệu bị động vật (dơi, chim) cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nước
nhựa cây (như nhựa cây thốt nốt, nhựa dừa sống hoặc chưa qua chế biến).
Không tiếp xúc gần với động vật có khả năng lây truyền
cao như là dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát
khuẩn sau khi giết mổ, tiếp xúc với động vật.
Ngoài ra, cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, vật phẩm ô nhiễm
từ người bệnh; cần sử dụng khẩu trang, găng tay và đồ bảo hộ cá nhân khi chăm
sóc, điều trị người nghi ngờ, mắc bệnh, sau đó rửa tay bằng xà phòng hoặc dung
dịch sát khuẩn.