Chứng khoán Mỹ “đỏ lửa” vì giá dầu đóng cửa trên mức 100 USD/thùng

Thị trường chứng khoán Mỹ giảm điểm mạnh trong phiên giao dịch ngày thứ Năm (12/3), khi giá dầu thô tăng dữ dội vì mối lo gián đoạn nguồn cung năng lượng, trong bối cảnh cuộc xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục diễn biến căng thẳng. Lần đầu tiên kể từ năm 2022, giá dầu thô Brent đóng cửa trên mức 100 USD/thùng.

Chỉ số Dow Jones giảm 739,42 điểm, tương đương giảm 1,56%, chốt phiên ở mức 46.677,85 điểm. Chỉ số S&P 500 sụt 1,52%, còn 6.672.62 điểm. Chỉ số Nasdaq trượt 1,78%, còn 22.311,98 điểm.

Đây là mức điểm thấp nhất từ đầu năm đến nay của cả ba chỉ số. Phiên này đánh dấu lần đầu tiên Dow Jones kết thúc một phiên giao dịch dưới ngưỡng 47.000 điểm trong năm 2026.

Giá dầu duy trì đà leo thang sau khi nhà lãnh đạo mới của Iran, đại giáo chủ Mojtaba Khamenei, nói rằng eo biển Hormuz nên tiếp tục bị đóng cửa như một “cách để gây sức ép lên kẻ thù”. Cùng ngày, hai tàu chở dầu đã bị lực lượng của Iran tấn công và bốc cháy ở vùng biển ngoài khơi Iraq.

Lúc đóng cửa, giá dầu Brent giao sau tại thị trường London tăng 8,48 USD/thùng, tương đương tăng 9,22%, đạt 100,46 USD/thùng. Đây là lần đầu tiên giá dầu Brent chốt phiên trên 100 USD/thùng kể từ tháng 8/2022.

Giá dầu WTI giao sau tại New York tăng 8,48 USD/thùng, tương đương tăng 9,72%, chốt ở mức 95,73 USD/thùng.

Trong một cuộc trao đổi với hãng tin CNBC ngày thứ Năm, Bộ trưởng Bộ Thương mại Mỹ Chris Wright nói rằng Hải quân Mỹ “chưa sẵn sàng” hộ tống tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, ông Wright cũng nói rằng đến cuối tháng 3, Mỹ có thể thực hiện việc hộ tống này.

“Chiến lược của Iran bây giờ là gây ra sự hỗn loạn kinh tế ở Vùng Vịnh, và chiến lược đó đang gây ra những biến động đúng ý muốn của họ. Các tàu chở dầu đang bị tấn công và eo biển Hormuz vẫn đóng cửa, đẩy giá dầu Brent qua ngưỡng 100 USD/thùng… Quan điểm của Iran vẫn đang là cứng rắn, và có vẻ họ sẽ dùng giá dầu làm đòn bẩy để gây sức ép lên Mỹ”, chiến lược gia Adam Crisafulli của công ty Vital Knowledge nhận định trong một báo cáo.

Giá dầu vẫn leo thang ngay cả khi Mỹ hôm thứ Tư tuyên bố sẽ xả 172 triệu thùng dầu từ Dự trữ Dầu lửa Chiến lược (SPR) để tăng cung cho thị trường. Kế hoạch xả dầu này của Mỹ nằm trong chương trình xả kỷ lục 400 triệu thùng dầu dự trữ của các nước thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) trong nỗ lực hạ nhiệt cơn sốt giá năng lượng.

“Nếu giá xăng dầu vẫn duy trì ở mức hiện tại hoặc tăng thêm do các diễn biến ở Trung Đông, tâm lý người tiêu dùng có thể bị ảnh hưởng tiêu cực và đẩy cao vấn đề chi phí sinh hoạt trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ”, chiến lược gia trưởng Anthony Saglimbene của công ty Ameriprise nhận định với hãng tin CNBC.

Tuy nhiên, ông Saglimbene cho rằng tình hình tài chính của người tiêu dùng Mỹ hiện nay nói chung vẫn ổn, điều kiện việc làm và thu nhập còn tốt, và lạm phát tiếp tục giảm ở một số nhóm hàng hóa - dịch vụ quan trọng như nhà ở. “Theo thời gian, nếu lạm phát tiếp tục giảm ngoài nhóm năng lượng, và thị trường tài chính cùng nền kinh tế có thể trụ vững, niềm tin của người tiêu dùng Mỹ có thể được cải thiện”, ông nói.

Dù đương đầu áp lực giảm lớn từ xung đột ở Trung Đông, mức giảm của S&P 500 đến nay so với mức kỷ lục thiết lập vào tháng 1 mới chỉ là 4%.

8 trong số 11 nhóm cổ phiếu ngành chính trong S&P 500 giảm điểm phiên này, dẫn đầu là hai nhóm cổ phiếu ngân hàng và tài chính. Trái lại, cổ phiếu năng lượng tăng mạnh, điển hình như Chevron và Exxon Mobil với mức tăng tương ứng 2,7% và 1,3%.

Trên thị trường năng lượng, các nhà giao dịch tỏ ra hoài nghi về việc IEA xả dự trữ dầu có thể lấp đầy khoảng trống nguồn cung mà việc đóng cửa eo biển Hormuz gây ra.

“Cách duy nhất để giá dầu giảm là dầu có thể lưu thông ổn định qua eo biển Hormuz. Nếu không làm được điều đó, giá dầu còn tăng trong thời gian tới”, một báo cáo của ngân hàng ING nhận định.

Theo nhà phân tích Saul Kavonic của công ty MST Marquee, đợt xả dự trữ dầu này của IEA là lớn chưa từng thấy, nhưng chỉ bù đắp được khoảng 1/3 khoảng trống nguồn cung dầu do eo biển Hormuz đóng cửa.

“Việc IEA xả dự trữ như vậy cũng cho thấy cú sốc nguồn cung dầu này nghiêm trọng đến mức nào, và họ nhận thấy rằng chiến tranh có thể sẽ không sớm kết thúc. Việc rút dự trữ như vậy cũng dẫn tới việc phải mua dầu để bù lại, đồng nghĩa giá dầu vẫn sẽ tăng ngay cả sau khi chiến tranh kết thúc”, ông Kavonic nói với CNBC.

Các chuyên gia kỳ cựu trong ngành chỉ ra rằng một nguyên nhân quan trọng khiến thị trường còn cảm thấy bất an là không rõ liệu dầu được xả từ dự trữ có thể được đưa ra thị trường với mức độ nhanh chóng như thế nào. IEA không đưa ra chi tiết về việc mỗi quốc gia thành viên sẽ bơm dầu dự trữ ra thị trường với tốc độ ra sao và dầu đó sẽ được phân phối ra sao.

Bộ trưởng Wright của Mỹ đã nói rằng Mỹ sẽ mất 120 ngày để đưa toàn bộ số dầu xả dự trữ ra thị trường.

Theo chiến lược gia Pavel Molchanov của công ty Raymond James, có thể mất 60-90 ngày để dầu xả từ dự trữ thực sự được đưa ra thị trường, và đây rõ ràng không phải là một biện pháp giải tỏa áp lực nguồn cung tức thì.

“400 triệu thùng dầu là một con số lớn. Nhưng đây là sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất kể từ ít nhất thập niên 1970, nên thế giới cần rất nhiều dầu, một cách nhanh chóng”, ông Molchanov nhấn mạnh.