Dự báo tăng trưởng kinh tế Đức giảm một nửa vì chiến sự Iran

Theo báo cáo dự báo kinh tế mùa xuân công bố ngày thứ Tư (1/4), 5 viện nghiên cứu kinh tế hàng đầu của Đức nhận định nền kinh tế nước này năm nay có thể chỉ tăng trưởng bằng chưa tới một nửa so với mức dự báo đưa ra cách đây vài tháng, chủ yếu do tác động từ xung đột ở Trung Đông.

Cụ thể, tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Đức được dự báo tăng 0,6% trong năm nay, giảm mạnh so với mức dự báo 1,3% được đưa ra hồi tháng 9 năm ngoái. Nguyên nhân chính là lạm phát tăng nhanh và tiêu dùng tư nhân suy yếu. Mức dự báo tăng trưởng cho năm 2027 là 0,9%.

Các viện nghiên cứu dự báo lạm phát tại Đức lần lượt là 2,8% và 2,9% trong năm nay và năm tới, tăng mạnh so với các dự báo trước đó lần lượt là 2% và 2,3%.

5 viện kinh tế trên gồm Viện Nghiên cứu Kinh tế Đức (DIW Berlin), Viện Ifo - Viện Nghiên cứu Kinh tế Leibniz tại Đại học Munich, Viện Kinh tế Thế giới Kiel (IfW Kiel), Viện Nghiên cứu Kinh tế Halle (IWH) và RWI - Viện Nghiên cứu Kinh tế Leibniz

"Cú sốc giá năng lượng vì chiến sự Iran đang gây sức ép lớn lên đà phục hồi của kinh tế Đức. Dù vậy, các chính sách tài khóa đã phần nào hỗ trợ nhu cầu trong nước, qua đó giúp kinh tế Đức tránh được sự giảm tốc mạnh hơn”, ông Timo Wollmershaeuser, người đứng đầu bộ phận dự báo tại Viện Ifo, nhận định.

Theo các viện nghiên cứu, giá năng lượng tăng sẽ khiến Đức mất khoảng 50 tỷ euro, tương đương 58 tỷ USD, trong năm nay và năm tới, do phải chi nhiều hơn cho năng lượng nhập khẩu.

"Cú sốc năng lượng đang khiến nước Đức nghèo đi", ông Oliver Holtemoeller, nhà nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Kinh tế Halle (IWH), nhận định.

Triển vọng phục hồi nhờ nhu cầu trong nước của kinh tế Đức đang ngày càng u ám hơn, khi hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz gần như tê liệt đã làm rung chuyển thị trường dầu và khí đốt toàn cầu, đồng thời gây gián đoạn chuỗi cung ứng. Hệ quả là lạm phát tại Đức trong tháng 3 tăng lên mức cao nhất trong hơn một năm, trong khi tâm lý doanh nghiệp và người tiêu dùng cũng suy yếu.

Với liên minh cầm quyền của Thủ tướng Đức Friedrich Merz, chiến sự Iran bùng phát là một trở ngại lớn. Trước đó, Chính phủ Đức kỳ vọng nền kinh tế sẽ bắt đầu phục hồi sau hai năm suy giảm và một năm gần như đi ngang. Trên thực tế, kinh tế Đức đã xuất hiện một số tín hiệu khởi sắc ban đầu, chủ yếu nhờ đầu tư công.

Berlin đang chuẩn bị đưa ra các biện pháp hỗ trợ người tiêu dùng trong bối cảnh chi phí sưởi ấm và giá nhiên liệu tăng cao. Để hạn chế áp lực lên ngân sách, Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil đã đề xuất áp thuế đối với lợi nhuận bất thường của các công ty năng lượng.

Trong khi đó, các viện nghiên cứu không ủng hộ việc can thiệp để hạ giá năng lượng trong ngắn hạn, vì cho rằng điều này có thể làm méo mó các tín hiệu thị trường. Thay vào đó, họ khuyến nghị nhà chức trách triển khai các biện pháp hỗ trợ xã hội có mục tiêu, tập trung vào những nhóm chịu tác động mạnh nhất.

Quan điểm thận trọng hơn của các viện nghiên cứu về triển vọng năm tới cũng tương đồng với đánh giá trong nội bộ giới chức Đức. Theo các nguồn tin của Reuters, giới chức nước này đã tính đến kịch bản xấu nhất, trong đó tăng trưởng chỉ đạt 0,5%. Ở các kịch bản bớt tiêu cực hơn, khi giá cả vẫn ở mức cao nhưng không leo thang quá mạnh, kinh tế Đức được dự báo có thể tăng trưởng khoảng 0,6%-0,7%.

Về dài hạn, các viện nghiên cứu cho rằng khả năng mở rộng sản xuất của kinh tế Đức đang có dấu hiệu suy yếu. Hiện mức tăng trưởng sản xuất tiềm năng chỉ còn khoảng 0,2% mỗi năm và có thể giảm về 0 vào cuối thập niên này do già hóa dân số và các yếu tố khác.

Phản hồi báo cáo dự báo kinh tế mùa xuân của 5 viện nghiên cứu, Bộ trưởng Kinh tế Đức Katherina Reiche cho rằng xung đột ở Trung Đông đang làm gia tăng sức ép với nền kinh tế, buộc Đức phải thúc đẩy cải cách cơ cấu một cách quyết liệt và nhất quán hơn.

Cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay buộc giới chức khu vực đồng euro phải đánh giá lại triển vọng kinh tế. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) hôm 19/3 đã hạ dự báo tăng trưởng của khu vực năm 2026 xuống 0,9%, từ mức dự báo 1,2% trước đó. Trong khi đó, theo một số nguồn tin, Chính phủ Italy cũng đang cân nhắc hạ dự báo tăng trưởng năm 2026, với mức thấp nhất có thể xuống 0,5%.