Dòng tiền tổ chức trong nước gom ròng hơn 22.000 tỷ trong tháng qua, “tay to” đến từ đâu?

Theo đó, trong ba phiên giao dịch gần nhất, nhà đầu tư tổ chức trong nước gom ròng 3.300 tỷ đồng. Trong tuần giao dịch trước đó, nhóm này mua ròng với giá trị 2.430 tỷ đồng. Tính 6 tuần giao dịch gần nhất, nhà đầu tư tổ chức trong nước gom ròng 22.200 tỷ đồng, đỉnh điểm gom ròng trong tuần 32/2025 với giá trị ròng lên đến 9.000 tỷ đồng.

Xu hướng gom ròng của nhà đầu tư tổ chức trong nước trái ngược với đà bán ra của khối ngoại. Trong cùng khoảng thời gian trên, khối ngoại bán ròng 35.109 tỷ đồng. Đối ứng với lệnh bán của khối ngoại là nhà đầu tư tổ chức trong nước mua vào, cùng với đó là cá nhân mua ròng 12.776 tỷ đồng.

Tác động của nhóm đầu tư tổ chức trong nước lên thị trường đã thay đổi đáng kể trong 5 năm trở lại đây. Theo đó, nếu như giai đoạn 2019, thống kê của Yuanta cho thấy, dòng tiền của tổ chức trong nước không phải yếu tố quyết định đà tăng trưởng/sự sụt giảm của VN-Index, mà chủ yếu là nhà đầu tư cá nhân thì đến giai đoạn gần đây 2024-2025 đã có sự thay đổi đáng kể.

Trong năm 2024-2025, mặc dù mua ròng song nhà đầu tư cá nhân trong nước không còn vai trò dẫn dắt, các hệ số tương quan gần 0 và hoàn toàn không có ý nghĩa thống kê.

Cá nhân nước ngoài có tương quan âm đáng kể -0,20 Pearson, rất ý nghĩa, nghĩa là họ thường giao dịch ngược với xu hướng chỉ số. Tổ chức nước ngoài tương quan âm nhẹ -0,16 Pearson, có ý nghĩa, nhưng Spearman/Kendall không ý nghĩa, do đó ảnh hưởng không ổn định đến thị trường.

Tổ chức trong nước là nhóm nổi bật nhất, với tương quan Pearson 0,23 rất có ý nghĩa. Điều này tức là dòng tiền tổ chức nội trở thành động lực chính của VN-Index giai đoạn 2024–2025.

Như vậy, nhóm nhà đầu tư tác động lên thị trường đã thay đổi. Trước đây giai đoạn 2019 cá nhân trong nước đóng vai trò dẫn dắt thì đến thời điểm hiện tại 2024–2025, tổ chức trong nước mới là nhóm tác động mạnh mẽ nhất với biến động VN-Index.

Lý giải về động thái mua ròng ồ ạt gần đây của tổ chức trong nước, theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc phân tích khối khách hàng cá nhân của chứng khoán Yuanta cho rằng, có hai lý do chính.

Thứ nhất, trong giai đoạn 2024 nhà đầu tư nước ngoài bán ròng kỷ lục trên thị trường chứng khoán Việt Nam lên tới 93.000 tỷ đồng thì bên mua lại chủ yếu là nhà đầu tư cá nhân và nhà đầu tư tổ chức. Do đó, bước sang năm 2025, nhóm tổ chức trong nước tiếp tục mua vào đẩy thị trường lên.

Một trong những tiêu chí để nâng hạng lên thị trường mới nổi là đánh giá của tổ chức nước ngoài về triển vọng tăng trưởng thị trường chứng khoán Việt Nam. Khi thị trường tăng mạnh, có thể là động lực khiến khối ngoại mua vào do đó, tiền của tổ chức trong nước liên tục bơm vào thị trường kéo giá lên.

Thứ hai, không loại trừ khả năng một lượng hàng lớn từ tài khoản cá nhân được chuyển sang tài khoản tổ chức bởi chính những ông chủ, tay to doanh nghiệp cầm hàng. Mục đích là để đầu tư nắm giữ dài hạn, đồng thời tạo tâm lý tích cực cho thị trường khi tổ chức trong nước nắm nhiều thì tính đầu cơ sẽ giảm đi so với việc cá nhân nắm giữ.

Thứ ba, lãi suất ngân hàng đang ở mức thấp nên chứng khoán đang trở thành kênh đầu tư hấp dẫn với doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp sản xuất. Chính phủ luôn khuyến khích đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng, cho vay sản xuất lãi suất thấp tuy nhiên tiền đi vay có vào sản xuất hay không, hay một phần sẽ được chuyển qua để đầu tư chứng khoán? Tình trạng này đã từng xảy ra vào năm 2021 rồi, nên không loại trừ khả năng.

"Chắc chắn là có dòng tiền mới từ tổ chức trong nước đổ vào thị trường", ông Minh nhấn mạnh và cho rằng cần lưu ý thêm lượng margin trên thị trường. Tính đến thời điểm hiện tại cuối tháng 8, margin đã cao hơn so với thời điểm cuối quý 2. Ước tính tổng mức margin trên vốn hóa thị trường đến hôm nay đạt trên 5%. Đỉnh năm 2021 tỷ lệ nay là hơn 4,6%. Lượng margin hiện tại tập trung chủ yếu cho vay nhóm ngân hàng, chứng khoán, các cổ phiếu còn lại ít hơn.

Dư nợ margin tăng tương đồng với lượng mua ròng của tổ chức trong nước. Điều này cũng có thể gây áp lực cho thị trường một khi xảy ra tình trạng call margin.