Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xuất khẩu cà phê của Việt Nam trong tháng 3/2026 ước đạt 210 nghìn tấn, tương đương giá trị 956,2 triệu USD. Tính chung 3 tháng đầu năm 2026, tổng khối lượng xuất khẩu đạt 577,3 nghìn tấn, thu về 2,71 tỷ USD, tăng 12,6% về lượng nhưng lại giảm 6,4% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.

Giá trị xuất khẩu cà phê giảm nguyên nhân chủ yếu là do giá cà phê xuất khẩu bình quân giảm mạnh. Trong quý 1/2026, giá xuất khẩu ước đạt 4.696,8 USD/tấn, thấp hơn 16,9% so với cùng kỳ năm trước, kéo theo kim ngạch dù tăng sản lượng nhưng vẫn suy giảm về giá trị.

GIÁ CÀ PHÊ GIẢM, GIAO DỊCH TRẦM LẮNG

Về thị trường, Đức, Italia và Tây Ban Nha tiếp tục là ba đối tác tiêu thụ cà phê lớn nhất của Việt Nam, với thị phần lần lượt là 16,4%, 8,6% và 7,6%. So với cùng kỳ năm 2025, xuất khẩu sang Đức tăng nhẹ 3,2%, Tây Ban Nha tăng 14,1%, trong khi Italia lại giảm 11,5%.

Đáng chú ý, trong nhóm 15 thị trường lớn nhất, Trung Quốc ghi nhận mức tăng trưởng mạnh nhất, gấp đôi so với cùng kỳ, trong khi Philippin giảm sâu tới 23,9%. Diễn biến này cho thấy nhu cầu tiêu thụ cà phê trên thế giới vẫn duy trì nhưng có sự dịch chuyển giữa các thị trường, đồng thời phản ánh sức ép cạnh tranh và biến động giá ngày càng rõ nét.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong tháng 3/2026, giá cà phê tại khu vực Tây Nguyên giảm từ 2.500-2.800 đồng/kg so với tháng trước. Cụ thể, tại Đắk Nông, giá thu mua đạt 93.800 đồng/kg, giảm 2.800 đồng/kg; Đắk Lắk và Gia Lai cùng ở mức 93.700 đồng/kg, giảm 2.700 đồng/kg; Lâm Đồng xấp xỉ 93.000 đồng/kg, giảm khoảng 2.500 đồng/kg.

Giá giảm chủ yếu do triển vọng vụ mùa cà phê kỷ lục tại Brazil, quốc gia sản xuất cà phê lớn nhất thế giới. Dù việc gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz phần nào làm tăng chi phí logistics, yếu tố này không đủ để bù đắp áp lực dư cung toàn cầu.

Thị trường trong nước cũng ghi nhận hoạt động giao dịch khá trầm lắng khi nhiều nông dân chưa bán ra, kỳ vọng giá sẽ phục hồi. Trong khi đó, các doanh nghiệp cần thực hiện hợp đồng xuất khẩu đã chuyển hướng sang mua cà phê từ Brazil và Indonesia để đảm bảo nguồn cung.

Trên thị trường quốc tế, giá cà phê tháng 3/2026 biến động theo hai xu hướng trái chiều giữa Robusta và Arabica. Đối với Robusta, nguồn cung toàn cầu cải thiện đã gây áp lực giảm giá. Trong tháng 3/2026, giá Robusta giao kỳ hạn tháng 5 trên sàn London dao động từ 3.455 USD/tấn đến 3.772 USD/tấn.

Ngược lại, giá Arabica được hỗ trợ bởi lo ngại thiếu hụt nguồn cung cà phê chất lượng cao. Giá Arabica kỳ hạn tháng 5 trên sàn New York đạt mức cao nhất 317,85 UScent/lb và thấp nhất 283,15 UScent/lb trong cùng kỳ.

Bước sang đầu tháng 4/2026, cả hai loại cà phê đều giảm. Kết thúc phiên giao dịch rạng sáng ngày 3/4 (giờ Việt Nam), giá Robusta giảm xuống còn 3.448 USD/tấn, trong khi Arabica cũng giảm, phản ánh xu hướng suy yếu chung của thị trường.

Các chuyên gia cho rằng, đồng USD mạnh lên, cùng với triển vọng nguồn cung dồi dào từ Brazil và Uganda, là những yếu tố chính kéo giá cà phê đi xuống. Ngoài ra, thông tin về việc mở rộng diện tích trồng cà phê tại nhiều quốc gia cũng tác động đến tâm lý thị trường, khiến giá giảm thêm.

Dù giá cà phê vẫn ở mức tương đối cao so với nhiều năm trước, xu hướng giảm gần đây đang gây lo ngại cho người trồng cà phê. Chi phí sản xuất, đặc biệt là phân bón và nhân công, tiếp tục duy trì ở mức cao, khiến lợi nhuận của nông dân bị thu hẹp.

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỂ GIA TĂNG GIÁ TRỊ

Trước những biến động của thị trường, ngành cà phê Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải chuyển đổi mạnh mẽ, không chỉ về sản lượng mà còn về chất lượng và giá trị gia tăng.

Tại hội thảo “Tham vấn chuyên gia về chất lượng và chuyển đổi thị trường Robusta” do Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột tổ chức mới đây, các chuyên gia và doanh nghiệp đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng hệ thống tiêu chuẩn chất lượng cho cà phê Robusta Việt Nam.

Theo ông Lê Đức Huy, đại diện Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột, Việt Nam đã khẳng định vị thế là quốc gia sản xuất Robusta hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, lợi thế về sản lượng chưa đồng nghĩa với việc dẫn dắt về tiêu chuẩn chất lượng hay định hình giá trị trên thị trường quốc tế.

Chính vì vậy, sáng kiến “Robusta XXI” được triển khai nhằm xây dựng một khung đánh giá chất lượng dựa trên cơ sở khoa học, hướng tới hình thành tiêu chuẩn tự nguyện cho cà phê Robusta Việt Nam. Đây được xem là bước đi quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm và tăng khả năng cạnh tranh.

Các ý kiến tại hội thảo cho rằng, để bước sang giai đoạn phát triển mới, ngành cà phê không thể chỉ tập trung vào tăng sản lượng mà cần chú trọng hơn đến việc đo lường, chuẩn hóa và xây dựng “ngôn ngữ chất lượng” cho sản phẩm.

Bên cạnh đó, việc tạo dựng niềm tin từ phía người mua quốc tế cũng đóng vai trò then chốt. Các doanh nghiệp kỳ vọng nếu được triển khai hiệu quả, sáng kiến Robusta XXI sẽ góp phần xây dựng một hệ sinh thái chất lượng, giúp cà phê Robusta Việt Nam không chỉ là sản phẩm xuất khẩu lớn mà còn có tiếng nói trong việc định hình tiêu chuẩn toàn cầu.

Trong ngắn hạn, thị trường cà phê được dự báo vẫn chịu áp lực từ nguồn cung gia tăng và biến động kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, về dài hạn, ngành cà phê Việt Nam vẫn có nhiều cơ hội nếu tận dụng tốt lợi thế sản xuất, đồng thời chuyển đổi sang phát triển bền vững và nâng cao chất lượng.

Việc tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, cùng với các sáng kiến như Robusta XXI, được kỳ vọng sẽ giúp cà phê Việt Nam không chỉ giữ vững vị trí về sản lượng mà còn nâng tầm về giá trị và thương hiệu trên thị trường quốc tế.