Doanh nghiệp Việt không dễ “nuốt” với miếng bánh thương mại điện tử chục nghìn tỷ USD từ APAC

Báo cáo “Thói quen thanh toán người dùng Châu Á - Thái Bình Dương 2025” vừa được AppotaPay công bố, cho biết APAC đang vươn lên trở thành thị trường tiêu dùng số lớn nhất thế giới - nơi thương mại điện tử và thanh toán không tiền mặt bùng nổ mạnh mẽ. Chỉ trong vòng một thập kỷ, Châu Á - Thái Bình Dương đã trở thành trung tâm thanh toán số lớn nhất toàn cầu.

MIẾNG BÁNH CHỤC TỶ USD NÓNG HỔI

Theo báo cáo của AppotaPay, năm 2024, khu vực này ghi nhận 777,5 tỷ giao dịch không tiền mặt, tăng 20,4% so với 2023 và chiếm 47,1% toàn cầu. Trong vòng 10 năm, tổng giá trị giao dịch tiền mặt sụt giảm tới 78%, từ 10,6 nghìn tỷ USD xuống chỉ còn 2,3 nghìn tỷ USD.

Song song đó, thương mại điện tử của khu vực APAC phát triển bùng nổ, đạt quy mô 12,8 nghìn tỷ USD năm 2024, tương đương 45,7%, gần một nửa toàn cầu. Hành vi thanh toán không tiền mặt tại khu vực có sự thay đổi mạnh mẽ. Các nền tảng như Alibaba, Shopee, Lazada,... không chỉ thay đổi thói quen mua sắm, mà còn thúc đẩy việc sử dụng ví điện tử, QR code và thanh toán qua smartphone.

Với tốc độ tăng trưởng kép thanh toán số dự báo 17,7% giai đoạn 2024-2028, APAC tiếp tục được coi là “miếng bánh tỷ đô” mà doanh nghiệp toàn cầu không thể bỏ qua - và với seller Việt, đây chính là thời điểm vàng để nhập cuộc.

Sức hút của khu vực APAC đến từ chính người tiêu dùng. Báo cáo của AppotaPay cho thấy khu vực hiện có hơn 2,2 tỷ người dùng Internet và 1,8 tỷ người dùng smartphone, chiếm tới 63% dân số. Trong đó, 1,4 tỷ người truy cập Internet bằng di động - một nền tảng lý tưởng cho sự phát triển thanh toán số.

Báo cáo cũng cho biết hành vi tiêu dùng đang thay đổi nhanh chóng: 74% người dùng tại khu vực chọn ví điện tử khi giao dịch trực tuyến, 54% dùng ví thanh toán trực tiếp tại cửa hàng và hơn 60% giao dịch thương mại điện tử thực hiện qua điện thoại di động. Những con số này khẳng định một chuẩn mực tiêu dùng mới đang hình thành từ khu vực APAC.

Điều này mở ra “cửa ngõ vàng” để doanh nghiệp, seller Việt - từ bán lẻ, F&B, thời trang cho đến giải trí số và game online - tiếp cận hàng chục triệu khách hàng mới trên thị trường khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, nếu nắm bắt kịp thời những thay đổi trong hành vi thanh toán.

NHƯNG KHÔNG DỄ NUỐT

Tuy hấp dẫn, song thị trường APAC lại ẩn chứa nhiều “cửa ải” khiến doanh nghiệp Việt khó lòng thâm nhập. Báo cáo “Thói quen thanh toán người dùng Châu Á - Thái Bình Dương 2025” của AppotaPay chỉ ra hành vi thanh toán trong khu vực có sự phân mảnh sâu sắc. Bên cạnh đó, sự khác nhau về văn hoá, thói quen, hành vi xã hội vô hình chung dựng lên một “màn chắn” - cản bước doanh nghiệp, seller Việt tiếp cận và thấu hiểu nhu cầu của khách hàng địa phương.

Nếu ở Trung Quốc, gần như toàn bộ giao dịch bán lẻ diễn ra qua Alipay và WeChat Pay, thì tại Nhật Bản và Hàn Quốc, thẻ tín dụng vẫn giữ vị thế chủ đạo. Ấn Độ từ một đất nước phụ thuộc vào tiền mặt đã vươn lên trở thành “gã khổng lồ” thanh toán số của thế giới, phổ biến với hệ thống UPI. Trong khi đó, tại Việt Nam, QR code chiếm sóng 62%, với tần suất sử dụng trung bình của mỗi người Việt là 16,2 lần/tháng.

Không chỉ khác biệt về phương thức, người tiêu dùng APAC đặc biệt coi trọng bảo mật: 58% đã quen với việc sử dụng sinh trắc học - chiếm tỷ lệ cao nhất thế giới.

Điều này đồng nghĩa, chỉ có sản phẩm tốt và giá cạnh tranh thôi là chưa đủ. Để khai thác được trọn vẹn “miếng bánh tỷ đô” này, doanh nghiệp Việt buộc phải thích ứng với phương thức thanh toán bản địa và đáp ứng những tiêu chuẩn an toàn cao nhất.

Trong bối cảnh hành vi thanh toán tại APAC phân mảnh và thay đổi không ngừng, việc sở hữu dữ liệu đáng tin cậy trở thành “chìa khóa sinh tử” cho bất kỳ doanh nghiệp nào muốn bứt phá.

Ông Đào Tuấn Anh, Giám đốc điều hành AppotaPay, nhận định: “Thanh toán là khâu then chốt để mở rộng kinh doanh, nhưng cũng là thách thức lớn nhất khi doanh nghiệp bước ra thị trường quốc tế".

Bài toán đặt ra với doanh nghiệp Việt là phải vượt qua thách thức để khai phá thị trường tỷ đô. Trong bức tranh kinh tế số toàn cầu, Châu Á - Thái Bình Dương (APAC) không chỉ là vùng đất hứa mà còn là phép thử cho khả năng thích ứng của doanh nghiệp.

Sự phân mảnh trong hành vi thanh toán, khác biệt văn hoá tiêu dùng và tiêu chuẩn bảo mật khắt khe đôi khi trở thành “rào cản vô hình” khiến nhiều đơn vị chùn bước. Song nếu nhìn nhận đúng và xử lý khéo léo, chính những thách thức này sẽ trở thành bàn đạp giúp seller Việt khẳng định lợi thế cạnh tranh.