Cần giữ lại quyền chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân với Chánh án, Viện kiểm sát
Như Nguyệt
14/05/2025, 14:21
Đại biểu cho rằng không có quyền chất vấn đại biểu Hội đồng nhân dân sẽ khó có thể yêu cầu Chánh án Tòa án nhân dân và Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân ra trước kỳ họp Hội đồng nhân dân để trả lời cụ thể từng vấn đề đối thoại công khai với đại biểu và cử tri...
Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy. Ảnh: Quochoi.vn.
Sáng 14/5/2025, tại Nhà Quốc hội, tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 9, Quốc hội tiến hành thảo luận ở hội trường về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 (lần thứ nhất). Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp.
Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy, Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Đà Nẵng, thảo luận về quy định bỏ quyền chất vấn của đại biểu Hội đồng Nhân dân đối với Chánh án Tòa án nhân dân và Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân quy định tại khoản 5 Điều 1 dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 115 của Hiến pháp năm 20213.
Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy cho biết theo giải thích của Ban soạn thảo, có 2 lý do để bỏ quyền chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân đối với Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân.
Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy bày tỏ băn khoăn: “Không lẽ Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực sẽ là những cơ quan tư pháp duy nhất ở nước ta nằm ngoài sự giám sát bằng hình thức chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân. Nếu vậy thì dân bị oan sai, sẽ nhờ cậy ai chất vấn để mà bảo về quyền lợi của họ?”.
Trước khi thông qua mô hình Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực, Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy đề nghị Quốc hội xem xét kỹ cơ chế giám sát quyền lực đối với các cơ quan này.
Bên cạnh đó, đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy nhận thấy, lập luận của Ban soạn thảo đánh đồng các hình thức giám sát khác nhau, trong khi chúng có ý nghĩa, vai trò và tính chất pháp lý khác nhau và quyền kiến nghị hoàn toàn không thể thay thế cho quyền chất vấn, vốn là hình thức giám sát trực tiếp, công khai, buộc người chất vấn phải trả lời trực tiếp, phải chịu trách nhiệm về phần trả lời của mình.
Đại biểu cho rằng không có quyền chất vấn, đại biểu Hội đồng nhân dân sẽ khó có thể yêu cầu Chánh án hoặc Viện trưởng ra trước kỳ họp Hội đồng nhân dân để trả lời cụ thể từng vấn đề đối thoại công khai với đại biểu và cử tri.
Đại biểu nhấn mạnh, trong điều kiện hiện nay, chất vấn là cơ chế hiệu quả hiếm hoi để đại biểu Hội đồng nhân dân và rộng hơn là cử tri, nhân dân địa phương yêu cầu thông tin trao đổi trực tiếp với Chánh án, Viện trưởng.
Do đó, nhận định rằng Hội đồng nhân dân vẫn giám sát được là chưa phản ánh đúng thực tiễn hoạt động giám sát. Việc Hiến pháp không còn quy định thẩm quyền chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân đối với Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dan là đi ngược lại với Nghị quyết số 27-NQ/TW của Trung ương để xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Vì vậy, đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy đề nghị Quốc hội giữ lại quy định quyền chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân đối với Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân trong Hiến pháp. Trên cơ sở đó, luật chuyên ngành quy định cụ thể, phù hợp với mô hình tổ chức mới, đây chính là cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước và nội dung này hiện chưa phát sinh vướng mắc.
Đại biểu Phạm Trọng Nghĩa, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn. Ảnh: Quochoi.vn.
Đại biểu Phạm Trọng Nghĩa (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn) cho rằng việc bỏ thẩm quyền chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân đối với Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân có thể đem lại một số ưu điểm như Tờ trình.
Tuy nhiên đại biểu Phạm Trọng Nghĩa cho rằng chất vấn là một công cụ giám sát quan trọng nhằm đảm bảo các cơ quan nhà nước chịu trách nhiệm giải trình trước Đại biểu dân cử và Nhân dân. Nếu cho rằng việc chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân đối với Chánh án và Viện trưởng làm ảnh hưởng đến tính độc lập của tư pháp thì sẽ rất khó lý giải quyền chất vấn của Đại biểu Quốc hội đối với Chánh án Tòa án nhân dân tối cao và Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao.
Bên cạnh đó, chất vấn của đại biểu Hội đồng nhân dân không nhằm can thiệp vào nội dung xét xử hay truy tố của vụ án cụ thể, mà tập trung vào trách nhiệm quản lý, việc tổ chức thi hành và tuân thủ pháp luật của Chánh án và Viện trưởng. Việc duy trì quyền chất vấn là cần thiết để đảm bảo tính công khai, minh bạch và trách nhiệm trong hoạt động tư pháp.
Theo Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Tổ chức Tòa án nhân dân và Luật sửa đổi, bổ sung Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp này thì mô hình tổ chức của Tòa án nhân dân và Viện Kiểm sát nhân dân có 3 cấp: Tối cao, cấp tỉnh và khu vực. Như vậy, việc trao quyền giám sát, nhất là quyền chất vấn cho đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh đối với Chánh án và Viện trưởng cấp tỉnh là phù hợp và khả thi.
Bổ sung các quy định về thẩm quyền của Tòa án nhân dân các cấp trong giải quyết các vụ việc dân sự, hành chính, phá sản, hòa giải
15:51, 12/05/2025
Tăng cường cơ chế thực thi, giám sát để quy hoạch không bị điều chỉnh tùy tiện, vì lợi ích cục bộ
19:54, 10/05/2025
Kết thúc hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân cấp cao, Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện
11:32, 08/05/2025
Đọc thêm
Kiến nghị không "hình sự hóa” các tội danh liên quan đến định giá, giám định
Góp ý dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ Tài chính cho rằng hoạt động định giá, giám định… là các hoạt động mang tính chuyên môn cao. Nếu không phân định rõ giữa hành vi cố ý vi phạm và sai sót chuyên môn, việc bổ sung tội danh này sẽ đồng nhất rủi ro nghề nghiệp với hành vi phạm tội...
Lừa đảo "bán thuốc lá giá rẻ, chiết khấu cao" chiếm đoạt hơn 76 tỷ đồng
Bị cáo hứa hẹn chiết khấu bán hàng với giá cao hơn nhiều lần so với giá bán trên thị trường và nhận ký gửi hàng khiến nhiều người tin tưởng, đưa số tiền hơn 76 tỷ đồng...
Nguy cơ bị chiếm đoạt tài sản khi cài app giả mạo "VSSID.apk" chứa mã độc
Cơ quan Bảo hiểm xã hội phát hiện một ứng dụng giả mạo nhắm vào người dùng VssID - Bảo hiểm xã hội số. Ứng dụng giả mạo này chứa mã độc nhằm chiếm đoạt thông tin, tài sản của người dùng...
Xây dựng lộ trình tăng mức đóng bảo hiểm y tế
Bộ Y tế được giao phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng Nghị định về tăng mức đóng bảo hiểm y tế từ năm 2027, theo lộ trình phù hợp với việc mở rộng phạm vi quyền lợi, mức hưởng bảo hiểm y tế. Trong đó, tiếp tục nâng mức hỗ trợ đóng cho các đối tượng chính sách, người thuộc hộ cận nghèo, người khuyết tật, người yếu thế...
VCCI: Rất bất cập nếu mở rộng trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại
Dự thảo đề xuất hoàn thiện quy định về phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại đối với một số tội thuộc nhóm tội về thuế, lao động, tài chính, bảo hiểm, các tội về tài sản như cho vay lãi nặng, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, các tội về sử dụng đất đai...
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
