Bộ Tài chính nêu 5 điểm nhấn chuẩn bị cho giai đoạn tăng trưởng mới

Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 12 vào chiều ngày 8/1, trả lời câu hỏi liên quan đến các giải pháp cho động lực cho tăng trưởng hai con số năm nay cũng như các năm tiếp theo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh giai đoạn 2021-2025, nền kinh tế Việt Nam đối mặt với đại dịch COVID-19, xung đột địa chính trị và các chính sách thuế đối ứng từ các nền kinh tế lớn. Tuy nhiên, Việt Nam đã chứng tỏ khả năng chống chịu vững vàng, duy trì tốc độ tăng trưởng cao và thuộc nhóm dẫn đầu thế giới.

Theo đó, các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế Fitch, S&P và Moody’s giữ Việt Nam ở mức BB+ và Ba2 với triển vọng ổn định. Đồng thời, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đánh giá Việt Nam nằm trong top 10 nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất và Ngân hàng Thế giới (World Bank) cũng xếp Việt Nam vào 21 nền kinh tế có thành tích nổi bật trong năm 2025.

Cụ thể, giai đoạn 2021-2025, tăng trưởng bình quân của Việt Nam đạt 6,3%, nếu không tính năm 2021 do tác động COVID-19, mức tăng bình quân đạt 7,13%, vượt mục tiêu kế hoạch 5 năm.

"Riêng năm 2025, tăng trưởng kinh tế vẫn đạt 8,02%, dẫn đầu khu vực và thuộc nhóm cao nhất thế giới dù đối mặt với nhiều khó khăn do chính sách thuế đối ứng của Hoa Kỳ", Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết.

Các chỉ số kinh tế vĩ mô cơ bản vẫn ổn định: CPI bình quân dưới 4%, nợ công giảm từ 44,3% GDP năm 2020 xuống 35-36% GDP năm 2025, thu ngân sách đạt gần 9,88 triệu tỷ đồng, vượt 18,1% so với kế hoạch và gấp gần 1,4 lần so với giai đoạn trướctrong khi đã miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí khoảng 1,1 triệu tỷ đồng.

Bên cạnh đó, thị trường xuất nhập khẩu vượt kỷ lục trên 930 tỷ USD và có quan hệ thương mại với 34 thị trường xuất khẩu và 24 thị trường nhập khẩu có giá trị trên 1 tỷ USD. Tại thị trường trong nước, tổng mức bán lẻ hàng hóa dịch vụ tăng hơn 9%, du lịch đón 21,1 triệu lượt khách quốc tế, cao nhất từ trước tới nay.

Song song, thị trường tài chính, tiền tệ, ngoại tệ cơ bản ổn định. nổi bật, thị trường chứng khoán được tổ chức FTSE nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam được thành lập và sẽ đưa vào hoạt động từ cuối năm 2025.

Năng lực nội tại của nền kinh tế tiếp tục được nâng cao; thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh.

Theo Bộ tài chính, gần 297.500 doanh nghiệp mới được thành lập và quay trở lại hoạt động trong năm 2025, tăng 27,4% so với năm 2024 và cả nước có trên 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tăng hơn 160.000 doanh nghiệp so với năm 2024.

Cơ cấu lao động chuyển dịch tích cực khi tỉ lệ lao động nông nghiệp năm 2025 giảm xuống còn 24,7% và tỉ lệ lao động đã qua đào tạo có văn bằng chứng chỉ tăng 29,2%. 

Ngoài ra, đầu tư tiếp tục được thúc đẩy, thu hút ngày càng nhiều khu vực kinh tế tư nhân tham gia phát triển kinh tế hạ tầng xã hội. Theo đó, tổng vốn đầu tư toàn xã hội 5 năm tăng 44% so với giai đoạn trước, tương đương khoảng 33,2% GDP. Thu hút vốn đầu tư nước ngoài cả nhiệm kỳ đạt 184,2 tỷ USD, tăng gần 8,4% so với nhiệm kỳ trước.

Để hướng tới tăng trưởng hai con số từ 2026, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, Chính phủ sẽ tập trung củng cố và nâng cao hiệu quả các động lực tăng trưởng truyền thống, đồng thời tiếp tục thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới.

Theo đó, thứ nhất, hoàn thiện thể chế và đổi mới tư duy quản lý được đặt lên hàng đầu, chuyển từ quản lý thuần túy sang kiến tạo phát triển, giải quyết các điểm nghẽn và tạo động lực tăng trưởng.

Thứ hai, nguồn lực cho phát triển cũng được sử dụng hiệu quả hơn, với đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt. Bên cạnh đó, nâng cao chất lượng thu hút vốn đầu tư nước ngoài và phát triển đồng bộ các thị trường, đặc biệt là thị trường vốn và tài chính nhằm đa dạng hóa kênh huy động vốn trung và dài hạn, đồng thời tái cấu trúc các kênh vốn và nâng cao khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, đặc biệt trong các khu vực sản xuất.

Thứ ba, tập trung chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, phát huy vai trò của công nghiệp chế biến, chế tạo, chuyển hướng nền kinh tế dựa vào cả đầu tư, xuất khẩu và tiêu dùng trong nước, đồng thời phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với nhu cầu thực tiễn.

Thứ tư, xác định kinh tế tư nhân là  động lực quan trọng, từ đó tạo điều kiện tham gia sâu vào các lĩnh vực then chốt, dự án lớn và chuỗi giá trị trong nước và toàn cầu, theo tinh thần Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị.

Thứ năm, đầu tư vào kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được đẩy mạnh, đặc biệt là hạ tầng chiến lược về giao thông, logistics, hạ tầng số và năng lượng, đảm bảo an ninh năng lượng, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững trong bối cảnh mới.