Trong bối cảnh kỷ nguyên số đang bùng nổ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ đơn thuần là những công cụ hỗ trợ mà đã trở thành những yếu tố cốt lõi, định hình sự phát triển của nền kinh tế số, “trái tim” của kỷ nguyên công nghệ số…

Ngày 8/5, Diễn đàn Data & AI mùa hè năm 2026 tập trung vào việc xây dựng năng lực dữ liệu và tối ưu hóa sức mạnh AI thông qua hạ tầng dữ liệu sạch, minh bạch và có tính kết nối cao.

DỮ LIỆU LÀ "TRÁI TIM" LÀN SÓNG AI 

Phát biểu tại Diễn đàn Data & AI mùa hè năm 2026, sáng 8/5, ông Lâm Nguyễn Hải Long, Chủ tịch Hội Tin học TP. Hồ Chí Minh (HCA), cho biết dữ liệu chính là "trái tim" của làn sóng AI, và sự cộng sinh giữa dữ liệu và AI đang mở ra những cơ hội mới cho doanh nghiệp và xã hội.

“Đã đến lúc chúng ta ngừng xem dữ liệu là những tập tin nằm im trong kho lưu trữ, mà hãy coi đó là những thực thể sống có tiếng nói riêng. Đây là tiếng nói của sự thật, là minh chứng cho sự minh bạch và là nền tảng duy nhất để AI không trở thành những "ảo giác công nghệ", mà trở thành người cộng sự tận tụy mang lại giá trị thực cho cuộc sống”, ông Long nhấn mạnh.

Ngoài ra, Data & AI chính là nền tảng để các giải pháp công nghệ có thể giải quyết những bài toán vận hành thực tiễn. Đồng thời, thúc đẩy đổi mới sáng tạo dựa trên sự cộng sinh giữa dữ liệu và AI, tạo ra những mô hình kinh doanh mới, nơi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược và AI là năng lực cạnh tranh cốt lõi.

Tại Data & AI, ông Nguyễn Hữu Yên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh (đơn vị bảo trợ sự kiện), khẳng định: Dữ liệu và AI đang trở thành năng lực cạnh tranh mới của doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi số. Ông nhấn mạnh rằng doanh nghiệp nào làm chủ được dữ liệu và ứng dụng AI hiệu quả sẽ có lợi thế cạnh tranh rất lớn.

Ngoài ra, xu hướng cộng sinh giữa dữ liệu và AI đã được nhấn mạnh tại diễn đàn. Khi dữ liệu sạch, chất lượng cao được xem là nền tảng để AI vận hành hiệu quả, AI trở thành công cụ khai phá giá trị từ các kho dữ liệu khổng lồ. Một điểm nhấn khác của diễn đàn là việc xây dựng niềm tin số và đạo đức công nghệ.

Theo ông Nguyễn Hữu Yên, quá trình phát triển AI cần đặt yếu tố an toàn dữ liệu, tính minh bạch và quyền lợi của người dùng lên hàng đầu. Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp, tổ chức trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách để dữ liệu và AI phát triển đúng định hướng, phục vụ hiệu quả cho mục tiêu xây dựng TP. Hồ Chí Minh trở thành trung tâm công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực. 

52% DOANH NGHIỆP GẶP KHÓ KHĂN TRONG TUÂN THỦ DỮ LIỆU 

Diễn đàn Data & AI mùa hè năm 2026 không chỉ là không gian trao đổi chuyên môn, mà còn là nơi hội tụ của những khát vọng bứt phá nhằm giải quyết bài toán hạ tầng dữ liệu và làm chủ sức mạnh AI. Với sự tham gia của hơn 500 khách mời từ các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, hiệp hội, doanh nghiệp, diễn đàn đã mang đến một hệ sinh thái kết nối đa tầng, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp và startup phát triển các mô hình kinh doanh mới, góp phần thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của TP. Hồ Chí Minh và khu vực.

Theo dự báo mới nhất của Gartner, chi tiêu toàn cầu cho trí tuệ nhân tạo (AI) trong năm nay có thể đạt 2,5278 nghìn tỷ USD, tăng tới 44% so với mức 1,7571 nghìn tỷ USD của năm trước. Từ góc nhìn dài hạn, Gartner dự báo chi tiêu AI toàn cầu sẽ tiếp tục tăng mạnh trong những năm tới, đạt khoảng 3,34 nghìn tỷ USD vào năm 2027.

Nếu như trong giai đoạn 2022–2024, nhiều doanh nghiệp tiếp cận AI chủ yếu để thử nghiệm, nghiên cứu hoặc sử dụng công nghệ mới. Tuy nhiên đến năm 2026, AI không còn dừng ở mức thử nghiệm mà đã trở thành một phần quan trọng trong chiến lược số hóa, đặc biệt ở các lĩnh vực có nhiều dữ liệu như tài chính, sản xuất và y tế.

Ông Peter Đặng, Kiến trúc sư giải pháp cao cấp Alibaba Cloud, cho biết: Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp đã coi AI là yếu tố then chốt để tăng sức cạnh tranh, giúp vận hành hiệu quả hơn, tiết kiệm chi phí và tạo ra mô hình kinh doanh mới. Nhờ đó, dòng vốn đầu tư cho AI không chỉ đến từ các công ty khởi nghiệp hay quỹ đầu tư mạo hiểm, mà còn cả từ tập đoàn lớn, quỹ đầu tư toàn cầu và cả chính phủ nhiều nước thúc đẩy chuyển đổi số.

“Chúng ta đã trải qua thời kỳ ứng dụng AI “vụt sáng lên” nở rộ một cách rời rạc mà giờ đây tập trung vào khai thác dữ liệu sống, thật, mang lại hiệu quả một cách bền vững. Để hoạt động bền vững AI thì đầu tiên phải có nguồn dữ liệu sạch, hệ thống quản lý định hình, định nghĩa luồng công việc (“workflow”) để đảm bảo dữ liệu phù hợp với hệ thống AI một cách tối ưu nhất”, ông Peter Đặng cho hay.

Theo khảo sát của Alibaba Cloud, các doanh nghiệp gặp những khó khăn: 52% tuân thủ quy định dữ liệu (data compliance) như yếu tố bảo mật; 38,3% gặp khó khăn quản lý tập trung để có thể phân định, tạo luồng dữ liệu một cách hiệu quả; 60-70% quản lý, liên kết dữ liệu vẫn chưa hiệu quả, chưa đủ hài hòa được hệ thống AI.

Tại Data & AI lần này, hầu hết các diễn giả đều thừa nhận, dữ liệu và AI không chỉ là công cụ, mà là những yếu tố cốt lõi định hình tương lai. Sự cộng sinh giữa dữ liệu và AI không chỉ mở ra những cơ hội mới mà còn đặt ra những thách thức về đạo đức và an toàn.

Tuy nhiên, với sự cam kết và đồng hành của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng hoàn toàn có thể kỳ vọng vào một tương lai nơi dữ liệu và AI sẽ mang lại những giá trị thực sự cho xã hội.