Tháo gỡ nhiều vấn đề “nút thắt” trong chuyển giao công nghệ

Luật Chuyển giao công nghệ năm 2017 được đánh giá đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho các hoạt động chuyển giao công nghệ  trong nước và quốc tế. 

Tuy nhiên, sau gần 10 năm, nhiều hạn chế, bất cập đã bộc lộ. Các quy định hiện hành chưa theo kịp tốc độ phát triển nhanh của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, phạm vi công nghệ được điều chỉnh chưa bao quát các công nghệ mới, chính sách tài chính và pháp lý cho các bên tham gia chuyển giao chưa đầy đủ, thiếu cơ chế khuyến khích chuyển giao công nghệ nội sinh, thị trường khoa học và công nghệ còn yếu; và công tác quản lý nhà nước chưa thực sự hiệu quả. 

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ lần này bổ sung nhiều quy định mới nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn của hoạt động chuyển giao công nghệ. 

Trong đó, dự thảo đưa vào các cơ chế mới như chuyển giao công nghệ tạm thời, cho phép doanh nghiệp và tổ chức tiếp nhận công nghệ trong thời gian nhất định để thử nghiệm, đánh giá mức độ phù hợp trước khi quyết định triển khai chính thức; cơ chế chuyển giao công nghệ theo kết quả, hiệu quả, trong đó giá trị và nghĩa vụ của các bên được xác định dựa trên mức độ đạt được của các chỉ tiêu kỹ thuật, môi trường, kinh tế – xã hội; quy định về thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ mới theo khuôn khổ pháp luật về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Dự thảo còn bổ sung nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động tiếp nhận, ứng dụng và đổi mới công nghệ, bao gồm các chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng, khấu hao tài sản công nghệ, cùng các hình thức hỗ trợ thông qua Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia và các quỹ phát triển khoa học và công nghệ của Bộ, ngành và địa phương.

Quy trình thẩm định, chấp thuận và cấp phép chuyển giao công nghệ cũng được điều chỉnh theo hướng rõ ràng, rút ngắn thời gian xử lý và bảo đảm thống nhất với pháp luật về đầu tư, xây dựng và môi trường.

Những sửa đổi này bao gồm đổi mới quy định về thẩm định công nghệ trong các dự án đầu tư, quy định về chấp thuận chuyển giao công nghệ hạn chế chuyển giao, thủ tục cấp giấy phép chuyển giao công nghệ, và các nội dung liên quan đến đăng ký chuyển giao công nghệ.

Tại Hội thảo lấy ý kiến góp ý dự thảo Luật ngày 19/11, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh ghi nhận và tiếp thu các ý kiến góp ý. 

Theo Thứ trưởng Hoàng Minh, đối với kết quả nghiên cứu khoa học, Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã quy định cơ chế giao quyền, theo đó tổ chức được giao chủ trì nhiệm vụ khoa học và công nghệ được quyền sử dụng kết quả nghiên cứu để thương mại hóa và góp vốn.

Với công nghệ tồn tại dưới dạng quyền sở hữu trí tuệ, việc định giá và giao dịch thực hiện theo Luật Sở hữu trí tuệ. 

Tuy nhiên, thực tế còn nhiều loại công nghệ không phải sáng chế, không phải đề tài nghiên cứu. Với những trường hợp này, dự thảo Nghị định sẽ giao quyền định đoạt cho cơ quan sở hữu công nghệ; cơ quan này có quyền quyết định giá trị công nghệ để giao dịch và giá giao dịch sẽ được xác lập theo thỏa thuận.

Thứ trưởng nhấn mạnh, đây là giải pháp quan trọng nhằm thúc đẩy hoạt động giao dịch công nghệ, tháo gỡ khó khăn trong việc đưa công nghệ lên sàn giao dịch.

Thứ trưởng Hoàng Minh cũng cho biết, dự thảo quy định rõ, trường hợp góp vốn bằng công nghệ vào dự án có sử dụng ngân sách nhà nước thì phải thực hiện thẩm định giá; nếu không sử dụng ngân sách nhà nước thì được thực hiện theo giá thị trường, phù hợp với quy định của Luật Giá. Mục tiêu của quy định này là tháo gỡ khó khăn cho chủ thể sở hữu công nghệ, tạo điều kiện để công nghệ được tự do giao dịch.

Liên quan đến thẩm định giá, Thứ trưởng Hoàng Minh khẳng định, thẩm định giá là việc xác định giá trị của tài sản theo quy định pháp luật.

Thông tư số 37 của Bộ Tài chính đã quy định đầy đủ hành lang pháp lý cho hoạt động thẩm định giá và hoạt động tư vấn thẩm định giá. Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp thu các ý kiến và có báo cáo giải trình tại phiên thảo luận tại Hội trường Quốc hội sắp tới.