Chiến tranh ở Vùng Vịnh phủ bóng chuỗi sự kiện thường niên của WB và IMF

Với nhiều bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương tham dự chuỗi sự kiện diễn ra từ ngày 13-18/4, bầu không khí năm nay có lẽ sẽ gợi cảm giác quen thuộc. Tại kỳ họp năm ngoái, chương trình nghị sự cũng bị chi phối bởi một cú sốc khác là chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

MỐI LO VỀ TĂNG TRƯỞNG VÀ LẠM PHÁT

Chuỗi sự kiện năm 2026 được dự báo sẽ tập trung vào việc đánh giá triển vọng kinh tế sau khi Mỹ và Iran không thể đạt được thỏa thuận trong vòng đàm phán cuối tuần tại Pakistan, vốn được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở để kéo dài lệnh ngừng bắn 2 tuần và tiến tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài. Một trọng tâm khác là cách các chính phủ và ngân hàng trung ương có thể hỗ trợ nền kinh tế mà không gây ra thêm những hệ lụy mới.

Trước thềm sự kiện, Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva cảnh báo khả năng ứng phó với các cú sốc của các nền kinh tế đang ngày càng suy giảm.

“Dư địa tài khóa hiện rất hạn hẹp. Trong bối cảnh đó, những chính sách nhằm bảo vệ một nền kinh tế có thể lại gây bất lợi cho nền kinh tế khác, còn cạnh tranh giữa các cường quốc ngày càng dễ làm bùng phát xung đột hơn là giúp giải quyết xung đột”, bà Georgieva cảnh báo trong cuộc trả lời phỏng vấn phát sóng ngày Chủ nhật (12/4) trên kênh CBS. 

Bà Georgieva cho rằng tác động kinh tế từ chiến sự Mỹ - Israel với Iran vẫn sẽ hiện hữu, ngay cả khi thỏa thuận ngừng bắn được duy trì.

“Quá trình ổn định trở lại sẽ cần thời gian, đặc biệt tại những nơi đang chịu gián đoạn nghiêm trọng hơn. Vì vậy, cần lưu ý rằng cú sốc này không tác động đồng đều, mà ảnh hưởng tới từng nền kinh tế ở mức độ khác nhau", bà Georgieva nói thêm.

Theo bà, tác động từ chiến sự Iran có thể sẽ buộc IMF phải hạ dự báo tăng trưởng. IMF dự kiến công bố báo cáo dự báo kinh tế mới cùng một báo cáo về ổn định tài chính toàn cầu vào ngày thứ Ba (14/4).

Hồi tháng 1, IMF dự báo kinh tế toàn cầu tăng trưởng 3,3% trong năm nay, với mức tăng 2,1% ở Mỹ, 1,4% ở khu vực đồng euro và 5,4% tại các nền kinh tế mới nổi ở châu Á. Nhưng tới cuối tháng 2, chiến sự Iran bùng nổ và phủ bóng lên triển vọng kinh tế thế giới.

“Vài quý tới sẽ là giai đoạn then chốt để đánh giá mức độ tác động của cuộc chiến này đối với sức chống chịu của một số nền kinh tế, đặc biệt là những nền kinh tế vốn đã trong trạng thái tăng trưởng ì ạch từ trước”, ông Ludovic Subran, nhà kinh tế trưởng của Allianz SE, nhận xét với kênh truyền hình Bloomberg Television.

Theo các nhà phân tích, điều đã khá rõ lúc này là những tác động lan tỏa từ chiến sự Mỹ - Iran, cùng sự suy giảm niềm tin mà diễn biến này gây ra, sẽ còn kéo dài - ngay cả khi lệnh ngừng bắn được duy trì, hòa bình được khôi phục và hoạt động vận tải qua eo biển huyết mạch Hormuz trở lại bình thường.

“Năm ngoái, cú sốc đến từ thuế quan. Năm nay, tâm điểm là giá dầu. Chủ trương nước Mỹ trên hết của Tổng thống Trump đang làm gia tăng biến động đối với kinh tế toàn cầu. Trên thực tế, cú sốc thuế quan cuối cùng không nghiêm trọng như lo ngại ban đầu. Cú sốc từ chiến sự Iran cũng có thể diễn biến theo hướng tương tự. Tuy nhiên, chừng nào eo biển Hormuz còn bị phong tỏa, giá dầu sẽ tiếp tục ở mức cao, sức ép lên tăng trưởng toàn cầu sẽ lớn hơn và áp lực lạm phát cũng gia tăng”, ông Tom Orlik, nhà kinh tế trưởng toàn cầu của Bloomberg Economics, nhận xét.

CÁC THÔNG TIN VÀ SỰ KIỆN QUAN TRỌNG TUẦN NÀY

Khi các quan chức tiền tệ hàng đầu tập trung tại Washington, lịch hoạt động của các ngân hàng trung ương trên thế giới tuần này tương đối thưa thớt. Tuy nhiên, thị trường vẫn chờ đợi nhiều chỉ báo kinh tế quan trọng, như số liệu lạm phát của Mỹ và GDP của Trung Quốc.

Giới đầu tư sẽ có thêm dữ liệu để đánh giá diễn biến lạm phát của Mỹ trong tháng 3, khi chỉ số giá sản xuất (PPI) được công bố vào ngày thứ Ba tuần này. Tương tự chỉ số giá tiêu dùng (CPI), PPI được dự báo sẽ phản ánh mức tăng của giá năng lượng trong tháng đầu tiên sau khi chiến sự Iran nổ ra.

Các nhà kinh tế dự báo PPI của Mỹ tăng 1,1% so với tháng trước - mức tăng mạnh nhất trong 4 năm. Ngoài biến động của giá dầu thô và dầu diesel, chỉ số này cũng có thể cho thấy tác động từ gián đoạn sản xuất ở Trung Đông đang lan tới Mỹ nhanh và mạnh ở mức độ nào.

Ngày thứ Năm (16/4), Trung Quốc sẽ là tâm điểm khi công bố loạt số liệu kinh tế quan trọng. Giới phân tích dự báo GDP quý 1/2026 của nước này tăng 4,8% so với cùng kỳ năm 2025, vẫn nằm trong khoảng mục tiêu tăng trưởng 4,5%-5% mà Bắc Kinh đặt ra cho cả năm.

Cùng ngày, các số liệu tháng 3 về doanh số bán lẻ, sản lượng công nghiệp và đầu tư bất động sản sẽ cho thấy nền kinh tế lớn thứ hai thế giới diễn biến ra sao trước khi bước vào quý 2. Đây cũng là thời điểm rủi ro bắt đầu gia tăng, khi nhu cầu toàn cầu có thể suy yếu vì xung đột ở Trung Đông, qua đó gây sức ép lên hoạt động sản xuất kinh doanh tại Trung Quốc.

Châu Á sẽ không có cuộc họp quyết định lãi suất nào trong tuần này. Dù vậy, thị trường sẽ theo dõi sát các phát biểu của Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) Kazuo Ueda. Trong đó, ông Ueda sẽ cuộc họp báo tại Washington sau các cuộc họp của IMF và Nhóm 20 nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20).

Do ông Ueda lâu nay luôn thận trọng trong truyền thông chính sách, các lần xuất hiện này có thể trở thành dịp để ông phát tín hiệu rõ hơn về hướng đi sắp tới của BOJ. Hiện giới giao dịch đang nghiêng về khả năng BOJ tăng lãi suất trong tháng này, với xác suất khoảng 60%.