Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia: Không để phát sinh điểm nghẽn mới

Sáng 22/5, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng một số bộ, ngành về điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phương án điều chỉnh quy hoạch được xây dựng trên cơ sở các định hướng tại Nghị quyết số 252/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 81/2023/QH15 về Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; đồng thời tổng hợp nhu cầu sử dụng đất của 34 tỉnh, thành phố và các quy hoạch ngành quốc gia có sử dụng đất.

Các bộ, ngành thống nhất việc điều chỉnh quy hoạch phải bảo đảm thực chất, hiệu quả, dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn. Trong đó, nhiều ý kiến nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ nghiêm ngặt quỹ đất trồng lúa chất lượng cao nhằm bảo đảm an ninh lương thực quốc gia theo tinh thần chỉ đạo của Trung ương và Bộ Chính trị.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho rằng quy hoạch đất trồng lúa cần được rà soát khách quan, vừa bảo đảm an ninh lương thực quốc gia và phục vụ xuất khẩu, vừa linh hoạt chuyển đổi ở những khu vực sản xuất kém hiệu quả để nâng cao giá trị sử dụng đất, đặc biệt tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Một số ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát các chỉ tiêu về đất rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, đất quốc phòng, an ninh; đánh giá thực chất tỷ lệ lấp đầy tại các khu, cụm công nghiệp nhằm tránh tình trạng quy hoạch “treo”, gây lãng phí nguồn lực đất đai.

Theo đó, quy hoạch mới cần tháo gỡ các điểm nghẽn cho địa phương nhưng vẫn phải bảo đảm giữ vững đất quốc phòng, an ninh; bảo vệ quỹ đất lúa hiệu quả; đồng thời linh hoạt trong chuyển đổi một số loại đất thương mại, dịch vụ, nhà ở không liên quan đến nông nghiệp và quốc phòng để tối ưu hóa nguồn lực đất đai.

Các bộ, ngành cũng đề xuất đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giảm thủ tục hành chính cho địa phương và hoàn thiện hồ sơ để triển khai theo quy trình rút gọn, bảo đảm tính đồng bộ giữa quy hoạch sử dụng đất quốc gia với các quy hoạch ngành và quy hoạch tỉnh.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh đất đai là nguồn lực đặc biệt quan trọng của quốc gia, cần được khai thác, sử dụng hiệu quả, tiết kiệm, không để xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Phó Thủ tướng yêu cầu việc điều chỉnh quy hoạch phải phục vụ mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của đất nước, đồng thời giữ vững độc lập, tự chủ, an ninh lương thực, an ninh nguồn nước, bảo vệ môi trường và ổn định xã hội.

Theo Phó Thủ tướng, việc điều chỉnh phải dựa trên đánh giá toàn diện, khách quan về hiện trạng và nhu cầu sử dụng đất; đồng thời tính toán đầy đủ các yếu tố như phát triển khoa học - công nghệ, biến đổi khí hậu, đô thị hóa, gia tăng dân số, thiên tai, dịch bệnh và các biến động toàn cầu.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch ngành, quy hoạch vùng và quy hoạch tỉnh; tránh chồng chéo, mâu thuẫn và hạn chế điều chỉnh nhiều lần gây phát sinh điểm nghẽn mới.

Bên cạnh đó, quy hoạch phải bảo đảm không gian phát triển hài hòa cho công nghiệp, đô thị, dịch vụ, hạ tầng, nông nghiệp, văn hóa, giáo dục, quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường; không điều chỉnh tùy tiện, manh mún, thiếu tầm nhìn chiến lược.

Phó Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại cuộc họp để hoàn thiện dự thảo; trong đó làm rõ kết quả thực hiện các chỉ tiêu sử dụng đất đã được Quốc hội phê duyệt giai đoạn trước, phân tích nguyên nhân các chỉ tiêu đạt thấp và bổ sung cơ sở lý luận, cơ sở khoa học, đánh giá tác động cũng như giải pháp bảo đảm tính khả thi của phương án điều chỉnh quy hoạch.