Chính phủ Mỹ đầu tư 1,6 tỷ USD vào công ty đất hiếm

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến rót 1,6 tỷ USD vào công ty đất hiếm USA Rare Earth. Đây là khoản đầu tư lớn nhất từ trước đến nay vào lĩnh vực này và nằm trong nỗ lực thúc đẩy nguồn cung khoáng sản quan trọng của Washington.

Theo nguồn tin của tờ báo Financial Times, Chính phủ Mỹ sẽ nắm 10% cổ phần tại USA Rare Earth - công ty niêm yết có trụ sở tại bang Oklahoma. Công ty này hiện sở hữu một số mỏ đất hiếm nặng lớn, loại khó tinh chế hơn, tại Mỹ. Khoản đầu tư của Chính phủ Mỹ, cùng một thương vụ huy động vốn tư nhân khác trị giá 1 tỷ USD, dự kiến sẽ được công bố vào đầu tuần này.

Một nguồn tin cho biết Chính phủ Mỹ sẽ nhận 16,1 triệu cổ phiếu USA Rare Earth và kèm theo chứng quyền cho phép mua thêm 17,6 triệu cổ phiếu, đều ở mức giá 17,17 USD/cổ phiếu. Chính phủ đồng ý mua số cổ phần và chứng quyền này với giá khoảng 277 triệu USD. Nếu lấy giá thị trường hiện tại là 24,77 USD/cổ phiếu làm tham chiếu, tổng giá trị của số cổ phiếu và chứng quyền nói trên cao hơn giá mua khoảng 490 triệu USD.

Ngoài giao dịch cổ phiếu trực tiếp trên, USA Rare Earth cũng sẽ nhận khoản vay có bảo đảm 1,3 tỷ USD từ Chính phủ Mỹ, với lãi suất theo mặt bằng thị trường. Đây là khoản vay “ưu tiên” - tức được thế chấp bằng tài sản và đứng trước các khoản nợ khác trong thứ tự thanh toán nếu doanh nghiệp gặp rủi ro vỡ nợ.

Nguồn vốn dành cho khoản vay này lấy từ chương trình cấp vốn được thiết lập cho Bộ Thương mại Mỹ theo Đạo luật CHIPS và Khoa học năm 2022. Một quan chức Bộ Thương mại Mỹ cho biết bộ này đã trực tiếp hoàn tất giao dịch với công ty.

Đàm phán giữa hai bên được đẩy nhanh trong tuần trước, khi nhà đầu tư quay lại chú ý tới nhóm cổ phiếu khoáng sản then chốt sau phát biểu của Tổng thống Trump rằng Washington đã đạt được một thỏa thuận, trong đó có thể bao gồm quyền tiếp cận nguồn khoáng sản then chốt chưa khai thác ở Greenland. Tuy nhiên, theo nguồn tin của Financial Times, thương vụ với USA Rare Earth không liên quan tới Greenland.

Công ty USA Rare Earth và Bộ Thương mại Mỹ hiện chưa cung cấp thông tin về thương vụ. Tuy nhiên, một quan chức thuộc Văn phòng CHIPS - đơn vị thuộc Bộ Thương mại Mỹ phụ trách đàm phán với USA Rare Earth - cho biết cơ quan này đang tập trung đưa hoạt động khai thác và chế biến các khoáng sản chiến lược về Mỹ để phục vụ chuỗi cung ứng bán dẫn và mục tiêu an ninh quốc gia.

Theo các nguồn tin, USA Rare Earth đã thuê công ty chứng khoán Cantor Fitzgerald để huy động hơn 1 tỷ USD vốn cổ phần mới. Cantor Fitzgerald trước đây thuộc sở hữu của Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick và hiện do các con trai của ông điều hành. Các nguồn tin cho biết đợt huy động vốn này là thương vụ riêng, không liên quan trực tiếp tới thỏa thuận với chính phủ.

Thương vụ với USA Rare Earth là bước đi mới nhất trong một loạt động thái gần đây của chính quyền ông Trump nhằm thúc đẩy một số lĩnh vực mà Washington coi là then chốt đối với an ninh quốc gia. Trước đó, Washington cũng mua 10% cổ phần tại hãng chế tạo con chip Intel và đàm phán thỏa thuận “cổ phần vàng” tại tập đoàn thép US Steel.

USA Rare Earth, hiện có vốn hóa khoảng 3,7 tỷ USD, đang phát triển một mỏ quy mô lớn tại Sierra Blanca, bang Texas. Công ty cho biết mỏ này chứa 15/17 nguyên tố đất hiếm, nhóm vật liệu đầu vào quan trọng để sản xuất điện thoại di động, tên lửa và máy bay chiến đấu. Doanh nghiệp này cũng đang có kế hoạch mở một cơ sở sản xuất nam châm tại Stillwater, bang Oklahoma.

Năm ngoái, Chính phủ Mỹ đã đầu tư vào ít nhất 6 công ty khoáng sản, trong đó có MP Materials, Trilogy Metals và Lithium Americas. Một số khoản đầu tư làm dấy lên nghi vấn về khả năng xung đột lợi ích với những người có liên quan tới chính phủ.

Bộ Thương mại Mỹ và Bộ Quốc phòng Mỹ thời gian qua phối hợp chặt chẽ để hỗ trợ tài chính, qua đó thúc đẩy sản xuất đất hiếm trong nước.

Một điều kiện gắn với khoản đầu tư của chính phủ vào USA Rare Earth là công ty phải huy động thêm ít nhất 500 triệu USD từ nhà đầu tư. Nhờ nhu cầu lớn từ nhà đầu tư, công ty này đang dự kiến huy động vượt 1 tỷ USD thông qua cơ chế PIPE - tức thương vụ rót vốn của nhà đầu tư vốn cổ phần tư nhân vào một doanh nghiệp đã niêm yết.

Từ đầu năm đến nay, giá cổ phiếu USA Rare Earth đã tăng gấp hơn hai lần, trong đó riêng tuần trước tăng 40%.