Bốn doanh nghiệp cuối cùng còn lại ở khu công nghiệp Biên Hòa I phải nghiêm túc chấp hành chủ trương, khẩn trương di dời và bàn giao mặt bằng; thời hạn ấn định cho các doanh nghiệp này là trước ngày 30/9/2025. Trường hợp cố tình chậm trễ, các cơ quan chức năng sẽ áp dụng biện pháp cưỡng chế theo quy định để bảo đảm tiến độ thực hiện dự án...

Ngày 23/9/2025, Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai đã có buổi làm việc với 4 doanh nghiệp còn lại trong khu công nghiệp Biên Hòa I (tên trước đây là Khu kỹ nghệ Biên Hòa) về tiến độ di dời thực hiện đề án chuyển đổi công năng khu công nghiệp Biên Hòa I thành khu đô thị - thương mại - dịch vụ và cải thiện môi trường.

SẼ CƯỠNG CHẾ DI DỜI

Các doanh nghiệp Công ty TNHH Tiên Triết, Công ty cổ phần Dây cáp điện Việt Thái, Công ty cổ phần Thép Vicasa (VNSTEEL) và Công ty cổ phần Công nghiệp cao su Miền Nam là những đơn vị nằm trong khu vực ưu tiên giải phóng mặt bằng nhằm triển khai dự án Khu trung tâm chính trị - hành chính tỉnh Đồng Nai, cũng như đấu giá quyền sử dụng đất phục vụ phát triển kinh tế xã hội.

Tại cuộc họp, các doanh nghiệp này đã báo cáo tiến độ tháo dỡ công trình, di dời tài sản và công tác chuẩn bị bàn giao mặt bằng. Một số đơn vị có ý kiến về chính sách bồi thường, hỗ trợ; phản ánh khó khăn trong hoàn tất các thủ tục, đặc biệt về môi trường ở vị trí sản xuất mới; đề xuất được xem xét gia hạn thời gian di dời.

Ông Mai Phong Phú, Phó giám đốc phụ trách Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Đồng Nai, cùng các đơn vị liên quan đã cung cấp thông tin chi tiết về phương án bồi thường đối với từng doanh nghiệp, giải đáp các nội dung mà doanh nghiệp còn thắc mắc. Phía cơ quan thuế tỉnh cũng làm rõ vấn đề hỗ trợ, bồi thường đối với tài sản đã hết khấu hao nhưng vẫn còn giá trị sử dụng, giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về chính sách áp dụng.

Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai Hồ Văn Hà nhấn mạnh chủ trương chuyển đổi công năng khu công nghiệp Biên Hòa I đã được ban hành từ lâu và quá trình triển khai đã có nhiều bước chuẩn bị. Thời gian qua, tỉnh luôn tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp duy trì sản xuất, kinh doanh; nhưng hiện nay là giai đoạn phải thực hiện thu hồi đất để triển khai dự án mang tính chiến lược, phục vụ phát triển kinh tế xã hội và cải thiện môi trường.

Ông Hà cũng cho biết, đến nay đã có 100% hộ dân và phần lớn doanh nghiệp thuộc khu vực ưu tiên đã bàn giao mặt bằng cho cơ quan chức năng. Chỉ còn một số ít doanh nghiệp chưa thực hiện theo đúng tiến độ, trong đó có doanh nghiệp đã nhiều lần được lãnh đạo tỉnh mời làm việc, đối thoại nhưng vẫn chậm trễ.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai yêu cầu 4 doanh nghiệp nói trên nghiêm túc chấp hành chủ trương, khẩn trương di dời, bàn giao mặt bằng, và thời hạn ấn định là trước ngày 30/9. Trường hợp các doanh nghiệp cố tình chậm trễ, các cơ quan chức năng sẽ áp dụng biện pháp theo quy định để bảo đảm tiến độ thực hiện dự án.

“THAY ÁO MỚI” CHO KHU KỸ NGHỆ BIÊN HÒA

Theo kế hoạch, tỉnh Đồng Nai sẽ thu hồi 298/320 ha đất của khu công nghiệp Biên Hòa I, phần diện tích còn lại là đất dành cho giao thông, công trình công cộng.

Căn cứ các quy định của pháp luật, nghị quyết về danh mục dự án thu hồi đất của Hội đồng nhân dân tỉnh Đồng Nai và quyết định phê duyệt Đề án chuyển đổi khu công nghiệp Biên Hòa I thành khu đô thị - thương mại - dịch vụ và cải thiện môi trường của Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Đồng Nai, đã xây dựng và ban hành kế hoạch thu hồi đất.

Số liệu của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai cho biết, hiện nay có 76 doanh nghiệp đang thuê đất, thuê hạ tầng hoạt động tại khu công nghiệp Biên Hòa I; trong đó 67 doanh nghiệp có thời hạn thuê đất dài nhất, đến năm 2051. Từ giữa tháng 4/2025, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Đồng Nai đã làm việc với khoảng 80 doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất, kinh doanh, thuê kho bãi, nhà xưởng tại khu công nghiệp Biên Hòa I, để phổ biến, trao đổi và thống nhất về công tác di dời. Hầu hết các doanh nghiệp, hộ dân trong khu vực đã chấp thuận việc giải tỏa và đã di dời, bàn giao mặt bằng cho tỉnh.

Việc thu hồi, giải phóng mặt bằng tạo quỹ đất sạch để đấu giá quyền sử dụng đất, đầu tư xây dựng Trung tâm chính trị - hành chính của tỉnh và khu đô thị - thương mại - dịch vụ Biên Hòa I, phù hợp với định hướng quy hoạch phát triển đô thị Biên Hòa, góp phần thay đổi diện mạo cảnh quan thành phố và nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Thời gian thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thu hồi đất khoảng 8 tháng, kể từ lúc ban hành kế hoạch thu hồi. Thời gian doanh nghiệp thực hiện di dời bắt đầu từ tháng 7 hoặc trước tháng 12/2025, tùy vị trí.

Năm 2008, tỉnh Đồng Nai đề xuất Chính phủ thực hiện chuyển đổi công năng của khu công nghiệp Biên Hòa I nhằm mục tiêu bảo vệ môi trường nước sông Đồng Nai. Một năm sau, Thủ tướng Chính phủ đồng ý chủ trương chuyển đổi công năng khu công nghiệp Biên Hòa I thành khu đô thị - thương mại - dịch vụ. Đến cuối tháng 10/2021, Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản chấp thuận đưa khu công nghiệp Biên Hòa I ra khỏi quy hoạch phát triển các khu công nghiệp Việt Nam.

Tháng 4/2023, hội nghị Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Đồng Nai lần thứ 11, khóa XI, đã thông qua tờ trình của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về chủ trương di dời, xây mới khu trung tâm hành chính - chính trị tỉnh với quy mô 19 ha tại khu công nghiệp Biên Hòa I. Tháng 02/2024, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai đã có quyết định phê duyệt đề án chuyển đổi công năng khu công nghiệp Biên Hòa I thành khu đô thị - thương mại - dịch vụ và cải thiện môi trường.

Khu kỹ nghệ Biên Hòa được chính thức thành lập ngày 21/5/1963 bởi Sắc lệnh số 49-KT của Chính phủ Việt Nam Cộng Hòa giao cho Bộ Kinh tế thành lập Khu kỹ nghệ Biên Hòa theo quy hoạch của Trung tâm Khuếch trương Kỹ nghệ Quốc gia (Société nationale du développement des zônes industrielles, viết tắt là Sonadezi).

Đây là khu kỹ nghệ/khu công nghiệp đầu tiên của cả nước, được xây dựng với mục đích đưa cơ sở sản xuất và lực lượng công nhân lao động ra ngoài phạm vi đô thành Sài Gòn; đồng thời góp phần giải quyết công ăn việc làm cho dân quận Đức Tu (thuộc tỉnh Biên Hòa bấy giờ) lúc này dân số đã hơn 300 ngàn người, trong đó riêng xã Hố Nai, có đến 75 ngàn dân di cư đang thiếu đất canh tác… Theo nhận định của các nhà quy hoạch đô thị, đến nay, khu kỹ nghệ Biên Hòa (tức khu công nghiệp Biên Hòa I) đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình, sau 62 năm tồn tại và định hình nhiều thương hiệu Việt cho đến hôm nay.