Doanh nghiệp xuất khẩu gặp khó: Quay về sân nhà cũng không dễ
Lưu Hà
15/08/2023, 14:15
Từ đầu năm đến nay, thị trường chứng kiến sự "về lại sân nhà" của rất nhiều doanh nghiệpchuyên xuất khẩu các lĩnh vực đồ gỗ, may mặc, thực phẩm… Các doanh nghiệp sản xuất cho biết đã đẩy mạnh cung ứng cho thị trường nội địa để bù đắp phần nào doanh thu xuất khẩu...
Ảnh minh họa.
Khai thác thị trường mới hoặc mở rộng thị trường trong nước được xem là hướng đi chiến lược của các doanh nghiệp xuất khẩu giữa bối cảnh thị trường các nước nhập khẩu chính bị thu hẹp. Việt Nam là thị trường có nhiều tiềm năng để phát triển, với dân số gần 100 triệu người, trong đó 50% là dân số trẻ có nhu cầu tiêu dùng đa dạng, tạo nên một “thiên đường tiêu thụ” mà các doanh nghiệp nên khai thác triệt để. Tuy nhiên, con đường chinh phục "sân nhà" cũng gặp nhiều khó khăn và thách thức.
BÀI TOÁN KHÔNG DỄ TÌM LỜI GIẢI
Theo ông Trương Đình Hòe, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), do kim ngạch xuất khẩu mặt hàng cá tra giảm sút nên nhiều doanh nghiệp trong Hiệp hội đã quay về khai thác thị trường nội địa. Tuy nhiên, việc tiêu thụ mặt hàng này không tăng trưởng như mong muốn. Tổng thư ký VASEP dẫn ra một trường hợp thực tế, vừa qua Công ty CP Nam Việt ký kết hợp đồng tiêu thụ 300 tấn cá tra trong 3 tháng với một hệ thống bán lẻ lớn và chỉ chiếm 1,7% sản lượng cá tra phi lê của doanh nghiệp này trong 1 quý.
Bổ sung thêm, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Nam Việt (Navico) Doãn Tới cho hay nửa đầu năm, xuất khẩu sản phẩm thủy sản của công ty giảm 15 - 20% so với cùng kỳ năm ngoái. Để có hướng đi mới, công ty đang tìm cách chinh phục lại thị trường nội địa, dù bài toán này cũng không dễ dàng. “Trước đây, chúng tôi chỉ bán sỉ nên hàng xuất cảng là hết trách nhiệm. Nhưng khi bán lẻ, mọi khâu phải chặt chẽ từ đầu cho tới khi người tiêu dùng chế biến sản phẩm mới an tâm”, Tổng giám đốc Navico cho biết.
Thực tế, không chỉ mặt hàng nông sản mới gặp khó trong quá trình khai thác thị trường nội địa, một số mặt hàng khác như đồ gỗ, thời trang cũng trong tình trạng tương tự. Theo ông Phạm Văn Việt, Tổng giám đốc Công ty TNHH Việt Thắng Jean (VitaJean), việc sử dụng hàng hóa xuất đi Mỹ hoặc châu Âu để bán ở thị trường nội địa là không hề dễ dàng. Bởi lẽ thị hiếu tiêu dùng ở thị trường châu Âu và Mỹ khác với người tiêu dùng Việt. “Để mở một cửa hàng quần áo với thương hiệu riêng phù hợp với người Việt, doanh nghiệp phải mất 3 - 5 năm mới có thể hoàn vốn. Không phải đơn vị thuần sản xuất nào cũng đủ lực đi một con đường dài”, ông Việt chia sẻ.
Mở rộng thị trường trong nước được xem là hướng đi chiến lược của các doanh nghiệp xuất khẩu giữa bối cảnh thị trường các nước nhập khẩu chính bị thu hẹp.
“Với thị trường nội địa không có quy chuẩn thiết kế, mạng lưới phân phối của doanh nghiệp gỗ chưa có nên việc sản xuất, tiêu thụ không dễ dàng. Thêm vào đó, hầu hết các linh phụ kiện sản xuất đồ gỗ nội thất đều được nhập khẩu từ Trung Quốc, khiến doanh nghiệp Việt mất lợi thế ngay trên sân nhà”, ông Đỗ Xuân Lập, Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFORES), bày tỏ. Đó là chưa kể, thị trường trong nước cũng khó có thể bù đắp cho thị trường xuất khẩu, bởi lẽ tỷ trọng hàng hóa xuất khẩu tại nhiều doanh nghiệp đồ gỗ hiện chiếm đến 80%.
Tương tự, ông Nguyễn Ngọc Luận, Giám đốc điều hành Meet More Coffee, cho hay dù cà phê Meet More đã chinh phục được hơn 15 thị trường, trong đó có cả những thị trường có yêu cầu cao về chất lượng như Mỹ, châu Âu,…Nhưng cũng không thể thuyết phục được các chủ cửa hàng và chuỗi siêu thị lớn trong nước bày bán, vì thương hiệu còn mới với người tiêu dùng trong nước.
“Một trong những khó khăn của những doanh nghiệp tìm về sân nhà là phải tổ chức bộ máy phân phối rộng khắp, phải đối mặt với bài toán chi phí cho việc phân phối hàng hóa, cho quảng bá, hậu mãi, khuyến mại… Trên thực tế, sức mua trong nước cũng đang bị suy giảm mạnh”, ông Luận nhấn mạnh.
Về phía các nhà phân phối, nhìn lại 6 tháng đầu năm, nhiều doanh nghiệp bán lẻ tại TP.HCM cho biết vẫn đang trong vòng xoáy khó khăn do vừa xoay xở để có thể trụ vững, vừa chia sẻ khó khăn với đối tác, người tiêu dùng. “Một bộ phận người dân bị giãn giờ làm hoặc mất việc làm do xuất khẩu sụt giảm, cùng với xu hướng người dân thắt chặt chi tiêu, chủ yếu mua hàng hóa thiết yếu khiến sức mua thị trường dù đã được cải thiện nhưng vẫn còn ở mức thấp”, ông Nguyễn Anh Đức, Tổng Giám đốc Liên hiệp HTX thương mại TP.HCM (Saigon Co.op), Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, nhận định...
Nội dung bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 33-2023 phát hành ngày 14-08-2023. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tạiđây.
Sự phát triển của công nghệ số đang thúc đẩy ngành ngân hàng chuyển sang mô hình “ngân hàng kiến tạo số”, trong đó dữ liệu và nền tảng công nghệ giữ vai trò trung tâm trong hỗ trợ doanh nghiệp và mở rộng hệ sinh thái dịch vụ. Tuy nhiên, khi dữ liệu được chia sẻ rộng trong hệ sinh thái, rủi ro lộ, lọt thông tin cũng trở thành thách thức lớn...
Đề xuất cho vay dựa trên dữ liệu, cải cách bảo lãnh tín dụng cho SMEs
Các chuyên gia cho rằng để cải thiện mức độ tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), cần chuyển từ cách cho vay dựa vào tài sản thế chấp sang đánh giá dựa trên dữ liệu và dòng tiền, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý, tái cấu trúc cơ chế bảo lãnh tín dụng và thúc đẩy chuyển đổi số nhằm hình thành hệ sinh thái hỗ trợ phù hợp với đặc thù khu vực này…
[Bài 2]: “Đánh thức” du lịch biển Thanh Hóa
Với lợi thế bờ biển dài, nhiều bãi tắm đẹp và hệ sinh thái phong phú, Thanh Hóa đang đưa du lịch biển trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Tuy nhiên, bên cạnh những bước phát triển mạnh mẽ về hạ tầng, dịch vụ và lượng khách, ngành du lịch biển xứ Thanh vẫn đối diện không ít thách thức, đòi hỏi địa phương phải tìm hướng đi bền vững và mang tính cạnh tranh cao hơn.
Cắt giảm, đơn giản hóa nhiều điều kiện kinh doanh thuộc lĩnh vực y tế
Theo Nghị quyết mới ban hành, nhiều thủ tục hành chính trong lĩnh vực y tế như phòng bệnh; cấp giấy phép hành nghề, hoạt động khám bệnh, chữa bệnh được phân cấp thẩm quyền thực hiện. Bên cạnh đó, cắt giảm, đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính, các điều kiện kinh doanh thuộc lĩnh vực y tế…
Vietnam Airlines lãi hơn 4.500 tỷ đồng trong quý 1/2025
Vietnam Airlines ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong quý 1/2026 với lợi nhuận hợp nhất hơn 4.500 tỷ đồng, đồng thời chủ động xây dựng kịch bản điều hành ứng phó rủi ro khi giá nhiên liệu bay neo cao, tạo áp lực lớn lên hoạt động khai thác trong các quý tiếp theo...
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Bài 2]: “Đánh thức” du lịch biển Thanh Hóa](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/04/21/1349be45d7284c3388aed203daeb3a4f-84793.png?w=501&h=300&mode=crop)
