Giao dịch tiền mã hoá: "Vùng trũng" cho tội phạm rửa tiền
Hoàng Lan
21/09/2023, 12:56
Tổng giá trị tiền mã hoá Việt Nam nhận về trong giai đoạn từ 10/2021 – 10/2022 là 90,8 tỷ USD, trong đó, các hoạt động bất hợp pháp là 956 triệu USD - ông Phan Đức Trung, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Blockchain Việt Nam (VBA) dẫn số liệu từ Bộ Tư pháp Mỹ và Chainalysis…
Tội phạm lợi dụng tiền mã hoá để rửa tiền, tài trợ khủng bố gia tăng trên toàn cầu.
Ngày 20/9, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) và VBA đồng tổ chức hội nghị “Quy định về phòng chống rửa tiền và vai trò của phòng chống rửa tiền trong giao dịch tiền mã hoá”.
GIAO DỊCH ẨN DANH VÀ PHỨC TẠP
“Tại Việt Nam, tiền mã hóa đang là lĩnh vực chưa có quy định pháp lý rõ ràng, trong khi khối lượng giao dịch thực tế đứng thứ 15 thế giới và mức độ chấp nhận tiền mã hóa đứng đầu thế giới”, ông Phan Đức Trung Trung nói.
Xét theo địa chỉ truy cập mạng internet thì nền tảng được sử dụng nhiều nhất để giao dịch tiền mã hóa của người dùng ở Việt Nam là sàn Binance.com, với gần 42 triệu lượt truy cập từ ngày 1/10/2021 – 1/10/2022. Nền tảng đứng thứ hai là sàn giao dịch Exness.com, với 21,89 triệu lượt truy cập trong cùng khoảng thời gian.
Theo các chuyên gia, chính sự tăng trưởng mạnh mẽ này cùng với sự thiếu hụt về hành lang quản lý, các công nghệ hiện đại cũng đứng trước nguy cơ bị giới tội phạm lợi dụng vào những mục đích bất chính để thu lợi cá nhân như rửa tiền, tài trợ khủng bố, tham nhũng...
Thực tế, dù chưa ghi nhận các vụ việc rửa tiền mã hoá tại Việt Nam nhưng đã có một công dân Việt Nam bị Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) phát lệnh truy nã.
Phó Chủ tịch thường trực VBA thông tin: “Đối với thị trường tiền mã hoá trong nước, tính đến tháng 12/2022, Việt Nam có hơn 200 dự án blockchain hoạt động. Theo thống kê từ Statista, doanh thu từ các sàn giao dịch tiền mã hoá tại thị trường Việt Nam dự kiến đạt 109,4 triệu USD vào năm 2023, số lượng người dùng tiền mã hoá sẽ tăng thêm 12,37 triệu người vào năm 2027”.
Theo thống kê từ Statista, doanh thu từ các sàn giao dịch tiền mã hoá tại thị trường Việt Nam dự kiến đạt 109,4 triệu USD vào năm 2023, số lượng người dùng tiền mã hoá sẽ tăng thêm 12,37 triệu người vào năm 2027.
Ông Phan Đức Trung nêu rõ hai thách thức chính mà hoạt động phòng chống rửa tiền trong giao dịch tiền mã hoá phải đối mặt.
Thứ nhất, tính ẩn danh và sự phức tạp của các giao dịch tiền mã hoá gây khó khăn cho các cơ quan thực thi trong việc theo dõi và phát hiện các nguy cơ rửa tiền nếu không có chuyên môn, đặc biệt khó kiểm soát việc chuyển tiền mã hoá do tính chất xuyên biên giới; phải phụ thuộc vào các công cụ tư nhân chi phí cao.
Thứ hai, thiếu quy định đồng bộ toàn cầu. Hiện tại chỉ có một số nước ban hành các quy tắc để quản lý thị trường tiền mã hoá. Phần lớn các quốc gia đều đang thiếu hụt khung quy định. Do đó việc tuân thủ các khuyến nghị chung từ Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính về chống rửa tiền (FATF) là khá khó khăn.
KHOẢNG TRỐNG PHÁP LÝ VỀ RỬA TIỀN TRONG GIAO DỊCH TIỀN MÃ HOÁ
Ông Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch VNBA cho rằng những năm gần đây tiền mã hoá đã được một số quốc gia chấp nhận để thanh toán taoh nguy cơ rửa tiền thông qua giao dịch loại tiền này.
Theo đó, các chuyên gia, các thành viên thị trường cần đồng hành với Ngân hàng Nhà nước để tập trung làm rõ tiền mã hoá là gì? Quy định pháp luật về loại tiền này như thế nào? Nước ta chưa công nhận tiền mã hoá song trên thực tế vẫn diễn ra các giao dịch, vậy phòng chống rửa tiền như thế nào đối với loại tiền này? Cần kiến nghị các cơ quan quản lý nhằm hoàn thiện quy định pháp luật nào để hạn chế ngăn chặn được hành vi phạm tội? Các tổ chức tín dụng cần những chuẩn bị về nhân sự và trang bị kiến thức pháp luật nào để phòng, chống rửa tiền có hiệu quả khi phải đối mặt với tội phạm mới này?
Với sự gia tăng nhanh chóng này, trong bối cảnh các khung quy định dành cho thị trường tiền mã hoá còn bỏ ngỏ, nguy cơ hoạt động rửa tiền mã hoá tại Việt Nam sẽ tăng cao trong thời gian tới.
Bên cạnh tội phạm rửa tiền mã hoá xuyên biên giới, thì tội phạm rửa tiền truyền thống ở trong nước cũng sẽ tìm đến thị trường đầy tiềm năng này do không bị ràng buộc pháp lý.
Đặc biệt, Việt Nam gần đây bị đưa vào danh sách xám các nước cần tăng cường chống rửa tiền (AML). Đây là danh sách "xám" các nước cần được giám sát chặt chẽ của Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính về chống rửa tiền (FATF) gồm 20 quốc gia, trong đó có UAE, Syria, Panama, Quần đảo Cayman... FATF cho biết, sẽ hoạt động để đảm bảo tính độc lập của các cơ quan chịu trách nhiệm điều tra tội phạm tài chính, quản lý tài sản số và tăng cường hợp tác quốc tế chống rửa tiền.
Các chuyên gia thảo luận tại hội nghị.
Thông tin tại hội nghị, ông Nguyễn Đoan Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Blockchain Việt Nam cho biết, tính tới thời điểm hiện nay mới chỉ có một số quốc gia, vùng lãnh thổ kịp ban hành quy định pháp lý để ngăn chặn tội phạm tài chính sử dụng công nghệ cao và công nghệ blockchain như Liên minh châu Âu (EU) với đạo luật Thị trường Tài sản mã hóa (MiCA). Tuy nhiên, cũng phải đến năm 2024, MiCA mới chính thức có hiệu lực.
Các nền kinh tế năng động khác như Mỹ, Hàn Quốc, Hồng Kông (Trung Quốc), các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất, cũng ban hành nhiều quy định để tăng cường tính minh bạch, đảm bảo tuân thủ pháp lý và an toàn cho người dùng đồng thời thực hiện nghĩa vụ AML/CFT (chống rửa tiền/chống tài trợ khủng bố).
Còn tại Việt Nam, ông Nguyễn Đoan Hùng chỉ ra rằng do chưa có khung pháp lý cụ thể, đồng thời do thiếu hụt về quy trình, nhân sự chất lượng cao về tiền mã hóa và tài sản số nên mặc dù Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 đã có hiệu lực từ ngày 1/3/2023 nhưng các tổ chức tín dụng, các cơ quan nhà nước còn lúng túng trong việc xử lý các hành vi có liên quan đến loại hình tài sản mới này.
Đề xuất thành lập Cục Phòng chống rửa tiền
13:01, 28/08/2023
Cựu chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai bị truy tố vụ vi phạm quy định về khai thác tài nguyên và rửa tiền
16:07, 17/07/2023
Nhiều tổ chức tài chính tìm đến AI nhằm đối phó với rửa tiền và gian lận
SACOMBANK bổ nhiệm bà Nguyễn Thị Kiều Anh làm người quản trị công ty và công bố thông tin
Việc bà Nguyễn Thị Kiều Anh được bổ nhiệm kiêm nhiệm chức vụ Người quản trị công ty và Công bố thông tin cho thấy sự ghi nhận của SACOMBANK đối với một nhân sự quản lý có cả chiều sâu chuyên môn, kinh nghiệm điều hành, khả năng tham mưu quản trị và tư duy tổ chức triển khai…
Đề xuất mở “room tín dụng”, ngân hàng được cấp tối đa 38% vốn tự có với 1 khách hàng
Ngân hàng Nhà nước đề xuất cho phép cấp tín dụng vượt giới hạn với trần lên tới 38% vốn tự có cho một khách hàng và 52% cho khách hàng và người liên quan, nhằm đáp ứng nhu cầu vốn của các dự án lớn, đặc biệt tại Hà Nội…
Tỷ giá USD/VND tại các ngân hàng bám sát trần của Ngân hàng Nhà nước
Ngày 17/3, tỷ giá USD/VND tại các ngân hàng đi ngang, chạm trần của nhà điều hành, trong khi đó, tỷ giá thị trường tự do tăng mạnh so với phiên liền trước, lên 27.340 đồng ở chiều mua và 27.390 đồng ở chiều bán...
Mức độ thâm dụng tín dụng trong nền kinh tế giai đoạn 2021 – 2025
Trong 5 năm qua, so với các kênh vốn khác, tín dụng vẫn là kênh chủ đạo trong nền kinh tế, mức độ thâm dụng đạt tới 123%/GDP, vượt quá ngưỡng cảnh báo của WB. Mặt khác, cơ cấu kỳ hạn tiền gửi ngắn hạn – trung dài hạn diễn biến ngược chiều với cơ cấu kỳ hạn tiền vay ngắn hạn – trung dài hạn; từ đó dẫn đến nguy cơ rủi ro thanh khoản kỳ hạn đối với hệ thống ngân hàng như từng xảy ở giai đoạn 2011 – 2013. So sánh 7 kênh dẫn vốn trong nền kinh tế thì ở kênh tín dụng ngân hàng, tốc độ tăng trưởng của cho vay trung dài hạn có biểu hiện bất bình thường, cụ thể: năm 2022 đang là 17,9% thì 2023 hạ thấp xuống 3,4%; từ mức thấp của 2023 tăng vọt lên 17% trong năm 2024 và đạt mức gần gấp đôi (31,8%) trong năm 2025. Những biểu đồ dưới đây cho thấy nền kinh tế bị “nghiện tín dụng”. Kéo theo đó là bất ổn về cơ cấu kỳ hạn hai chiều, quy mô tăng giảm thất thường gắn với chu kỳ lên, xuống của các thị trường tài sản hàm chứa nhiều rủi ro.
Giá vàng miếng SJC “giằng co”
Trong phiên sáng 17/3, giá vàng miếng SJC liên tục điều chỉnh lên xuống với biên độ lớn. Dù có thời điểm phục hồi, mặt bằng giá vàng miếng SJC vẫn nghiêng về xu hướng giảm, trong khi thị trường vàng nhẫn xuất hiện sự phân hóa rõ rệt…
Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).
Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...
VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...
Thuế đối ứng của Mỹ có ảnh hướng thế nào đến chứng khoán?
Chính sách thuế quan mới của Mỹ, đặc biệt với mức thuế đối ứng 20% áp dụng từ ngày 7/8/2025 (giảm từ 46% sau đàm phán),
có tác động đáng kể đến kinh tế Việt Nam do sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu sang Mỹ (chiếm ~30% kim ngạch xuất khẩu).
Dưới đây là phân tích ngắn gọn về các ảnh hưởng chính:
![[Interactive]: Toàn cảnh kinh tế Việt Nam tháng 2/2026](https://premedia.vneconomy.vn/files/uploads/2026/03/06/ed5df1ed91b448eab0317c050609f0f2-74021.png?w=1050&h=630&mode=crop)
