Cao Bằng phải biến lợi thế biên giới và truyền thống cách mạng thành động lực phát triển mới

Sáng ngày 28/1/2026, trong chuyến thăm và làm việc tại tỉnh Cao Bằng, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã làm việc với Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Cao Bằng. Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo Chính phủ, Quốc hội, các ban, bộ, ngành Trung ương và lãnh đạo tỉnh Cao Bằng.

Tại buổi làm việc, đồng chí Phan Thăng An, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng, đã báo cáo tình hình thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng – an ninh, chăm lo đời sống nhân dân, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026; công tác chuẩn bị tổ chức các hoạt động kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước lãnh đạo cách mạng Việt Nam và 65 năm Ngày Bác Hồ về thăm Cao Bằng.

VỊ TRÍ CHIẾN LƯỢC ĐẶC BIỆT CỦA TỈNH BIÊN CƯƠNG

Cao Bằng là tỉnh miền núi, biên giới ở phía Đông Bắc của Tổ quốc, có diện tích trên 6.700 km2, dân số trên 570.000 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 96%. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, toàn tỉnh có 56 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 53 xã và 3 phường, trong đó có 21 xã biên giới. Đảng bộ tỉnh hiện có 60 đảng bộ trực thuộc, 410 tổ chức cơ sở đảng với hơn 64.000 đảng viên.

Cao Bằng giữ vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng – an ninh và đối ngoại, có 2 cửa khẩu quốc tế, nhiều cửa khẩu phụ và lối mở biên giới. Tỉnh sở hữu hệ thống di tích lịch sử cách mạng phong phú với 3 khu di tích quốc gia đặc biệt, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, cùng nền văn hóa truyền thống đa dạng, đậm đà bản sắc các dân tộc.

Phát biểu tại buổi làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh Cao Bằng là mảnh đất biên cương của Tổ quốc, giữ vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng – an ninh và đối ngoại, đồng thời là cái nôi của cách mạng Việt Nam. Đây là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn làm điểm tựa đầu tiên khi trở về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo cách mạng, mở ra những quyết định mang tính bước ngoặt đối với vận mệnh dân tộc.

Từ Cao Bằng, con đường cách mạng Việt Nam được xác lập, bản lĩnh chiến lược của Đảng được tôi luyện, khát vọng độc lập, tự cường của dân tộc được khơi dậy và lan tỏa. Lịch sử đã trao cho Cao Bằng một vị thế đặc biệt: vừa là “phên giậu” vững chắc nơi địa đầu Tổ quốc, vừa là nơi khởi nguồn của tư duy chiến lược và tinh thần tự lực, tự cường của cách mạng Việt Nam.

Tổng Bí thư khẳng định, từ truyền thống và vị thế đó, Cao Bằng hôm nay không chỉ mang niềm tự hào lịch sử mà còn gánh vác trách nhiệm lớn trong việc giữ vững ổn định biên giới, củng cố quốc phòng – an ninh và tìm ra con đường phát triển phù hợp cho một tỉnh miền núi, biên giới trong giai đoạn mới.

Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định buổi làm việc có ý nghĩa quan trọng, nhằm quán triệt sâu sắc tinh thần Đại hội XIV của Đảng, làm rõ con đường phát triển phù hợp với một tỉnh miền núi, biên giới, giàu truyền thống cách mạng và cụ thể hóa các định hướng chiến lược của Trung ương thành những nhiệm vụ, giải pháp thiết thực, khả thi, sát với điều kiện thực tiễn của địa phương.

Cao Bằng là tỉnh có xuất phát điểm phát triển thấp, điều kiện tự nhiên khó khăn, hạ tầng còn hạn chế, chi phí kết nối và tổ chức sản xuất cao. Những yếu tố này tạo ra thách thức lớn trong quá trình phát triển. Tổng Bí thư chỉ rõ, chính vì vậy, Cao Bằng không thể phát triển theo tư duy dàn trải, cũng không thể sao chép máy móc mô hình của các địa phương có điều kiện thuận lợi hơn.

Mỗi quyết sách phát triển của tỉnh phải xuất phát từ những điều kiện rất đặc thù đó, biết biến khó khăn thành động lực, biến vị trí biên giới thành lợi thế chiến lược, biến giá trị văn hóa – lịch sử thành nguồn lực phát triển. Tổng Bí thư ghi nhận những nỗ lực của tỉnh trong thời gian qua, đồng thời cho rằng những cách làm, tư duy từng phù hợp trong giai đoạn trước nay không còn đủ để đưa Cao Bằng đi lên nhanh hơn và rút ngắn khoảng cách với mặt bằng chung của cả nước.

Theo Tổng Bí thư, đổi mới mô hình tăng trưởng, đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, cải thiện môi trường kinh doanh, đổi mới phong cách lãnh đạo theo hướng sâu sát thực tiễn sẽ có ý nghĩa quyết định trong giai đoạn phát triển mới. Thước đo của phát triển không chỉ nằm ở quy mô hay tốc độ tăng trưởng mà còn ở việc người dân có cuộc sống tốt hơn, dịch vụ thiết yếu có đến được với vùng sâu, vùng biên, sinh kế có bền vững và “thế trận lòng dân” có được củng cố vững chắc hay không.

PHÁT TRIỂN THEO HƯỚNG “HIỆU QUẢ - NĂNG SUẤT – HẠNH PHÚC”

Tổng Bí thư lưu ý mục tiêu phát triển càng cao thì tư duy phát triển càng phải đúng, lựa chọn đột phá càng phải trúng và kỷ luật công vụ càng phải nghiêm. Tỉnh cần thấm nhuần yêu cầu của Đại hội XIV về nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, kỷ luật công vụ và trách nhiệm gắn với kết quả.

Cao Bằng được yêu cầu tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng “hiệu quả – năng suất – hạnh phúc”, dứt khoát thoát khỏi lối tư duy cũ. Tỉnh đã xác định chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng chủ yếu dựa vào vốn và lao động sang mô hình lấy hiệu quả, năng suất, TFP, thu nhập và chất lượng sống của nhân dân làm thước đo trung tâm của năng lực lãnh đạo và chất lượng phát triển.

Đối với lợi thế cửa khẩu, Tổng Bí thư nhấn mạnh không thể chỉ dừng ở khâu thủ tục thông quan mà phải chuyển sang khai thác giá trị gia tăng, phát triển dịch vụ hỗ trợ thương mại, tiêu chuẩn hóa, truy xuất nguồn gốc và số hóa quy trình. Du lịch cần được phát triển thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, dựa trên tư duy sản phẩm, tư duy điểm đến và chuỗi dịch vụ, kiên quyết tránh phát triển nóng, thương mại hóa thô gây tổn hại tài nguyên và hình ảnh địa phương.

Tổng Bí thư đánh giá cao việc tỉnh lựa chọn chỉ số hạnh phúc làm trục tư duy chính sách, gắn tăng trưởng với bảo đảm an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe, nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo và bảo đảm dịch vụ thiết yếu cho vùng sâu, vùng biên.

Tỉnh cần cụ thể hóa định hướng này thành các chương trình có chuẩn đầu ra rõ ràng và cơ chế giám sát chặt chẽ, bám sát các nghị quyết Trung ương về giáo dục, y tế và văn hóa.

Cao Bằng đã thành lập Ban Chỉ đạo và xác định rõ yêu cầu đổi mới quản trị, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nhà nước và các lĩnh vực kinh tế – xã hội. Tổng Bí thư nhấn mạnh, hiệu quả chuyển đổi số phải được đo bằng khả năng giảm chi phí giao dịch, nâng cao năng lực điều hành, tập trung vào các điểm nghẽn như thủ tục đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường, giải phóng mặt bằng, quản lý dự án trọng điểm, cửa khẩu, du lịch và dịch vụ công.

Phát triển nguồn nhân lực phải gắn chặt với mô hình tăng trưởng mới và các ngành lợi thế của tỉnh, tránh các chương trình chung chung gây lãng phí. Tỉnh cần gắn đào tạo với đầu ra việc làm của các lĩnh vực ưu tiên như logistics và thương mại biên giới, du lịch chất lượng, nông nghiệp đặc sắc gắn chế biến, dịch vụ và năng lực quản trị số ở cơ sở.

Bên cạnh đó, tỉnh phải tổ chức bộ máy chính quyền sau tinh gọn theo hướng hiệu quả, xây dựng nền hành chính “kiến tạo – kỷ luật – hiệu quả”, bảo đảm mô hình chính quyền địa phương hai cấp hoạt động thông suốt. Mỗi nhiệm vụ phải được giao rõ người, rõ việc, rõ thời hạn và chịu trách nhiệm đến cùng.

Tổng Bí thư yêu cầu Cao Bằng bảo đảm vững chắc quốc phòng – an ninh, đối ngoại và quản lý biên giới hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển; đồng thời coi xây dựng Đảng là điều kiện bảo đảm cho mọi đột phá, gắn đánh giá cán bộ với kết quả thực hiện nhiệm vụ và mức độ hài lòng, niềm tin của nhân dân.

Ghi nhận các kiến nghị của tỉnh, Tổng Bí thư tin tưởng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Cao Bằng sẽ thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, góp phần cùng cả nước hoàn thành thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.