Đằng sau việc chứng khoán Mỹ và giá vàng đồng thời lập kỷ lục

Trong bài phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, Thụy Sỹ vào tuần trước, Thủ tướng Canada Mark Carney cho rằng trật tự thế giới đang có sự thay đổi lớn: “Chúng ta đều biết rằng trật tự cũ sẽ không quay trở lại nữa”.

Nhiều nhà đầu tư trên thị trường tài chính toàn cầu thậm chí có thể đã đưa ra đánh giá như vậy từ trước tháng 1, và điều này được phản ánh qua xu hướng tăng lịch sử của giá vàng. Từ mức khoảng 2.000 USD/oz vào cuối năm 2023, giá vàng đã vượt 5.000 USD/oz trong tháng 1 này và đã tiệm cận mốc 5.600 USD/oz trong phiên giao dịch ngày 29/1.

“Trong toàn bộ sự nghiệp của tôi, vàng luôn là ‘hầm trú ẩn của các hầm trú ẩn'. Đó là lý do vì sao vàng tăng giá mạnh đến như vậy ở thời điểm này”, chiến lược gia trưởng Mark Hackett của công ty Nationwide Investment Management Group nhận định với trang MarketWatch.

Cơn sốt vàng còn bắt nguồn từ nguyên nhân từ sự suy yếu của hai tài sản vốn được coi là an toàn khác, gồm đồng USD và trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn dài, kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng trong nhiệm kỳ cầm quyền thứ hai.

Giá vàng đã tăng 85% kể từ khi ông Trump nhậm chức, trong khi chỉ số S&P 500 của thị trường chứng khoán Mỹ tăng 15% và chỉ số Dollar Index giảm hơn 12% - theo dữ liệu từ FactSet. Phiên giao dịch ngày 28/1, S&P 500 lần đầu tiên trong lịch sử chạm mốc 7.000 điểm.

Ngoài ra, những ai từng hy vọng rằng lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm sẽ giảm khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất giờ đây có lẽ đang cảm thấy thất vọng. Thay vì giảm, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm hiện đang ở mức gần 4,26%, so với mức 4,15% cách đây 2 năm, đồng nghĩa lãi suất đi vay đối với các hộ gia đình và Chính phủ Mỹ tăng lên.

“Khi nhà đầu tư tìm kiếm ‘hầm trú ẩn’, người ta thường không nghĩ rằng thị trường cổ phiếu là một nơi như vậy”, chiến lược gia trưởng Stephen Dover của Viện Franklin Templeton nhận định với trang MarketWatch.

Nhưng giá cổ phiếu ở Mỹ vẫn đang trong xu hướng tăng, ngay cả khi giá vàng cao chưa từng thấy. Xu hướng tăng của thị trường cổ phiếu đã duy trì kể từ sau đợt bán tháo vào đầu tháng 4 năm ngoái khi ông Trump công bố kế hoạch thuế quan đối ứng gây chấn động.

Theo ông Dover, chừng nào tăng trưởng lợi nhuận tại các công ty niêm yết còn duy trì và nhà đầu tư còn bắt đáy, vàng và cổ phiếu sẽ tiếp tục được coi là những kênh đầu tư an toàn để họ rót vốn. “Đây là một hiện tượng bất thường của thị trường cổ phiếu”, ông nhấn mạnh.

Giá vàng và chỉ số S&P 500 thường không đi theo một chiều, dù trên thực tế điều này đã xảy ra trong một số giai đoạn nhất định trong 45 năm qua, bao gồm giữa thập niên 1980 khi lạm phát tăng cao, thời kỳ đầu của bong bóng dotcom hồi thập niên 2000, và năm 2025.

“Nếu nhìn vào danh sách tất cả những vấn đề gây lo ngại hiện nay, đó tất cả đều là những vấn đề từng khiến thị trường đổ xô mua tài sản trước kia. Nhưng bây giờ, cả vàng và cổ phiếu đều cao kỷ lục”, ông Hackett nhấn mạnh.

Trong tháng 1 này, cả chứng khoán Mỹ, giá vàng và giá bạc đều lập kỷ lục do giới đầu tư lo ngại về sự độc lập của Fed, căng thẳng địa chính trị tại các điểm nóng Greenland, Venezuela và Iran, chính sách thuế quan khó lường của Tổng thống Trump, và rủi ro Chính phủ Mỹ phải đóng cửa một phần sau hai vụ nhân viên kiểm soát nhập cư bắn chết công dân Mỹ trong chưa đầy 1 tháng.

Theo ông Hackett, một động lực quan trọng cho xu hướng tăng điểm của chứng khoán Mỹ là việc người lao động rót mạnh tiền vào tài khoản quỹ hưu trí 401(k) mỗi kỳ lương, tạo ra một nguồn vốn mới để triển khai trên thị trường chứng khoán. Ngoài ra, mỗi đợt giảm của thị trường kể từ năm 2020 đến nay đều được các nhà đầu tư cá nhân xem là cơ hội để bắt đáy.

“Việc bắt đáy đã phát huy tác dụng nâng đỡ thị trường”, ông Robert Bernstone - trưởng bộ phận giao dịch tại công ty SummitTX Capital - nhận định. Phản ứng tương tự cũng đang diễn ra trên thị trường vàng, giúp cho xu hướng tăng không bị gián đoạn.

“Với sự thay đổi của trật tự thế giới kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai và mức độ bất định cao đi kèm thay đổi đó. Vàng được xem là một sự phòng hộ hợp lý cho những thay đổi đó”, ông Dover nhận xét.

Ông Bernstone lưu ý rằng mức độ biến động của thị trường chứng khoán do những lời đe dọa thuế quan đã giảm bớt, thể hiện qua việc những pha bán tháo vì các tuyên bố thuế quan đã trở nên nông hơn và ngắn hơn, vì nhiều người giờ đây tin rằng bất kỳ mức thuế quan nào mà ông Trump đưa rốt cục đều được cắt giảm hoặc không bao giờ được thực thi.

Nhưng bên cạnh đó, luôn có rủi ro trong việc nhà đầu tư cố gắng đoán thị trường, bao gồm đoán về sự phục hồi sau một pha giảm. Một nhà đầu tư có thể bắt đáy cổ phiếu vì thấy thị trường thường phục hồi nhanh, nhưng vấn đề sẽ xuất hiện khi họ đang nắm cổ phiếu mà lại cần tiền mặt - ông Bernstone cảnh báo.