Tuần này, khoảng 60 chính phủ, trong đó có Brazil, Đức, Canada và Nigeria, sẽ tham dự cuộc họp quốc tế đầu tiên để thảo luận về việc từng bước loại bỏ nhiên liệu hóa thạch, trong bối cảnh chiến sự Iran làm đảo lộn thị trường dầu khí toàn cầu và đẩy giá năng lượng tăng vọt.
Cuộc họp tại Santa Marta, Colombia, bắt đầu vào thứ Ba (28/4), có sự tham gia của các bộ trưởng và quan chức từ khoảng 60 quốc gia để bàn về giải pháp thực tế nhằm giúp các nền kinh tế giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Thay vì đặt
ra các mục tiêu toàn cầu mới như tại các hội nghị khí hậu của Liên Hợp Quốc
(UN), cuộc họp lần này hướng tới việc chia sẻ kinh nghiệm và công cụ triển khai
cụ thể.
“Chúng tôi không đàm phán về các mục tiêu hay cam kết mới.
Trọng tâm của cuộc họp là chia sẻ cách triển khai trên thực tế”, Bộ trưởng Khí
hậu Hà Lan Stientje van Veldhoven cho biết. Hà Lan là nước đồng tổ chức sự kiện
cùng Colombia.
Theo bà Van Veldhoven, các chính phủ sẽ bàn về những công cụ
cần thiết để khởi động quá trình giảm dần sử dụng nhiên liệu hóa thạch, từ cơ
chế tài chính, ưu đãi trong khung chính sách đến các công cụ quy hoạch. Nội
dung thảo luận cũng bao gồm cách tạo môi trường đầu tư thuận lợi để các ngành
công nghiệp chuyển từ khí đốt sang điện, đồng thời điều chỉnh chính sách hỗ trợ tài chính
dành cho nhiên liệu hóa thạch.
Cuộc họp có sự tham gia của các quốc gia sẵn sàng thúc đẩy
chuyển dịch năng lượng, nhưng Trung Quốc và Mỹ - hai nước phát thải lớn nhất thế
giới - không tham dự. Saudi Arabia và một số nước sản xuất dầu khí lớn khác ở
Trung Đông cũng vắng mặt.
Chiến sự Iran cho thấy mức độ phụ thuộc lớn của nhiều nước
vào dầu khí nhập khẩu. Châu Á là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng lớn nhất
bởi tình trạng thiếu nhiên liệu, trong khi châu Âu đối mặt chi phí năng lượng
tăng mạnh.
Theo bà Van Veldhoven, cuộc khủng hoảng năng lượng lần này
càng làm rõ lý do cần giảm dần sự phụ thuộc vào dầu khí. Đây không chỉ là vấn đề
ứng phó biến đổi khí hậu, mà còn liên quan trực tiếp đến an ninh kinh tế và an
ninh năng lượng.
“Cuộc chiến ở Trung Đông gây tác động trên toàn cầu vì chúng
ta phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Càng ít phụ thuộc vào nguồn năng lượng
này, các nền kinh tế càng ít bị tổn thương”, bà Van Veldhoven nói với hãng tin
Reuters.
Cuộc họp này cũng cho thấy một số quốc gia đang mất kiên nhẫn
với tiến độ chậm chạp của các cuộc đàm phán khí hậu hàng năm do Liên Hợp Quốc
(UN) tổ chức. Tại các hội nghị này, gần 200 nước phải đạt đồng thuận trước khi
thông qua bất kỳ quyết định lớn nào, nên quá trình đàm phán thường kéo dài và
khó tạo đột phá.
Tại Hội nghị khí hậu COP28 năm 2023, các nước từng nhất trí
chủ trương chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, các kỳ họp COP sau
đó chưa đạt thêm nhiều tiến triển trong việc cụ thể hóa cam kết này. Một phần
nguyên nhân là Saudi Arabia và một số nước khác đã phản đối các đề xuất gần đây
nhắm trực tiếp vào nhiên liệu hóa thạch.
