Giao Hàng Nặng vừa đưa 25 xe tải điện vào khai thác tại Hà Nội và TP. HCM, mở đầu kế hoạch điện khí hóa hơn 800 phương tiện vào năm 2029. Để vận hành đội xe, doanh nghiệp phải đồng thời giải bài toán phương tiện, hạ tầng sạc và quản trị năng lượng.

Ngày 4/9, Giao Hàng Nặng đã tiếp nhận 25 xe tải điện tải trọng 945 kg từ Kim Long Motor. Đây là lô xe đầu tiên trong kế hoạch đưa 50 xe tải điện cùng tải trọng vào vận hành trong năm 2026, trước khi doanh nghiệp mở rộng quy mô trong những năm tiếp theo.

GIAO HÀNG NẶNG ĐƯA XE TẢI ĐIỆN VÀO VẬN HÀNH, BÀI TOÁN NẰM PHÍA SAU PHƯƠNG TIỆN

Quyết định điện khí hóa đội xe cũng xuất phát từ bài toán chi phí vận hành. Nhiên liệu là một trong những khoản chi lớn của hoạt động vận tải và biến động theo giá thị trường, khiến chi phí giao nhận khó duy trì ổn định. Thay vì chỉ xử lý biến động này bằng cách điều chỉnh giá cước hoặc phụ phí, Giao Hàng Nặng lựa chọn tối ưu từ cấu trúc năng lượng vận hành, trong đó điện có chi phí trên mỗi ki-lô-mét thấp hơn và ít biến động hơn so với nhiên liệu lỏng, đặc biệt khi việc sạc được bố trí vào khung giờ thấp điểm.

Điểm đáng chú ý của kế hoạch này nằm ở cách Giao Hàng Nặng tiếp cận bài toán điện khí hóa. Trong bối cảnh hệ sinh thái dành riêng cho xe tải điện chở hàng tại Việt Nam chưa hoàn thiện, doanh nghiệp phải chuẩn bị đồng thời phương tiện, hạ tầng sạc và công cụ quản trị đội xe.

Nguồn cung xe tải điện phù hợp cho hoạt động logistics vẫn còn hạn chế, trong khi dữ liệu vận hành thực tế chưa nhiều. Sau quá trình làm việc với các đối tác, Giao Hàng Nặng lựa chọn Kim Long Motor, doanh nghiệp có nhà máy tại Huế, công suất mục tiêu 20.000 xe mỗi năm và tỷ lệ nội địa hóa trên 80%.

Lô 25 xe đầu tiên được triển khai theo số lượng điểm sạc đã hoàn thiện, nhằm bảo đảm mỗi phương tiện có hạ tầng phục vụ vận hành. Bài toán hạ tầng sạc cũng chưa có lời giải sẵn trên thị trường. Cả nước hiện có hơn 150.000 cổng sạc, nhưng gần như toàn bộ phục vụ phương tiện chở người, chưa đáp ứng nhu cầu một đội xe tải cùng sạc qua đêm tại kho. Đây cũng là thách thức chung của quá trình điện khí hóa vận tải. Doanh nghiệp cũng đầu tư hệ thống sạc tại các trung tâm khai thác, nâng cấp nguồn điện, trạm biến áp và tổ chức sạc vào khung giờ thấp điểm.

Với phần mềm quản trị, Giao Hàng Nặng phát triển hệ thống theo dõi hiệu suất từng xe, mức tiêu thụ điện trên mỗi km, mỗi đơn hàng cùng lịch sử sạc của tài xế. Dữ liệu này tạo cơ sở để doanh nghiệp kiểm soát chi phí vận hành, đồng thời phục vụ yêu cầu báo cáo phát thải của khách hàng.

Bà Lê Thị Đoan Trinh, Phó Tổng giám đốc Giao Hàng Nặng, cho biết: “Tại thời điểm khởi động dự án, thị trường trong nước chưa hình thành hệ sinh thái phục vụ xe tải điện trong vận tải hàng hóa. Giao Hàng Nặng xác định tham gia xây dựng một phần hạ tầng và công cụ quản trị, thay vì chờ điều kiện thị trường hoàn thiện.”

TỪ LÔ XE ĐẦU TIÊN, GIAO HÀNG NẶNG ĐẶT LỘ TRÌNH HƠN 800 PHƯƠNG TIỆN ĐIỆN VÀO NĂM 2029

25 xe tải điện được bàn giao ngày 4/9 mới là bước đầu trong kế hoạch chuyển đổi đội xe của Giao Hàng Nặng. Trong năm 2026, doanh nghiệp dự kiến đưa tổng cộng 50 xe tải điện tải trọng 945 kg vào khai thác. Từ năm 2027, kế hoạch mở rộng thêm 300 phương tiện, gồm xe van và xe tải 1,9 tấn.

Giai đoạn 2028 đến 2029, doanh nghiệp dự kiến tiếp tục bổ sung 500 phương tiện, trong đó có nhóm xe tải trên 4 tấn. Theo kế hoạch cộng dồn, đội xe điện của Giao Hàng Nặng sẽ đạt hơn 800 phương tiện vào năm 2029. Lộ trình này đồng thời nằm trong định hướng chuyển đổi năng lượng xanh của ngành giao thông vận tải theo Quyết định 876/QĐ-TTg, hướng tới mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050.

Lộ trình này diễn ra trong bối cảnh các đô thị lớn đang từng bước thay đổi chính sách đối với phương tiện phát thải. Hà Nội hiện hạn chế khung giờ xe tải trên 3,5 tấn chạy xăng, dầu trong vùng phát thải thấp tại Vành đai 1 và sẽ cấm xe tải trên 3,5 tấn sử dụng động cơ đốt trong từ ngày 1/7/2027. TP. HCM đang lên kế hoạch hạn chế phương tiện thương mại không đạt chuẩn khí thải tại khu vực trung tâm từ năm 2026.

Với doanh nghiệp logistics, thay đổi này liên quan trực tiếp tới khả năng tổ chức giao hàng tại khu vực trung tâm, nơi tập trung mật độ đơn hàng cao. Việc chuẩn bị đội xe điện vì vậy gắn với bài toán duy trì năng lực vận hành khi các quy định về phương tiện phát thải tiếp tục được điều chỉnh.

Cùng với yêu cầu về phương tiện, dữ liệu phát thải đang trở thành một vấn đề được quan tâm trong chuỗi cung ứng. Từ năm 2026, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của Liên minh châu Âu (CBAM) vận hành đầy đủ. Theo thông tin Giao Hàng Nặng cung cấp, phát thải Scope 3, trong đó có logistics, chiếm 75% đến hơn 90% dấu chân carbon của một tổ chức.

Với hệ thống theo dõi điện năng tiêu thụ trên từng km và từng đơn hàng, Giao Hàng Nặng hướng tới việc hình thành dữ liệu phát thải gắn với hoạt động vận chuyển. Đây có thể trở thành một phần dữ liệu phục vụ nhu cầu quản trị và báo cáo của khách hàng doanh nghiệp.

“Điện khí hóa đội xe là quyết định đầu tư dài hạn, gắn với chi phí vận hành và yêu cầu báo cáo phát thải từ khách hàng. Dữ liệu giai đoạn đầu là cơ sở để mở rộng quy mô”, đại diện Giao Hàng Nặng cho hay.

Từ 25 xe tải điện đầu tiên, Giao Hàng Nặng đang triển khai lộ trình điện khí hóa theo từng bước, trong đó phương tiện, hạ tầng sạc và hệ thống dữ liệu được xây dựng song song. Kế hoạch hơn 800 phương tiện vào năm 2029 sẽ tiếp tục phụ thuộc vào tiến độ hoàn thiện những hạ tầng cần thiết để đội xe có thể vận hành ở quy mô lớn.