Kiến nghị chấp nhận công nghệ làm tài sản thế chấp để "gỡ khó" vốn vay cho doanh nghiệp công nghệ

Ngày 24/11, tại Trụ sở các cơ quan của Quốc hội, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo lấy ý kiến góp ý hoàn thiện dự thảo Luật Công nghệ cao (sửa đổi). Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Phương Tuấn chủ trì hội thảo. 

Nhiều ý kiến đánh giá, dự thảo Luật Công nghệ cao (sửa đổi) đã thể hiện sự đổi mới mạnh mẽ trong tư duy quản lý và cấu trúc chính sách từ đó thúc đẩy phát triển các công nghệ nền tảng, công nghệ chiến lược và hệ sinh thái công nghệ cao.

Góp ý các nội dung cụ thể, về chính sách ưu đãi, theo Trưởng ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh, ông Nguyễn Kỳ Phùng, cho rằng mức ưu đãi cụ thể, trình tự, thủ tục chi tiết nên do Chính phủ quy định, đảm bảo tính linh hoạt. 

Chính sách ưu đãi đặc thù chỉ nên áp dụng cho các đối tượng: đối tượng thuộc Danh mục công nghệ chiến lược, doanh nghiệp công nghệ chiến lược, các Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển (R&D).

Về chính sách ưu đãi đầu tư, ông Nguyễn Như Cường, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đề xuất cần nghiên cứu quy định theo hướng, các doanh nghiệp công nghệ cao có vốn đầu tư trong nước phải được hưởng ưu đãi ít nhất tương đương với các doanh nghiệp FDI khi đầu tư vào Việt Nam. 

Chính sách này nhằm thúc đẩy và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam phát triển ngang bằng với các doanh nghiệp lớn của nước ngoài.

Ngoài ra, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng kiến nghị cần phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn trong việc xây dựng và quản lý danh mục công nghệ cao.

Trong đó, danh mục cốt lõi: Chỉ những danh mục công nghệ lõi, mang tầm chiến lược quốc gia do Bộ Khoa học và Công nghệ tổng hợp và ban hành. Danh mục chuyên ngành (Bộ/ ngành) là các danh mục công nghệ phục vụ ngành hoặc địa phương (như công nghệ chọn tạo giống, nuôi trồng thủy sản...) nên do chính Bộ, ngành hoặc tỉnh thành đó quyết định. Điều này sẽ đảm bảo tính linh động và phù hợp với điều kiện thực tế của từng lĩnh vực.

Đóng góp ý kiến tại Hội thảo, ông Nguyễn Tử Quảng, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn BKAV, kiến nghị cần sửa đổi điều khoản mang tính khuyến khích hiện tại thành quy định có tính ràng buộc pháp lý mạnh mẽ.

Cụ thể, thay vì dùng từ "ưu tiên" sản phẩm trong nước, thay thế bằng "bắt buộc" phải sử dụng sản phẩm công nghệ cao, công nghệ chiến lược của các doanh nghiệp trong nước áp dụng đối với các dự án đầu tư công của Nhà nước có sử dụng sản phẩm công nghệ cao, công nghệ chiến lược.

Ông Nguyễn Tử Quảng nhận định, việc này nhằm tạo ra một thị trường chắc chắn cho doanh nghiệp Việt.

Tuy nhiên, đề xuất này phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều ước quốc tế (FTA, WTO) và chỉ áp dụng cho những gói thầu mà Luật pháp quốc tế cho phép (ví dụ: gói thầu dưới 1 triệu USD).

Ngoài ra, Tổng Giám đốc Tập đoàn BKAV cho rằng một rào cản lớn khác đối với các doanh nghiệp công nghệ là việc tiếp cận vốn để mở rộng sản xuất quy mô lớn.

Các doanh nghiệp công nghệ đã đầu tư số vốn rất lớn nhưng không được vay vốn vì tài sản là công nghệ (tài sản vô hình) không được định giá và bảo lãnh tín dụng.

Do đó, đề xuất nghiên cứu cần thiết lập Quỹ Bảo lãnh Tín dụng (hoặc cơ chế tương tự, đã được Hàn Quốc và Trung Quốc áp dụng thành công) để chuyển hóa “tài sản vô hình” (công nghệ) thành tài sản có giá trị thế chấp. Điều này cho phép doanh nghiệp có cơ sở vay vốn để mở rộng sản xuất quy mô lớn.