Luật Trí tuệ nhân tạo chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2026 đã đưa Việt Nam vào nhóm số ít quốc gia sớm xây dựng một khung pháp lý riêng cho công nghệ và được xem là “động cơ” của cuộc cách mạng kinh tế mới. Tuy nhiên, vẫn còn những trầm lắng, trăn trở được nhiều doanh nghiệp thẳng thắn chia sẻ...
Ảnh minh hoạ.
Ông Trần Quang Đức, CEO Công ty Cổ phần AI Hay, nhấn mạnh rằng luật này không chỉ quản lý mà còn thúc đẩy phát triển, tạo ra hành lang an toàn cho thị trường mà không cản trở đổi mới sáng tạo. Ông Trần Văn Viển, CEO Filum.ai, cho rằng luật này sẽ loại bỏ những công ty chỉ sử dụng AI như một công cụ truyền thông bề nổi, đồng thời tạo lợi thế cho những nền tảng có tư duy kiến trúc nghiêm túc.
Các cơ chế hỗ trợ phát triển AI như Quỹ Phát triển AI quốc gia, AI voucher, và sandbox thử nghiệm có kiểm soát được kỳ vọng sẽ tạo động lực phát triển cho hệ sinh thái AI nội địa. Tuy nhiên, tốc độ triển khai chính sách là yếu tố quyết định thành bại. Chính phủ đã giao Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng nghị định về Quỹ Phát triển AI quốc gia, nhưng cơ chế hỗ trợ vẫn cần thời gian hoàn thiện. Trong khi đó, Hàn Quốc đã có những bước đi nhanh chóng với AI Basic Act, tập trung vào hướng dẫn và đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng AI.
“Nếu định nghĩa “rủi ro cao” quá định tính, hoặc trách nhiệm giữa nhà phát triển, nhà cung cấp, bên triển khai và người sử dụng chưa rõ ràng, doanh nghiệp có thể rơi vào trạng thái phòng thủ quá mức, ngại tung ra sản phẩm mới hoặc mở rộng các sáng kiến ứng dụng”.
Ông Trần Quang Đức, CEO Công ty Cổ phần AI Hay
Ông Viển cho rằng Quỹ Phát triển AI của Việt Nam cần tránh tư duy tài trợ nhỏ giọt và nên hoạt động như một nhà đầu tư mạo hiểm cấp quốc gia. Ngoài ra, chính sách ưu đãi thiết thực nhất không phải là tiền mặt mà là giảm chi phí tiếp cận hạ tầng điện toán đám mây và ưu đãi thuế cho nhân sự R&D. Rủi ro bảo hộ ngược cũng là một vấn đề, khi các quy định về phân loại hệ thống AI theo mức độ rủi ro có thể ảnh hưởng đến quá trình thiết kế và thương mại hóa sản phẩm. Ông Viển cho rằng cơ chế này sẽ buộc các doanh nghiệp phải thay đổi tư duy làm sản phẩm, nhưng cũng giúp định vị sản phẩm rõ ràng hơn trên thị trường.
Tuy nhiên, các doanh nghiệp bày tỏ lo ngại về cách xác định ngưỡng rủi ro trong dự thảo hiện nay. Nếu ngưỡng rủi ro chỉ dựa vào số lượng người dùng, thì bất kỳ nền tảng AI nào thành công cũng có thể bị coi là rủi ro cao. Ông Đức cho rằng việc đánh giá rủi ro cần dựa vào bản chất kỹ thuật và mức độ tác động thực tế của hệ thống. Ví dụ, OpenClaw, một dự án AI mã nguồn mở, có khả năng truy cập nhiều dữ liệu nhạy cảm nhưng không bị kiểm soát bởi khung pháp lý AI nào trên thế giới.
Ông Trần Văn Viển, CEO Filum.ai
"Chính sách ưu đãi thiết thực nhất không hẳn là tiền mặt. Điều doanh nghiệp AI cần nhất là giảm chi phí tiếp cận hạ tầng điện toán đám mây, đặc biệt là GPU, cùng với các ưu đãi thuế đủ sâu cho nhân sự R&D. Làm AI là bài toán ‘đốt tiền’ hạ tầng, doanh nghiệp nào tối ưu được chi phí này thì mới có cơ hội tồn tại và phát triển".
Một mối lo khác là độ trễ hành chính, khi vòng đời của nhiều công nghệ AI chỉ tính bằng tuần hoặc vài tháng. Nếu quy trình thẩm định kéo dài, công nghệ có thể đã lỗi thời khi sản phẩm hoàn tất thủ tục. Rủi ro bảo hộ ngược cũng có thể xảy ra nếu các tiêu chuẩn quốc tế được áp dụng máy móc vào Việt Nam, gây áp lực lớn cho các doanh nghiệp trong nước. Các doanh nghiệp lớn có thể lách luật hoặc chấp nhận nộp phạt để chiếm thị phần, trong khi các doanh nghiệp nhỏ có thể bị bóp nghẹt năng lực sáng tạo.
Sự đồng thuận trong ủng hộ Luật AI là rõ ràng, nhưng những băn khoăn về khâu thực thi cũng được nhắc đến. Phép thử tác động thực sự của Luật với lĩnh vực AI không nằm ở thời điểm Luật có hiệu lực, mà ở các văn bản thực thi sắp tới. Nếu các quy định được thiết kế rõ ràng và linh hoạt, Luật sẽ trở thành bệ phóng cho hệ sinh thái AI Việt Nam. Ngược lại, nếu quá cứng nhắc, chính các doanh nghiệp nội địa có thể chịu tác động đầu tiên...
Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 11-2026 phát hành ngày 16/03/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:
Trung Quốc chi hàng tỷ USD xây dựng lực lượng robot để “vận hành” hạ tầng điện
Các đơn vị vận hành lưới điện Trung Quốc dự kiến sẽ mua hàng nghìn robot ngay trong năm 2026 để phục vụ kiểm tra, giám sát và bảo trì các công trình trọng yếu…
Hà Nội triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo
Thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, tin cậy, có trách nhiệm, phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước và thực tiễn phát triển của Thủ đô...
Bán dẫn được Bắc Ninh đặc biệt quan tâm
Trong định hướng phát triển nhiệm kỳ 2025 - 2030, công nghiệp bán dẫn là một trong những lĩnh vực được tỉnh đặc biệt quan tâm…
Kỳ lân công nghệ của Australia công bố ba trụ cột chiến lược tại Việt Nam
Nền tảng thiết kế Canva chính thức ra mắt thị trường Việt Nam, giới thiệu hệ sinh thái Canva AI 2.0 và công bố chuẩn bị cho ra mắt 500 font chữ tiếng Việt hoá cho người dùng...
Trung Quốc siết dòng vốn đầu tư từ Mỹ vào doanh nghiệp công nghệ
Các cơ quan quản lý Trung Quốc đang lên kế hoạch siết chặt việc các công ty công nghệ trong nước tiếp nhận vốn đầu tư từ Mỹ nếu chưa có sự chấp thuận của chính phủ...
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
