Việc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước mới đây cho biết kế hoạch xây dựng sàn giao dịch chuyên biệt cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo là tín hiệu đáng mừng cho các doanh nghiệp khởi nghiệp (startup) và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, đồng thời là một bước đi cụ thể hóa chủ trương của Đảng và Chính phủ tại Nghị quyết số 57 - NQ/TW...

Việt Nam đang chứng kiến một bước tiến quan trọng trong việc phát triển kinh tế số với kế hoạch xây dựng sàn giao dịch chứng khoán chuyên biệt cho các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Đây là một tín hiệu đáng mừng cho các doanh nghiệp khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, đồng thời cụ thể hóa chủ trương của Đảng và Chính phủ tại Nghị quyết số 57 - NQ/TW. Trong bối cảnh giá trị các thương vụ vốn đầu tư mạo hiểm tại ASEAN và Việt Nam giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2021, sự hỗ trợ từ nguồn vốn Nhà nước đóng vai trò quan trọng giúp các doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn.

Hiện nay, các doanh nghiệp startup gặp nhiều khó khăn khi niêm yết trên các sàn giao dịch chứng khoán truyền thống như HOSE và HNX do các điều kiện niêm yết chặt chẽ không phù hợp với đặc điểm của họ. Các doanh nghiệp này thường không có lãi trong những năm đầu hoạt động do đặc thù mô hình tăng trưởng J-curve, chấp nhận lỗ để đầu tư vào nghiên cứu và phát triển. Do đó, việc thiết lập một sàn giao dịch riêng với các điều kiện "may đo" sẽ giúp khơi thông nguồn vốn và giữ chân tài sản trí tuệ quốc gia.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhiều thị trường chứng khoán đã sớm giải quyết nhu cầu niêm yết của các startup thông qua các tiêu chuẩn niêm yết đặc thù. Tại Trung Quốc, sàn STAR Market và ChiNext đã áp dụng cơ chế đăng ký niêm yết linh hoạt, cho phép doanh nghiệp chưa có lợi nhuận vẫn được niêm yết nếu đáp ứng các tiêu chuẩn về vốn hóa thị trường và chi phí nghiên cứu và phát triển. Tương tự, các mô hình thông thoáng tại Hàn Quốc, Singapore và Anh cũng cho thấy hiệu quả trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Để xây dựng và vận hành thành công sàn giao dịch chuyên biệt này, Việt Nam cần một hệ thống giải pháp đồng bộ về tiêu chí niêm yết, cơ chế thẩm định, hạ tầng giao dịch và ưu đãi thuế. Cần xây dựng bộ tiêu chí niêm yết phù hợp với tính chất hoạt động của các doanh nghiệp startup, đồng thời xem xét xã hội hóa công tác thẩm định qua mô hình "Nhà bảo trợ". Việc giải quyết bài toán thanh khoản bằng "nhà tạo lập thị trường" và thiết lập cơ chế "Cứu trợ" và M&A tập trung cũng là những yếu tố quan trọng.

Việc thành lập sàn giao dịch chuyên biệt cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo không chỉ là bước đi tất yếu để hoàn thiện cấu trúc thị trường vốn Việt Nam mà còn là sự bổ sung mảnh ghép còn thiếu cho hệ sinh thái tài chính quốc gia. Đây là nơi ý tưởng sáng tạo và tiềm năng tăng trưởng được công nhận là một loại tài sản có thể niêm yết và định giá, giúp nuôi dưỡng các kỳ lân công nghệ ngay chính tại quê hương mình...

(*) Nam Sơn, chuyên gia độc lập.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 11-2026 phát hành ngày 16/03/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-11-2026.html