“Vùng xám” lợi nhuận quý 2/2025: Đột biến nhờ khoản thu bất thường, lợi nhuận lõi giảm tốc

Lợi nhuận toàn thị trường tăng mạnh 34,6% so với cùng kỳ trong quý 2/2025, đây là mức tăng cao nhất trong hơn 6 quý, chủ yếu nhờ tăng trưởng đột biến ở nhóm Phi tài chính 56,1%, theo thống kê từ FiinTrade. 

Tuy nhiên, gần một nửa lợi nhuận tăng thêm so với cùng kỳ của nhóm Phi tài chính trong quý 2 đến từ các khoản thu nhập không thường xuyên như đánh giá lại tài sản sau M&A, nhận tài trợ, lãi tỷ giá…, trong khi doanh thu tăng thấp tăng 7,2% và biên EBIT cải thiện không đáng kể, cho thấy nền tảng phục hồi còn yếu.

Ở nhóm Tài chính, Ngân hàng tăng trưởng ổn định nhưng ở mức thấp 17,8%, tiếp tục xu hướng chững lại từ đầu năm và không còn đóng vai trò dẫn dắt lợi nhuận toàn thị trường trong ngắn hạn

Lợi nhuận sau thuế của nhóm Phi tài chính trong Q2/2025 ghi nhận mức tăng mạnh 56,1%. Đáng chú ý, gần một nửa mức tăng trưởng đến từ lợi nhuận không thường xuyên như thoái vốn, đánh giá lại tài sản, nhận tài trợ…, chủ yếu ghi nhận ở VIC tài trợ của chủ tịch, HHS hợp nhất công ty con, NVL giảm lỗ...

Điều này cho thấy chất lượng tăng trưởng quý 2/2025 thấp và chịu tác động của các khoản thu nhập không đến từ hoạt động sản xuất – kinh doanh chính, đặc biệt trong bối cảnh tăng trưởng lợi nhuận lõi của nhiều ngành chủ chốt như Bất động sản, Thực phẩm & Đồ uống vẫn còn chịu áp lực từ chi phí đầu vào, nhu cầu phục hồi chậm cũng như cạnh tranh gay gắt về giá.

Trong khi đó, tăng trưởng lợi nhuận lõi giảm tốc quý thứ 2 liên tiếp. Nếu loại trừ phần lợi nhuận không thường xuyên, mức tăng trưởng lợi nhuận sau thuế quý 2/2025 của nhóm Phi tài chính chỉ còn 26,5% thay vì tăng 56,1%, đánh dấu quý giảm tốc thứ 2 liên tiếp.

Lợi nhuận khác đóng góp gần 15% tổng lợi nhuận sau thuế của nhóm Phi tài chính và đây là tỷ lệ tương đối cao trong 5 quý gần đây.

Với tốc độ hồi phục của mảng kinh doanh cốt lõi vẫn chậm ở nhiều ngành lớn, nhóm Phi tài chính có thể sẽ tiếp tục phải phụ thuộc vào các khoản thu nhập bất thường trong các quý tới để hoàn thành kế hoạch lợi nhuận năm.

Trên thực tế, quan sát giai đoạn 2021-2023 cho thấy, mỗi khi tăng trưởng lợi nhuận được thúc đẩy đáng kể nhờ lợi nhuận khác, xu hướng tăng trưởng sau đó thường chững lại, hàm ý kết quả hiện tại khó duy trì bền vững.

Có 10/16 ngành ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận lõi tăng tốc, tập trung ở Tiện ích, Dầu khí, Xây dựng & Vật liệu, Thực phẩm & Đồ uống. Ngược lại, tăng trưởng lợi nhuận lõi giảm tốc ở Hóa chất, Tài nguyên Cơ bản, Hàng & Dịch vụ Công nghiệp, Bán lẻ, Bất động sản. Đáng chú ý, Công nghệ Thông tin lần đầu ghi nhận lợi nhuận lõi suy giảm kể từ năm 2018.

Với ngành Bất động sản dân cư, lợi nhuận khác (lợi nhuận không cốt lõi và thiếu ổn định) đóng góp đến 55% tổng lợi nhuận sau thuế toàn ngành trong quý 2/2025, phản ánh sự tăng trưởng mang tính kỹ thuật hơn là nền tảng bền vững. Diễn biến này ghi nhận ở nhiều nhà phát triển bất động sản vừa và nhỏ như PDR, VEF, HDC, SCR, HTN, NDN.

Nếu không tính đến khoản lợi nhuận khác, lợi nhuận sau thuế toàn ngành đảo chiều giảm 21,9% trong quý 2 thay vì tăng trưởng 63,4%.

Kết thúc nửa đầu năm 2025, tỷ lệ hoàn thành kế hoạch lợi nhuận của toàn thị trường mới đạt 50,8%, cho thấy lợi nhuận thực tế chưa có sự đột biến so với kế hoạch, đặc biệt tại các nhóm trụ cột. 

Cụ thể, Bất động sản mới chỉ hoàn thành 27,9% kế hoạch năm, dù ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận sau thuế tích cực 61,4%. Với đóng góp chính vẫn đến từ thu nhập không thường xuyên. Tương tự, Ngân hàng, Thực phẩm & Đồ uống cũng ghi nhận mức hoàn thành kế hoạch dưới 50%, cho thấy áp lực đáng kể trong việc đảm bảo mục tiêu lợi nhuận 2025.

Ngược lại, hai ngành có mức vượt kế hoạch rõ rệt là Ô tô & Phụ tùng và Truyền thông, chủ yếu nhờ nền thấp và các khoản lợi nhuận bất thường. Với Ô tô & Phụ tùng, tăng trưởng đột biến gấp 4 lần cùng kỳ trong nửa đầu năm 2025 đóng góp bởi HHS nhờ hiệu ứng hợp nhất công ty Công ty CP Tập đoàn Bất động sản CRV.