Khởi nghiệp tạo ra sự lan tỏa tinh thần doanh nhân, chuyển hóa nguồn lực nhàn rỗi thành vốn sản xuất, tạo ra hàng triệu việc làm, hiện thực hóa khát vọng vươn lên làm giàu chính đáng, đóng góp vào sự thịnh vượng chung của đất nước…

Ngày 20/12/2025, Chương trình Khởi nghiệp Quốc gia kết thúc chuỗi các hoạt động trong năm bằng sự kiện Chung kết Chương trình Phát triển Dự án Khởi nghiệp Quốc gia 2025 và Festival Khởi nghiệp Quốc gia 2025. Đây là một “ngày hội truyền thống” của cộng đồng khởi nghiệp Việt Nam, được duy trì liên tục suốt 23 năm qua.

LAN TỎA TINH THẦN KHỞI NGHIỆP

Phát biểu khai mạc chương trình, ông Bùi Trung Nghĩa, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng trong vòng chưa đầy năm vừa qua, Bộ Chính trị đã ban hành 4 Nghị quyết, được coi là “bộ tứ chiến lược” cho tổng thể phát triển quốc gia trong kỷ nguyên mới, gồm: Nghị quyết 57 về đột phá phát triển Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết 66 về đổi mới xây dựng và thực thi pháp luật và Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân.

Trong bối cảnh Việt Nam đang đối diện với thách thức mới của một quốc gia muốn thoát bẫy phát triển với thu nhập trung bình thấp, lãnh đạo VCCI cho rằng cuộc cách mạng thể chế này chính là “bàn đạp” để bứt phá, tạo bệ đỡ cho việc xây dựng Quốc gia khởi nghiệp sáng tạo.

Phó Chủ tịch VCCI nhấn mạnh năm 2025 đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam. Dù dòng vốn mạo hiểm toàn cầu có nhiều biến động, Việt Nam vẫn giữ vững vị thế là điểm sáng của khu vực Đông Nam Á. Chúng ta tự hào khi duy trì vị trí thứ 3 trong khu vực về cả số lượng thương vụ và tổng giá trị đầu tư, chỉ đứng sau Singapore và Indonesia.

Tính đến năm 2025, cả nước hiện có gần 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và 2 kỳ lân công nghệ mới. Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) của Việt Nam xếp vị trí 44/139 quốc gia. Hệ sinh thái khởi nghiệp của chúng ta đứng thứ 55 trên toàn thế giới.

Đặc biệt, các đô thị lớn đã khẳng định được tên tuổi trên bản đồ khởi nghiệp toàn cầu: TP. Hồ Chí Minh xếp thứ 110, Hà Nội xếp thứ 148 và Đà Nẵng xếp thứ 766, đưa Việt Nam vươn lên nhóm 3 hệ sinh thái khởi nghiệp tăng trưởng nhanh nhất và xếp hạng thứ 5 trong khu vực ASEAN.

Sự lan tỏa này không chỉ dừng lại ở các con số thống kê mà là sự bứt phá của các địa phương vùng sâu, vùng xa trong khuôn khổ Chương trình Phát triển Dự án Khởi nghiệp Quốc gia 2025. Lần đầu tiên, tỉnh Sơn La có mặt tại vòng chung kết; tỉnh Bắc Ninh đã ghi danh sau nhiều năm nỗ lực.

Trong năm 2025, với sự nỗ lực của Ban Tổ chức Chương trình, những dự án như Green Choice (sản phẩm từ sầu riêng) hay ứng dụng kết nối xây dựng 5 Sao, GreenTech đã không chỉ thành công trong nước mà còn vươn tầm quốc tế, giành các giải thưởng lớn tại Singapore và Dubai và có được cơ hội kết nối, giao lưu tại Nhật Bản. Điều này chứng minh rằng trí tuệ và tinh thần khởi nghiệp của người Việt đang đang được khơi dậy và thúc đẩy trên mọi miền tổ quốc.

Ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cũng nhấn mạnh đây là chuỗi sự kiện thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp trong toàn xã hội; nuôi dưỡng và khuyến khích tinh thần kinh doanh, đổi mới sáng tạo của mọi người dân như chủ trương của Đảng đã đề ra.

Theo ông Hiển, khởi nghiệp tạo ra sự lan tỏa tinh thần doanh nhân, chuyển hóa nguồn lực nhàn rỗi thành vốn sản xuất, tạo ra hàng triệu việc làm, thúc đẩy cạnh tranh và đa dạng hóa sản phẩm, hiện thực hóa khát vọng vươn lên làm giàu chính đáng, làm giàu cho bản thân, cho gia đình và đóng góp vào sự thịnh vượng chung của đất nước. Khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo là một động lực, một nguồn lực quan trọng trong phát triển của mỗi quốc gia.

TIẾP TỤC NÂNG CAO HÀM LƯỢNG CÔNG NGHỆ TRONG DỰ ÁN KHỞI NGHIỆP

Dù đã đạt được nhiều thành tựu, song Phó Chủ tịch VCCI cũng thẳng thắn chỉ rõ: hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam đang rất "khát vốn", đặc biệt là ở giai đoạn đầu. Đây là giai đoạn rủi ro nhất, nơi vốn vay ngân hàng khó tiếp cận và các quỹ tư nhân còn e ngại.

Để giải quyết bài toán cốt tử này, trong năm 2025, Chính phủ đã ban hành những quyết sách mang tính đột phá lịch sử: Nghị định 264/2025/NĐ-CP về quỹ đầu tư mạo hiểm và Nghị định 210/2025/NĐ-CP về đầu tư cho doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo. Hai nghị định này đã giải quyết những vấn đề cơ bản như việc sử dụng ngân sách nhà nước để đầu tư mạo hiểm và mở rộng và hoàn thiện hành lang pháp lý cho đầu tư vào Startup và doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo. “Cơ chế đã mở, hành lang pháp lý đã rõ ràng, vấn đề còn lại là hành động”, ông Nghĩa nhấn mạnh.

Theo đó, ông Nghĩa cho rằng các địa phương cần nhanh chóng thí điểm và thành lập các Quỹ đầu tư mạo hiểm địa phương, đánh giá hiệu quả dựa trên tác động lan tỏa và giá trị công nghệ thay vì chỉ nhìn vào lợi nhuận tài chính trước mắt.

Đối với các Quỹ đầu tư, hãy tìm hiểu và mạnh dạn hợp tác với dòng vốn nhà nước thông qua cơ chế đồng đầu tư. Sự ổn định của vốn công kết hợp với tính linh hoạt của vốn tư sẽ tạo nên sức mạnh cộng hưởng to lớn.

Còn với các doanh nghiệp lớn và tập đoàn, vai trò hỗ trợ khởi nghiệp, phát triển thị trường đầu tư mạo hiểm theo từng giai đoạn là vô cùng quan trọng để nuôi dưỡng những mầm non sáng tạo trong những giai đoạn đầu tiên đầy thách thức của quá trình khởi nghiệp.

"Nhiệm vụ của các Startup là minh bạch hóa quản trị, đây là "giấy thông hành" tốt nhất để các bạn tiếp cận nguồn vốn. Hãy tập trung vào giá trị cốt lõi bền vững thay vì chạy theo những định giá ảo", ông Nghĩa khuyến nghị.

Theo ông Nguyễn Đức Hiển, Festival Khởi nghiệp Quốc gia 2025 cho thấy tiềm năng to lớn của hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam. Song để tiếp tục khơi thông nguồn lực và phát huy tối đa tinh thần khởi nghiệp, trong thời gian tới các dự án khởi nghiệp cần tiếp tục nâng cao hàm lượng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số để hoàn thiện sản phẩm, khắc phục những hạn chế về công nghệ.

Đồng thời, chủ động nghiên cứu và tận dụng tối đa các chính sách miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, các cơ chế hỗ trợ vốn từ ngân sách và các quỹ đầu tư - đây là “vốn mồi” quý giá mà Nhà nước dành cho sự phát triển của các dự án.

Mặt khác, chủ động kết nối với các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, các nhà đầu tư, và đặc biệt là các đối tác quốc tế. Sự hợp tác sẽ giúp các startup mở rộng thị trường, tiếp cận công nghệ tiên tiến và quản trị chuyên nghiệp.