Theo hãng tin Bloomberg, chứng khoán Ấn Độ thường được xem
là đã bỏ lỡ cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đang thúc đẩy nhiều thị trường lớn
trên thế giới. Nhưng phía sau bức tranh kém nổi bật đó, một nhóm doanh nghiệp
quy mô nhỏ lại đang âm thầm hưởng lợi từ làn sóng đầu tư hàng nghìn tỷ USD vào
hạ tầng AI.
HƯỞNG LỢI TỪ TRUNG TÂM DỮ LIỆU AI
Trường hợp gây chú ý nhất là Sterlite Technologies, nhà
sản xuất cáp quang thuộc tập đoàn Vedanta Group. Giá cổ phiếu công ty này đã
tăng hơn 530% từ đầu năm nay, sau khi ký hợp đồng nhiều năm trị giá 1,1 tỷ USD
với một công ty điện toán đám mây lớn tại Mỹ trong tháng trước.
Không chỉ Sterlite, giá cổ phiếu nhiều doanh nghiệp khác
trong chuỗi cung ứng trung tâm dữ liệu Ấn Độ cũng tăng mạnh. Giá cổ phiếu HFCL, đối thủ của Sterlite, đã tăng 191%, trong khi MTAR Technologies -
công ty sản xuất linh kiện làm mát hệ thống điện - tăng gấp hơn ba lần.
Theo một chỉ số của Bloomberg, 28 doanh nghiệp Ấn Độ trong hệ
sinh thái trung tâm dữ liệu - gồm các nhà sản xuất máy biến áp, thiết bị đóng cắt,
dây điện, cáp và hệ thống làm mát - đã tăng thêm khoảng 47 tỷ USD vốn hóa thị
trường từ đầu năm đến nay. Chỉ số này, được tính theo trọng số ngang nhau, ghi
nhận mức tăng gần 50%.
Điều này trái ngược với thị trường chung, khi chỉ số chuẩn
NSE Nifty 500 của chứng khoán Ấn Độ mất hơn 300 tỷ USD vốn hóa từ đầu năm 2026.
Diễn biến trái chiều trên bắt nguồn từ vai trò ngày càng lớn
của trung tâm dữ liệu trong làn sóng AI. Mỗi truy vấn AI đều cần được xử lý qua
các trung tâm dữ liệu - những cơ sở tiêu thụ lượng điện lớn và đòi hỏi hệ thống
làm mát quy mô lớn. Nhờ đó, các doanh nghiệp công nghiệp truyền thống cung cấp
thiết bị điện, cáp và giải pháp làm mát đang trở thành một trong những nhóm cổ
phiếu được săn đón nhất tại Ấn Độ. Tại công ty giao dịch ở Mumbai, xu hướng này
được gọi là “đặt cược vào chu kỳ đầu tư hạ tầng AI”.
“Ấn Độ có thể đang ở thế bất lợi trong làn sóng đầu tư trực
tiếp vào AI, nhưng lại có thể đứng đúng phía trong chu kỳ đầu tư hạ tầng phục vụ
AI”, ông R. Sivakumar, Giám đốc đầu tư của Axis Mutual Fund, nhận xét với
Bloomberg. Theo ông, nhà đầu tư có thể cân nhắc các doanh nghiệp hưởng lợi từ
trung tâm dữ liệu và toàn bộ chuỗi giá trị gắn với chu kỳ đầu tư này.
Kỳ vọng này đang được củng cố bởi các kế hoạch đầu tư lớn của
những tập đoàn công nghệ toàn cầu. Tập đoàn Amazon của Mỹ dự kiến rót 12,7 tỷ
USD vào hạ tầng điện toán đám mây tại Ấn Độ từ nay đến năm 2030, trong khi
Alphabet đang triển khai kế hoạch đầu tư khoảng 15 tỷ USD cho một trung tâm hạ
tầng AI tại thành phố Visakhapatnam.
Năm ngoái, một liên doanh của tập đoàn Reliance Industries
cũng ký thỏa thuận trị giá 11 tỷ USD để xây dựng các trung tâm dữ liệu tại Ấn Độ.
Trong khi đó, công ty AdaniConnex đang hợp tác với Google và Uber
Technologies để hỗ trợ phát triển trung tâm dữ liệu cho các tập đoàn này.
TRÀO LƯU KHÔNG THỂ XEM NHẸ
Theo một báo cáo công bố hôm 2/6 của Nomura Holdings, cơ hội
hấp dẫn nhất hiện nằm ở chuỗi cung ứng công nghiệp gồm những doanh nghiệp tham
gia xây dựng, cấp điện và làm mát các trung tâm dữ liệu.
Nhà đầu tư nước ngoài cũng bắt đầu tăng tỷ trọng vào nhóm cổ
phiếu công nghiệp hưởng lợi từ trung tâm dữ liệu. Theo Elara Capital (India), tỷ lệ sở hữu của các quỹ ngoại trong nhóm cổ phiếu công nghiệp tại Ấn Độ
đã tăng lên 14% vào cuối tháng 3, mức cao nhất trong 2 năm. Diễn biến này đáng
chú ý trong bối cảnh các quỹ toàn cầu nhìn chung vẫn bán ròng cổ phiếu Ấn Độ ở
mức kỷ lục.
Xét trên toàn thị trường, chứng khoán Ấn Độ vẫn nằm trong
nhóm hoạt động kém nhất thế giới. Nguyên nhân là thị trường này thiếu các doanh
nghiệp thuần về AI và các nhà sản xuất bán dẫn - hai nhóm cổ phiếu đang thúc đẩy
đà tăng tại Đài Loan và Hàn Quốc.
Tuy nhiên, cơn sốt AI tạo sinh trên toàn cầu vẫn đang mang lại
cơ hội cho một nhóm doanh nghiệp khác tại Ấn Độ gồm các công ty cung cấp thiết
bị, năng lượng và hạ tầng cần thiết để vận hành các trung tâm dữ liệu của những
tập đoàn điện toán đám mây quy mô siêu lớn. Nhóm này bao gồm Hitachi Energy
India, ABB India và Cummins India.
Đà tăng của các doanh nghiệp hưởng lợi âm thầm này phần lớn
chưa được phản ánh trong các chỉ số chính, do nhiều công ty - như Sterlite
Technologies và MTAR Technologies - vẫn chưa được đưa vào các chỉ số có phạm vi
bao quát nhất của Ấn Độ.
Theo công ty môi giới chứng khoán Angel One của Ấn Độ, đà
tăng cổ phiếu của những doanh nghiệp như Sterlite và MTAR cho thấy thị trường
ngày càng tin rằng AI không chỉ là câu chuyện của phần mềm, mà còn đang tạo ra
một chu kỳ đầu tư hạ tầng kéo dài nhiều năm.
Angel One ước tính tổng vốn đầu tư vào các trung tâm dữ liệu
quy mô siêu lớn trên toàn cầu có thể vượt 1,2 nghìn tỷ USD trong giai đoạn
2025-2027. Làn sóng đầu tư này cũng sẽ mở rộng tệp khách hàng cho các nhà sản
xuất thiết bị.
“Thị trường đang ưu tiên những doanh nghiệp có triển vọng lợi
nhuận gắn trực tiếp với AI. Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất trong ngắn hạn là định
giá, bởi đà tăng mạnh của nhiều cổ phiếu đã khiến nhà đầu tư gần như không còn
dư địa để chấp nhận sai sót”, Angel One chỉ ra trong một báo cáo.
Trường hợp của Anant Raj cho thấy thị trường vẫn có sự phân
hóa. Dù là doanh nghiệp thuần về trung tâm dữ liệu duy nhất đã niêm yết tại Ấn
Độ, cổ phiếu Anant Raj mới chỉ tăng khoảng 8% trong năm nay. Trong khi đó,
Sterlite Technologies đang giao dịch ở mức khoảng 70 lần lợi nhuận dự phóng 12
tháng tới, cao hơn nhiều so với mức 19 lần của chỉ số NSE 500.
Dù vậy, giới quan sát thị trường cho rằng không nên không xem nhẹ cơ hội từ
trào lưu đầu tư vào trung tâm dữ liệu.
Theo nhóm phân tích của Nomura, chu kỳ đầu tư vào trung tâm
dữ liệu hiện nay có quy mô lớn hơn cả làn sóng triển khai mạng 4G không dây
trên toàn cầu trong nửa đầu thập niên 2010, làn sóng xây dựng hạ tầng LNG sau
khủng hoảng tài chính 2008 hay sự bùng nổ dầu đá phiến đầu thập niên 2010.