Trong tổng mức tăng thêm 7,59 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản năm 2025 so với năm 2024 (từ 62,5 tỷ USD lên 70,09 tỷ USD), riêng cà phê đã đóng góp hơn 3 tỷ USD - một con số đặc biệt ấn tượng. Giữa lúc chính sách thuế quan đối ứng của Hoa Kỳ làm chậm nhịp xuất khẩu nhiều mặt hàng, cà phê lại là ngoại lệ hiếm hoi khi không những ít bị tác động xấu mà còn được hưởng lợi từ chính sách này.

Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong ngành cà phê Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu đạt mức kỷ lục, vượt qua con số 8,57 tỷ USD. Đây không chỉ là thành quả của sự gia tăng về lượng mà còn là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ "lượng" sang "chất" trong chiến lược phát triển của ngành. Trong bối cảnh nhiều mặt hàng xuất khẩu khác chịu tác động tiêu cực từ chính sách thuế quan đối ứng của Hoa Kỳ, cà phê Việt Nam lại nổi lên như một ngoại lệ hiếm hoi, không chỉ ít bị ảnh hưởng mà còn hưởng lợi từ những thay đổi này.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, năm 2025, Việt Nam đã xuất khẩu hơn 1,5 triệu tấn cà phê, tăng 16,9% về lượng và 60,7% về giá trị so với năm 2024. Động lực chính đến từ việc giá xuất khẩu duy trì ở mức cao kỷ lục, có thời điểm tiệm cận 5.850 USD/tấn. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung nhận định rằng đây là một "dấu mốc lịch sử" cho ngành cà phê Việt Nam, với sự đóng góp quan trọng từ các thị trường chủ lực như EU và Hoa Kỳ, cùng với sự tăng trưởng đột biến từ các thị trường mới nổi như Algeria và Mexico.

Sự thành công này không chỉ đến từ yếu tố giá cả mà còn từ những nỗ lực nâng cao chất lượng cà phê Việt. Các doanh nghiệp đã đầu tư mạnh mẽ vào chế biến sâu và truy xuất nguồn gốc, giúp nâng cao giá trị sản phẩm. Cà phê Robusta vẫn giữ vai trò chủ lực, nhưng cà phê Arabica và cà phê chế biến cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, cho thấy chiến lược đi sâu vào chuỗi giá trị đang phát huy hiệu quả.

Một điểm đáng chú ý là trong khi cà phê Brazil bị áp thuế tới 40% tại Hoa Kỳ, cà phê Việt Nam chỉ chịu mức thuế 20%, tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Điều này đã góp phần thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu cà phê Việt Nam lập kỷ lục mới. Ngoài ra, việc gia tăng tỷ trọng cà phê chế biến sâu đã giúp nâng cao giá trị xuất khẩu và giảm dần sự phụ thuộc vào xuất khẩu thô, mang lại lợi nhuận cao hơn cho người trồng cà phê.

Năm 2025 cũng chứng kiến sự thành công của nhiều nông dân tại các vùng cà phê trọng điểm như Đắk Lắk, Gia Lai, khi giá cà phê tăng cao đã giúp họ có một vụ mùa "trúng đậm". Với năng suất bình quân 3-3,5 tấn/ha và mức giá có thời điểm lên tới 120–130 triệu đồng/tấn, mỗi ha cà phê mang lại doanh thu 350-450 triệu đồng, lợi nhuận 250-300 triệu đồng. Điều này không chỉ cải thiện đời sống của người nông dân mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành cà phê Việt Nam.

Bước sang năm 2026, ngành cà phê Việt Nam đứng trước những cơ hội và thách thức mới. Việc Hoa Kỳ giảm thuế đối với hàng hóa Brazil có thể làm giảm lợi thế thuế quan của cà phê Việt. Tuy nhiên, với việc sớm đáp ứng tiêu chuẩn EUDR của EU, cà phê Việt Nam vẫn có thể mở rộng thị phần tại châu Âu. Ngành cà phê sẽ tiếp tục phát triển theo hướng bền vững, mở rộng áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế, tăng cường truy xuất nguồn gốc và đẩy mạnh chế biến sâu.

Trong dài hạn, ngành cà phê Việt Nam định hướng phát triển theo mô hình nông nghiệp sinh thái, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Việc xây dựng thương hiệu "Cà phê Việt Nam" và thúc đẩy canh tác giảm phát thải sẽ là những yếu tố then chốt giúp nâng tầm thương hiệu cà phê Việt trên thị trường quốc tế. Với những bước đi chiến lược và sự nỗ lực không ngừng, ngành cà phê Việt Nam đang trên đà bứt phá mạnh mẽ, hứa hẹn một tương lai tươi sáng và bền vững.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 7+8/2026 phát hành ngày 16-23/02/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-78-xuan-binh-ngo.html