Lãi suất là rủi ro chính với thị trường chứng khoán năm 2026

Lãi suất tiền gửi bật tăng từ tháng 10 trên tất cả các kỳ hạn. Tính đến giữa tháng 12/2025, bình quân lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng của nhóm Ngân hàng Thương mại tư nhân tăng 70 - 100 điểm cơ bản so với đầu năm lên mức 5,82%, nhóm các Ngân hàng quốc doanh tăng 50 điểm cơ bản so với đầu năm lên mức 5,2%.

Ở kỳ hạn ngắn, lãi suất tăng thêm từ +80 ~ 120 điểm cơ bản ở rải rác các kỳ hạn.

Chứng khoán MBS đưa ra dự báo lãi suất huy động 12 tháng có thể sẽ tiếp tục tăng thêm 50 điểm cơ bản trong năm 2026 và đây là rủi ro chính cho thị trường chứng khoán năm 2026.

Lãi suất tăng do: Thứ nhất, nới rộng chênh lệch cho vay và tiền gửi tại các Ngân hàng Thương mại. Nhu cầu vốn của nền kinh tế được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong 5 năm tới, với mục tiêu nâng tỷ lệ tổng vốn đầu tư toàn xã hội/GDP từ 32% lên 40%.

Dự báo tăng trưởng tín dụng sẽ duy trì mức 20% trong năm 2026. Trong khi đó tiền gửi đang dịch chuyển sang các kênh đầu tư ít thanh khoản khác như vàng, USD, bất động sản làm tốc độ vòng quay vốn trong nền kinh tế chậm lại.

Thứ hai, chênh lệch cấu trúc kỳ hạn giữa huy động và cho vay. Hiện nay tỷ lệ tiền gửi kỳ hạn ngắn (dưới 6 tháng) vẫn đang chiếm tỷ lệ chủ đạo 80% tổng tiền gửi hệ thống, trong khi nhu cầu vốn trung và dài hạn cho kế hoạch đầu tư hạ tầng là rất lớn, dẫn đến áp lực thiếu hụt vốn dài trong hệ thống.

Thứ ba, chất lượng tài sản chưa cải thiện. Tỷ lệ nợ xấu và tỷ lệ nợ nhóm 2 toàn ngành tại cuối quý 3/25 đạt lần lượt 2,0% tăng nhẹ so với cuối năm 2024. Tỷ lệ bao nợ xấu toàn ngành toàn ngành đạt 84,3% tại cuối quý 3/2025, thấp hơn so với so với mức 91,4% cuối năm 2024.

Nợ xấu vẫn đang duy trì ở mức cao, trong khi tỷ lệ bao phủ đang giảm cho thấy áp lực trích lập dự phòng của của Ngân hàng Thương mại tiếp tục tăng lên trong tương lai. Đây cũng là một yếu tố khiến lãi suất khó giảm trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, MBS cũng lưu ý về tác động có thể xảy ra khi Ngân hàng Trung ương Nhật tiếp tục tăng lãi suất trong năm 2026, sẽ kích hoạt dòng vốn rẻ tại khu vực Châu Á, trong đó có Việt Nam quay trở lại Nhật Bản, gián tiếp tạo áp lực lên nguồn vốn trong nước.

Chứng khoán Yuanta đồng quan điểm khi cho rằng Ngân hàng Nhà nước khả năng sẽ tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ linh hoạt, nới lỏng để hỗ trợ tăng trưởng, tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu tín dụng tăng cao, các Ngân hàng Thương mại có khả năng sẽ tiếp tục tăng lãi suất huy động trong nửa đầu 2026.

Theo đó, lãi suất cho vay có thể tăng theo nhưng với mức tăng thấp hơn do sự điều hành linh hoạt và việc yêu cầu giữ lãi suất ổn định hỗ trợ tăng trưởng từ Ngân hàng Nhà nước.

Bên cạnh đó, thanh khoản hệ thống ngân hàng sẽ ổn định hơn so với giai đoạn cuối 2025 nhờ nhiều Ngân hàng Thương mại đang có phương án tăng vốn trong năm 2026; dòng tiền trú ẩn vào vàng kỳ vọng chậm lại, cùng với tốc độ giải ngân đầu tư công tăng mạnh, sẽ gia tăng dòng tiền lưu thông trong nền kinh tế, qua đó giảm áp lực thanh khoản hệ thống và giảm áp lực lên lãi suất.

Về tác động lên các nhóm ngành, theo MBS, chi phí tài chính sẽ tăng lên trong năm tới trong bối cảnh lãi suất sẽ thiết lập mặt bằng mới, do đó các doanh nghiệp có trạng thái “tiền mặt ròng” sẽ chống chịu tốt hơn trong thời gian tới.

Mặt bằng lãi suất cao hơn trong năm 2026 sẽ là yếu tố tác động đến lợi nhuận của các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp trong các lĩnh vực thâm dụng vốn như bất động sản, năng lượng, xây dựng.

Ở góc nhìn tích cực hơn, VPBankS Research cho rằng câu chuyện lãi suất sẽ mang một màu sắc hoàn toàn khác biệt so với quá khứ. Dù dự báo thị trường có thể chứng kiến một đợt điều chỉnh tăng nhẹ trần lãi suất huy động khoảng 50 điểm cơ bản vào quý II, nhưng bản chất của động thái này mang tín hiệu tích cực của một nền kinh tế đang trỗi dậy.

Các chuyên gia của VPBankS dự báo khác với đợt tăng lãi suất dồn dập 200 điểm cơ bản vào cuối năm 2022 nhằm "phòng thủ" trước áp lực tỷ giá và lạm phát phi mã, đợt điều chỉnh của năm 2026 mang tâm thế chủ động "tấn công" để đón đầu cơ hội.

Việc các ngân hàng thương mại tăng nhẹ lãi suất huy động, theo VPBankS Research, thực chất là bước chuẩn bị nguồn vốn chiến lược để đáp ứng nhu cầu tín dụng, dự kiến tăng trưởng ở mức 18-20% trong năm 2026.