Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ngày 28/1 đưa ra quyết định giữ nguyên lãi suất trong bối cảnh ngân hàng trung ương này đối mặt với những câu hỏi về sự độc lập và Chủ tịch Jerome Powell chuẩn bị kết thúc nhiệm kỳ...

Việc Fed đánh giá lạc quan về sức khỏe của nền kinh tế Mỹ được xem là dấu hiệu rằng Fed sẽ duy trì lãi suất ở mức hiện tại trong ít nhất nửa đầu năm nay.

Trong một động thái đã được thị trường dự báo từ trước, Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) duy trì lãi suất ở ngưỡng 3,5-3,75%. Trước đó, Fed đã có ba đợt giảm lãi suất liên tiếp vào cuối năm ngoái, với tổng lượng giảm 1 điểm phần trăm - sự nới lỏng được cho là nhằm ngăn đà suy yếu của thị trường lao động.

Cơ sở mà FOMC đưa ra cho việc giữ nguyên lãi suất là đánh giá tích cực về tình trạng của nền kinh tế và giảm bớt mức độ lo ngại về sự suy yếu thị trường lao động trong tương quan so sánh với mối lo về sự dai dẳng của lạm phát.

“Các chỉ số hiện có cho thấy hoạt động kinh tế đang mở rộng với tốc độ vững vàng. Tăng trưởng việc làm còn thấp song tỷ lệ thất nghiệp đã cho thấy một số dấu hiệu đi vào ổn định. Lạm phát còn duy trì ở mức khá cao”, tuyên bố sau của họp của Fed có đoạn viết.

Đáng chú ý, tuyên bố đã loại bỏ một câu đánh giá rằng FOMC nhận thấy nguy cơ thị trường lao động suy yếu là rủi ro lớn hơn so với việc làm phát duy trì ở mức cao hơn so với mục tiêu. Đánh giá như vậy đã được đưa ra vào tuyên bố cuộc họp trước của Fed. Việc loại bỏ đánh giá đó ra khỏi tuyên bố của cuộc họp lần này được xem là dấu hiệu cho thấy Fed sẽ tạm dừng việc giảm lãi suất ít nhất trong ngắn hạn, bởi các nhà hoạch định chính sách tiền tệ đang xem mục tiêu kép của Fed là lạm phát thấp và việc làm toàn dụng đã trở nên cân bằng hơn.

Tuyên bố của Fed về cơ bản không đưa ra tín hiệu gì về thời điểm có thể tiến hành đợt giảm lãi suất tiếp theo. Thị trường kỳ vọng Fed sẽ đợi ít nhất tới tháng 6 mới nối lại việc điều chỉnh lãi suất. Khi đó, Fed đã có Chủ tịch mới, vì nhiệm kỳ của ông Powell sẽ kết thúc vào tháng 5.

“Khi cân nhắc mức độ và thời điểm của việc tiếp tục điều chỉnh lãi suất quỹ liên bang, Ủy ban sẽ cẩn trọng đánh giá các số liệu sắp tới, thay đổi trong triển vọng, và cân bằng rủi ro”, tuyên bố có đoạn viết.

Tương tự như trong các cuộc họp gần đây, quyết định lãi suất lần này của Fed vấp phải sự phản đối của 3 thành viên FOMC. Hai thống đốc Stephen Miran và Christopher Waller bỏ phiếu chống giữ nguyên lãi suất, thay vào đó kêu gọi giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm. Đây là lần thứ tư ông Miran bất đồng, nhưng trong các lần họp trước, ông kêu gọi giảm lãi suất 0,5 điểm phần trăm.

Cả ông Miran và ông Waller đều được Tổng thống Trump bổ nhiệm vào ghế thống đốc. Nhiệm kỳ thống đốc của ông Miran kết thúc vào ngày 31/1 tới. Ông Waller là một ứng cử viên cho ghế chủ tịch Fed, nhưng khả năng ông được bổ nhiệm là thấp.

Cuộc họp lần này của Fed diễn ra trong lúc ngân hàng trung ương lớn nhất thế giới đối mặt với nhiều thách thức. Ông Powell chỉ còn 2 cuộc họp chính sách tiền tệ tại Fed nữa là kết thúc nhiệm kỳ chủ tịch dài 8 năm - khoảng thời gian xảy ra đại dịch Covid-19 toàn cầu, một cuộc suy thoái kinh tế sâu, và cuộc xung đột dai dẳng giữa Fed và ông Trump.

“Nếu nhìn vào số liệu kinh tế kể từ lần họp trước, triển vọng tăng trưởng kinh tế đã khởi sắc rõ rệt. Lạm phát diễn biến phù hợp với dự báo, và một số dữ liệu từ thị trường lao động cho thấy sự bình ổn. Nói chung, dự báo về nền kinh tế đang thực sự tốt”, ông Powell nói tại họp báo sau cuộc họp của Fed.

Gần đây, Bộ Tư pháp Mỹ đã kiện ông Powell vì những vấn đề trong dự án cải tạo trụ sở Fed. Chính quyền ông Trump cũng đang tìm cách sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook, và vụ kiện này đang được Tòa án Tối cao Mỹ thụ lý.

Nói về vụ kiện nhằm vào ông, ông Powell nói “có lẽ đây là vụ kiện quan trọng nhất” trong lịch sử 113 năm của Fed.

Giới phân tích nhận định rằng những sức ép đang đè nặng lên Fed phản ánh cuộc chiến xung quanh sự độc lập của ngân hàng trung ương này, cụ thể hơn là khả năng của Fed trong việc điều hành chính sách tiền tệ mà không chịu sự can thiệp chính trị.

Giữa lúc đó, các tín hiệu không rõ ràng từ nền kinh tế khiến cho việc điều hành chính sách tiền tệ của Fed trở nên khó khăn hơn.

Tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Mỹ vẫn mạnh, với mức tăng hàng năm 4,4% trong quý 3 và có thể đạt 5,4% trong quý 4 - theo dữ liệu từ Fed chi nhánh Atlanta. Hoạt động tuyển dụng chậm lại nhưng sa thải cũng hạn chế, thể hiện qua xu hướng về số người xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu giảm xuống mức thấp nhất 2 năm.

Cùng với đó, lạm phát còn đang ở gần mức 3%, cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của Fed. Tuy nhiên, các nhà kinh tế của Fed nhìn chung cho rằng thuế quan chỉ gây áp lực lạm phát một lần và sức ép đó sẽ dịu đi trong năm nay.

Thị trường lãi suất tương lai đang đặt cược khả năng Fed hạ lãi suất hai lần trong năm nay và không có đợt giảm nào trong năm 2027, dù chủ tịch mới của Fed là ai. Thị trường cũng đang dự báo ông Rick Rieder, nhà quản lý đầu tư trái phiếu của công ty BlackRock, là ứng cử viên sáng giá nhất để thay ông Powell làm chủ tịch Fed.