Cầu nội địa tạo động lực mới cho các doanh nghiệp tiêu dùng - bán lẻ Việt

Bức tranh kinh tế Việt Nam trong quý 3 mở ra với những tín hiệu lạc quan từ sức cầu nội địa. Sau giai đoạn chững lại của những năm trước, tiêu dùng đã bật dậy rõ rệt, trở thành động lực tăng trưởng then chốt.

THỊ TRƯỜNG TIÊU DÙNG KHỞI SẮC, CẦU NỘI ĐỊA DUY TRÌ ĐÀ TĂNG TRƯỞNG

Theo Tổng cục Thống kê (GSO), tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 8/2025 ước đạt 588,2 nghìn tỷ đồng, tăng 10,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế 8 tháng đầu năm, con số này đạt 4.579,0 nghìn tỷ đồng, tăng 9,4%, cao hơn mức tăng 8,9% cùng kỳ năm 2024.

Trong cơ cấu chi tiêu, hàng tiêu dùng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, đồ uống vẫn chiếm tỷ trọng lớn và giữ vai trò dẫn dắt. Bên cạnh đó, sự phục hồi của ngành du lịch cũng góp phần thúc đẩy tiêu dùng. Với chính sách thị thực thuận lợi, các chương trình quảng bá, xúc tiến du lịch cùng nhiều hoạt động chào mừng ngày lễ lớn đã thu hút lượng khách quốc tế, trong tháng 8, Việt Nam đón 1,68 triệu lượt khách quốc tế, tăng 16,5% so với cùng kỳ; lũy kế 8 tháng đạt 13,9 triệu lượt, tăng 21,7% so với năm ngoái. Lượng khách gia tăng đã kéo theo chi tiêu cho dịch vụ ăn uống và mua sắm hàng tiêu dùng, tạo thêm động lực cho ngành hàng bán lẻ trong dịp cuối năm.

Những con số này cho thấy tiêu dùng đã và đang trở thành “điểm sáng” của nền kinh tế trong bối cảnh các động lực khác như xuất khẩu và đầu tư nước ngoài còn tiềm ẩn nhiều thách thức. Đáng chú ý, nhu cầu chi tiêu không chỉ giới hạn trong các thành phố lớn mà lan tỏa sang cả các địa phương, đặc biệt khi hạ tầng thương mại hiện đại ngày càng được mở rộng.

Không chỉ giới hạn trong siêu thị ở đô thị, kênh bán lẻ hiện đại đang mở rộng sang các vùng nông thôn và thành phố vệ tinh. Người tiêu dùng ngày càng ưu tiên sự an toàn, tiện lợi và khả năng kiểm soát chất lượng, yếu tố khiến mô hình bán lẻ hiện đại trở thành lựa chọn tất yếu. Điều này đồng thời mở ra dư địa lớn cho các doanh nghiệp nội địa, vốn hiểu rõ nhu cầu và có khả năng triển khai nhanh chóng trên quy mô rộng.

DOANH NGHIỆP NỘI ĐỊA TĂNG TỐC

Trong bức tranh thị trường chung ấy, Tập đoàn Masan (HOSE: MSN) là một trong những doanh nghiệp đầu ngành mảng tiêu dùng – bản lẻ tiêu biểu phản ánh xu hướng. Đơn cử, WinCommerce (WCM), hệ thống bán lẻ hiện đại thuộc Masan, chỉ trong 8 tháng đầu năm nay, WCM đã mở thêm 415 cửa hàng, với khoảng 75% đặt tại khu vực nông thôn, nơi nhu cầu tiêu dùng đang tăng nhanh và ngày càng tiệm cận thành thị.

Riêng tháng 8, chuỗi này ghi nhận doanh thu 3.573 tỷ đồng, tăng 24,2% so với cùng kỳ năm trước, nâng lũy kế 8 tháng lên 25.000 tỷ đồng, vượt xa kế hoạch tăng trưởng năm. Điều đáng chú ý là toàn bộ điểm bán vừa khai trương đều nhanh chóng đạt lợi nhuận dương, một kết quả hiếm thấy trong ngành bán lẻ, vốn thường mất nhiều thời gian để cửa hàng mới đạt hiệu quả tài chính.

Sự mở rộng nhanh chóng của WCM chủ yếu tập trung ở khu vực nông thôn, nơi chiếm hơn 60% dân số cả nước và đang chứng kiến mức tiêu dùng ngày càng tiệm cận thành thị. Việc đưa mô hình bán lẻ hiện đại về gần hơn với khu vực này không chỉ giúp gia tăng độ phủ của hệ thống, mà còn phản ánh rõ xu hướng dịch chuyển trong tiêu dùng: Từ mua sắm truyền thống sang lựa chọn những kênh tiện lợi, minh bạch và kiểm soát chất lượng tốt hơn. Đây cũng là yếu tố góp phần giải thích vì sao các cửa hàng mới của WCM có thể nhanh chóng đạt hiệu quả tài chính, dù trong ngành bán lẻ thường phải mất nhiều thời gian để một điểm bán mới cân bằng chi phí.

Song song, trong tháng 7/2025, doanh thu trung bình hàng ngày của mảng thịt - Masan MEATLife (UpCoM:MML) tại mỗi cửa hàng thuộc chuỗi WCM đạt gần 2,3 triệu đồng. Nếu hiện diện tại toàn bộ hơn 4.200 cửa hàng, quy mô doanh thu bình quân hàng ngày có thể chạm ngưỡng gần 9,5 tỷ đồng, phản ánh dư địa tăng trưởng đáng kể từ kênh bán lẻ hiện đại.

Bên cạnh đó, thương hiệu thịt ủ mát này hiện đóng góp 69% vào tổng doanh thu mảng thịt tại hệ thống bán lẻ WCM, tăng so với mức 62% của quý 2 và cao hơn nhiều so với các năm trước. Điều này cho thấy vai trò ngày càng lớn của thực phẩm có thương hiệu trong việc thúc đẩy doanh thu, đồng thời phản ánh xu hướng tiêu dùng hiện đại của người dân ngày một cao.

Dù kết quả kinh doanh gần đây cho thấy nhiều tín hiệu tích cực, các doanh nghiệp tiêu dùng – bán lẻ vẫn phải đối mặt với không ít thách thức. Thị trường trong nước ngày càng cạnh tranh khi vừa có sự tham gia của các tập đoàn quốc tế, vừa chứng kiến tốc độ mở rộng nhanh chóng từ nhiều chuỗi nội địa. Bên cạnh đó, việc mở mới hàng trăm cửa hàng mỗi năm đồng nghĩa với áp lực lớn về chi phí vận hành, từ thuê mặt bằng, logistics đến nhân sự.

Ngoài ra, biến động giá nguyên liệu đầu vào cũng có thể ảnh hưởng đến biên lợi nhuận, đặc biệt trong ngành hàng thực phẩm. Những yếu tố này cho thấy, để duy trì tăng trưởng bền vững, các doanh nghiệp cần vừa mở rộng quy mô, vừa tối ưu hóa chi phí và quản trị rủi ro hiệu quả.

Dẫu vậy, trong bối cảnh thị trường tiêu dùng đang đi lên cùng những kết quả tích cực thời gian qua tạo cơ sở để kỳ vọng Masan có thể hoàn thành các mục tiêu đã đặt ra cho năm 2025, đồng thời phản ánh khả năng thích ứng của doanh nghiệp nội địa trong môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt.