Bối cảnh thế giới bất ổn, giá xăng dầu trong nước đồng loạt tăng “phi mã”

Chiều ngày 7/3/2026, liên Bộ Công Thương – Tài chính công bố điều chỉnh giá bán các mặt hàng xăng dầu.

Trong kỳ điều hành này, liên Bộ không trích lập, không chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đối với các mặt hàng xăng E5RON92, xăng RON95, dầu điêzen, dầu hỏa, dầu madút.

Sau khi thực hiện việc điều chỉnh, giá bán các mặt hàng xăng dầu tiêu dùng phổ biến trên thị trường như sau:

Xăng E5RON92: không cao hơn 25.226 đồng/lít (tăng 3.777 đồng/lít so với giá cơ sở hiện hành), thấp hơn xăng RON95-III 1.821 đồng/lít;

Xăng RON95-III: không cao hơn 27.047 đồng/lít (tăng 4.707 đồng/lít so với giá cơ sở hiện hành);

Dầu điêzen 0.05S: không cao hơn 30.239 đồng/lít (tăng 7.207 đồng/lít so với giá cơ sở hiện hành);

Dầu hỏa: không cao hơn 35.091 đồng/lít (tăng 8.490 đồng/lít so với giá cơ sở hiện hành);

Dầu madút 180CST 3.5S: không cao hơn 21.327 đồng/kg (tăng 3.831 đồng/kg so với giá cơ sở hiện hành).

Về nguyên nhân tăng giá xăng dầu, liên Bộ cho biết thị trường xăng dầu thế giới kỳ điều hành lần này (từ ngày 05/3/2026 - 06/3/2026) chịu ảnh hưởng của các yếu tố chủ yếu như: xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel với Iran vẫn tiếp diễn; Iran tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz; một số nhà máy lọc dầu tại Trung Đông, Trung Quốc, Ấn Độ đã phải tạm dừng hoặc giảm công suất sản xuất; một số nước như Trung Quốc, Nhật Bản, Thái Lan thực hiện biện pháp tạm ngừng hoặc hạn chế xuất khẩu nhiên liệu để ưu tiên cho nhu cầu trong nước; tâm lý tích trữ nhiên liệu đang diễn ra ở hầu hết các quốc gia; xung đột quân sự giữa Nga với Ucraina vẫn diễn ra...

Các yếu tố nêu trên khiến xăng dầu trên thế giới trở nên khan hiếm, giá xăng dầu thế giới trong những ngày vừa qua tiếp tục tăng cao (trừ mặt hàng dầu hỏa sau khi tăng cao đột ngột vào ngày 04/3/2026 thì đang có xu hướng giảm xuống).

Cụ thể, bình quân giá thành phẩm xăng dầu thế giới giữa kỳ điều hành giá ngày 05/3/2026 và kỳ điều hành ngày 07/3/2026 là: 109,730 USD/thùng xăng RON92 dùng để pha chế xăng E5RON92 (tăng 20,836 USD/thùng, tương đương tăng 23,44%); 116,165 USD/thùng xăng RON95 (tăng 24,243 USD/thùng, tương đương tăng 26,37%); 180,880 USD/thùng dầu hỏa (tăng 48,000 USD/thùng, tương đương tăng 36,12%); 153,485 USD/thùng dầu điêzen 0,05S (tăng 40,577 USD/thùng, tương đương tăng 35,94%); 624,385 USD/tấn dầu mazut 180CST 3,5S (tăng 133,407 USD/tấn, tương đương tăng 27,17%).

Trước diễn biến phức tạp của giá xăng dầu thế giới, biến động tỷ giá VND/USD và các quy định hiện hành, thực hiện Nghị quyết số 36/NQ-CP ngày 06 tháng 3 năm 2026 của Chính phủ về Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 02 năm 2026, liên Bộ Công Thương - Tài chính quyết định phương án điều hành giá xăng dầu bảo đảm biến động giá xăng dầu trong nước phù hợp với biến động giá xăng dầu thế giới; tiếp tục duy trì mức chênh lệch giá giữa xăng sinh học E5RON92 và xăng khoáng RON95 ở mức hợp lý để khuyến khích sử dụng nhiên liệu sinh học theo chủ trương của Chính phủ; bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các chủ thể tham gia thị trường.

Có thể nói, đợt điều chỉnh giá xăng dầu ngày 7/3/2026 đánh dấu một cột mốc chưa từng có với mức tăng “phi mã”, đặc biệt là mặt hàng dầu hỏa tăng gần 8.500 đồng/lít chỉ trong một kỳ điều hành. Đây không đơn thuần là biến động thị trường thông thường, mà là hệ quả trực tiếp từ “cơn bão” địa chính trị toàn cầu đang ở giai đoạn căng thẳng.

Việc phong tỏa eo biển Hormuz (huyết mạch vận tải dầu khí quan trọng nhất thế giới) kết hợp với các lệnh hạn chế xuất khẩu nhiên liệu từ các cường quốc công nghiệp đã tạo nên một cú sốc cung tức thì. Khi nguồn cung thế giới bị siết chặt bởi cả xung đột vũ trang lẫn tâm lý tích trữ của các quốc gia, giá thành phẩm thế giới đã tăng vọt từ 26,37% đến 36,12% . Trong bối cảnh đó, Việt Nam là quốc gia nhập khẩu phần lớn xăng dầu thành phẩm, không thể đứng ngoài vòng xoáy tăng giá.

Đáng chú ý, việc liên Bộ Công Thương – Tài chính quyết định không trích lập và không chi Quỹ Bình ổn giá (BOG) cho thấy một thông điệp rõ ràng về việc tôn trọng quy luật thị trường. Khi đà tăng thế giới quá lớn, việc lạm dụng Quỹ BOG có thể dẫn đến hệ lụy cạn kiệt nguồn lực dự phòng hoặc gây méo mó giá trị thực, dẫn đến nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng trong nước nếu doanh nghiệp đầu mối không thể bù đắp chi phí nhập khẩu.

Tuy nhiên, mức tăng kỷ lục này sẽ đặt áp lực nặng nề lên chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Chi phí logistics và giá thành sản xuất sẽ sớm thiết lập một mặt bằng mới, tạo ra thách thức lớn cho mục tiêu kiểm soát lạm phát. Đây là lúc nền kinh tế cần những kịch bản ứng phó linh hoạt hơn từ Chính phủ để giảm bớt “sức nóng” từ trạm xăng lan tỏa vào đời sống an sinh của người dân.