Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ tạo động lực tài chính, thể chế, pháp lý cho hoạt động chuyển giao công nghệ, cho phép khoản chi cho chuyển giao công nghệ được tính là chi phí khấu trừ khi xác định thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp...

Trình bày tóm tắt Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ, tại Kỳ họp thứ 10, ngày 31/10, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nêu rõ mục đích ban hành Luật là tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý để thúc đẩy hoạt động chuyển giao công nghệ một cách hiệu quả, phù hợp, đồng thời bắt kịp xu thế thế giới trong chuyển giao công nghệ. 

Luật còn nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ nội sinh, khơi luồng công nghệ giữa các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong nước và giữa các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân.

Đồng thời phát triển thị trường khoa học và công nghệ hoạt động hiệu quả, minh bạch và chuyên nghiệp, tạo môi trường thuận lợi cho các giao dịch công nghệ, tài sản trí tuệ, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

COI DOANH NGHIỆP LÀ TRUNG TÂM, NGĂN CHẶN NHẬP KHẨU CÔNG NGHỆ LẠC HẬU 

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, quan điểm xây dựng Luật là coi doanh nghiệp là trung tâm của ứng dụng, chuyển giao và đổi mới công nghệ, thúc đẩy phát triển thị trường khoa học công nghệ trong nước; ngăn chặn nhập khẩu công nghệ lạc hậu, tiếp thu và làm chủ công nghệ tiên tiến của thế giới phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Luật hỗ trợ thúc đẩy chuyển giao công nghệ nội sinh, thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Quy định về hình thức thể hiện quyền sở hữu và quyền sử dụng công nghệ, góp vốn bằng công nghệ. 

Nhà nước tự động giao quyền sở hữu công nghệ tự định đoạt, tự thỏa thuận về giá trị cho tổ chức tạo ra công nghệ có sử dụng ngân sách nhà nước. Nhà nước mua và phổ biến công nghệ phục vụ cho mục đích nghiên cứu ứng dụng phục vụ xã hội công ích. Quy định trường hợp bắt buộc chuyển giao công nghệ phù hợp với luật pháp và các yêu quốc tế.

Luật cũng tạo động lực tài chính, thể chế, pháp lý cho hoạt động chuyển giao công nghệ. Cho phép khoản chi cho chuyển giao công nghệ được tính là chi phí trừ khi xác định thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp. Ưu tiên thúc đẩy chuyển giao công nghệ đối với công nghệ cao, công nghệ chiến lược, phổ biến công nghệ đến doanh nghiệp nhỏ và vừa hợp tác xã, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh…

ĐÁNH GIÁ RỦI RO QUY ĐỊNH CHO PHÉP GÓP VỐN BẰNG CÔNG NGHỆ 

Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, về phạm vi điều chỉnh (khoản 1 Điều 1), Ủy ban cơ bản tán thành mở rộng một số đối tượng chuyển giao công nghệ phù hợp với xu thế của thế giới.

Tuy nhiên, việc mở rộng phạm vi đối với việc “thẩm định công nghệ” nói chung mà không giới hạn chỉ thẩm định công nghệ đối với các dự án đầu tư như quy định tại Luật Chuyển giao công nghệ hiện hành thì cần tiếp tục rà soát để bảo đảm tính khả thi trong tổ chức thực hiện và đồng bộ với pháp luật có liên quan.

Về chính sách của Nhà nước đối với hoạt động chuyển giao công nghệ (khoản 3 Điều 1), đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, bám sát định hướng, yêu cầu của Nghị quyết số 57-NQ/TW bổ sung vào dự thảo Luật các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong hoạt động nghiên cứu, tiếp nhận, đổi mới, làm chủ và ứng dụng công nghệ.

Ngoài ra, đề nghị rà soát, nghiên cứu bổ sung thêm cơ chế khuyến khích để thực hiện hiệu quả chính sách “lan tỏa công nghệ... từ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) sang doanh nghiệp trong nước”.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải, cho biết đối với các công nghệ chưa được bảo hộ sở hữu trí tuệ như bí quyết kỹ thuật, công thức pha chế, quy trình sản xuất hay thiết kế đặc thù, cần bổ sung cơ chế chứng minh quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng, nhằm bảo đảm tính khả thi trong hoạt động chuyển giao công nghệ.

Liên quan đến góp vốn bằng công nghệ (khoản 5, Điều 1), Ủy ban tán thành với định hướng sửa đổi, cho rằng quy định này sẽ giúp khai thông tình trạng “đóng băng” tài sản trí tuệ và kết quả nghiên cứu. Tuy nhiên, việc cho phép tự định giá công nghệ góp vốn tiềm ẩn nguy cơ “thổi phồng” giá trị, tạo “vốn ảo” hoặc chuyển giá để trốn thuế, do đó cần có cơ chế kiểm soát chặt chẽ và chế tài đủ mạnh để ngăn ngừa trục lợi chính sách.