Đánh giá cao ngành giao thông vận tải nỗ lực vượt khó, hoàn thành khối lượng công việc rất lớn, tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội cũng nêu rõ những hạn chế của ngành. Đặc biệt là việc tồn đọng trong một số dự án BOT, huy động nguồn lực ngoài ngân sách đầu tư hạ tầng giao thông rất hạn chế, tiêu cực nghiêm trọng trong đăng kiểm...

Sáng ngày 8/6, phát biểu kết thúc nhóm vấn đề thứ tư đối với lĩnh vực giao thông vận tải, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho biết trong phiên chất vấn có 112 đại biểu Quốc hội đăng ký chất vấn, trong đó, có 20 đại biểu đặt câu hỏi và 17 đại biểu tranh luận. Còn 76 đại biểu đăng kí chất vấn và 2 đại biểu đăng ký tranh luận nhưng chưa được đặt câu hỏi do hết thời gian, Chủ tịch Quốc hội đề nghị đại biểu gửi câu hỏi chất vấn đến Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải để trả lời bằng văn bản theo quy định.

Chủ tịch Quốc hội ghi nhận phiên chất vấn diễn ra rất sôi nổi, trách nhiệm, rất thẳng thắn và có tính xây dựng cao. Các đại biểu Quốc hội bám sát nội dung chất vấn, rất tích cực đeo bám, tranh luận để làm rõ thực trạng và trách nhiệm.

"Bộ trưởng Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thắng tuy nhận nhiệm vụ chưa lâu nhưng nắm vững các vấn đề thuộc chức năng, nhiệm vụ của ngành và  trả lời đầy đủ, nhận diện đúng các tồn tại trong ngành, giải trình khá đầy đủ các vấn đề còn bất cập, hạn chế, đề xuất một số giải pháp trước mắt cũng như lâu dài để thực hiện tốt hơn chức trách, nhiệm vụ của Bộ và ngành giao thông vận tải", Chủ tịch Quốc hội đánh giá.

Qua báo cáo của Bộ trưởng gửi đến các đại biểu Quốc hội và diễn biến của phiên chất vấn cho thấy, thời gian qua, ngành giao thông vận tải, Bộ Giao thông vận tải nêu cao tinh thần trách nhiệm, nỗ lực vượt khó, hoàn thành khối lượng công việc rất lớn, phức tạp, tiếp tục có nhiều đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Tính đến nay, Bộ Giao thông vận tải hoàn thành cả 5 quy hoạch ngành quốc gia. Bộ cũng tích cực triển khai Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, Nghị quyết 43/2022/QH15 về chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội và các Nghị quyết của Quốc hội về các dự án quan trọng quốc gia.

Bên cạnh đó, sản lượng các loại hình vận tải đều phục hồi, tăng trưởng ấn tượng sau dịch Covid-19, chất lượng phương tiện, chất lượng phục vụ, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, cung cấp dịch vụ được đẩy mạnh, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu đi lại của người dân và góp phần tiết kiệm chi phí xã hội. 

Tiếp tục đẩy mạnh việc thu phí không dừng của giai đoạn 2016 – 2020, đến nay đã hoàn thành thu phí không dừng trên phạm vi cả nước.

Tai nạn giao thông hằng năm tiếp tục giảm ở cả ba tiêu chí về số vụ, số người chết, số người bị thương; ùn tắc giao thông trên các trục giao thông chính, Thủ đô Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh từng bước được kiềm chế…

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Chủ tịch Quốc hội cho rằng ngành giao thông vận tải vẫn còn những tồn tại, hạn chế và vướng mắc, khó khăn.

Cụ thể, việc tổ chức triển khai các dự án kết cấu hạ tầng giao thông, nhất là các dự án trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia còn chưa đạt yêu cầu, giải ngân đầu tư công chậm.

Đáng nói, "các hình thức PPP và huy động các nguồn lực ngoài ngân sách đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông còn rất hạn chế; chưa có giải pháp giải quyết căn bản tồn đọng, vướng mắc của một số dự án BOT", Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ lưu ý.

Cùng với đó, thiếu cơ chế, chính sách đột phá khuyến khích đầu tư phát triển vận tải đa phương thức, vận tải thủy nội địa, vận tải đường sắt; chất lượng dịch vụ vận tải, logistics còn chưa đáp ứng yêu cầu.

Dịch vụ vận tải phát triển chưa tương xứng với tiềm năng. Vận tải đường bộ hiện vẫn còn chiếm tỷ trọng lớn, khoảng hơn 70% vận tải hành khách và hàng hóa trong tổng số các loại hình vận tải, không cân đối với các phương thức vận tải khác. Chi phí logistics trong giá thành của doanh nghiệp cao trong khi đóng góp của ngành logistics trong GDP còn thấp so với khu vực và thế giới.

Đáng quan ngại, Bộ để xảy ra tình trạng tham nhũng, tiêu cực nghiêm trọng, phạm vi rộng, thời gian dài trong hoạt động đăng kiểm chưa được chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời; việc đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe, quản lý lái xe sau cấp phép còn nhiều bất cập và yếu kém.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị trên cơ sở kết quả của phiên chất vấn, Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải, các Bộ trưởng, trưởng ngành có liên quan tiếp thu tối đa ý kiến của các đại biểu Quốc hội, chỉ đạo quyết liệt thực hiện đồng bộ các giải pháp đề ra nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế, trong đó tập trung vào một số vấn đề chính.

Thứ nhất, tiếp tục chỉ đạo đôn đốc thi công các dự án đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông, nhất là các dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải, bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả.

Phối hợp chặt chẽ với các địa phương kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm nguồn vật liệu trong quá trình triển khai các dự án.

Nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước; huy động tối đa các nguồn lực ngoài ngân sách, áp dụng linh hoạt các loại hợp đồng đầu tư theo phương thức PPP phù hợp với đặc điểm, lợi thế của từng lĩnh vực.

Tổ chức triển khai việc thu phí đối với các tuyến đường cao tốc đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước theo các nghị quyết của Quốc hội; nghiên cứu các giải pháp hiệu quả để bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông khi đưa vào khai thác.  

"Trong năm 2023, làm rõ cơ sở chính trị, căn cứ pháp lý và đề xuất các giải pháp khả thi để giải quyết dứt điểm tồn đọng đối với các dự án BOT theo Thông báo kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội", Chủ tịch Quốc hội lưu ý.

Thứ hai, tiếp tục tái cơ cấu thị trường vận tải theo hướng giảm thị phần vận tải đường bộ, tăng thị phần các phương thức vận tải đường thủy nội địa và đường sắt.

Thứ ba, chủ trì xây dựng dự án Luật Đường bộ theo phân công của Chính phủ; phối hợp với Bộ Công an, các bộ, ngành liên quan xây dựng dự án Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ để trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 6 (tháng 10/2023), thông qua tại Kỳ họp thứ 7 (tháng 5/2024).

Đồng thời, chú trọng nâng cao năng lực, hiệu quả thực thi pháp luật về bảo đảm trật tự, an toàn giao thông; triển khai quyết liệt các giải pháp kiểm soát tải trọng phương tiện…

Thứ tư, tách bạch chức năng quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công trong các lĩnh vực do Bộ Giao thông vận tải phụ trách, nhất là lĩnh vực đăng kiểm, đào tạo sát hạch cấp giấy phép lái xe.

Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong quản lý nhà nước và cung ứng dịch vụ công do Bộ Giao thông vận tải phụ trách.

Thứ năm, tiếp tục hoàn thiện các quy định của pháp luật, ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại, đồng thời rà soát, hoàn thiện về nội dung, phương pháp đào tạo, các tiêu chuẩn, điều kiện về cơ sở vật chất đối với các cơ sở đào tạo.