Nâng cao chất lượng, tạo điều kiện thuận lợi hành nghề cho đội ngũ luật sư tại Việt Nam

Sáng 10/3, Liên đoàn Luật sư Việt Nam tổ chức Hội thảo lấy ý kiến đóng góp về chính sách dự án Luật Luật sư (sửa đổi).

Phát biểu khai mạc hội thảo, Luật sư, Tiến sĩ Đào Ngọc Chuyền – Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam cho biết dự án Luật Luật sư (sửa đổi) là một trong những bước đi quan trọng trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho luật sư trong hoạt động hành nghề; đồng thời góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động hành nghề luật sư.

Dự án Luật Luật sư (sửa đổi) lần này tập trung nhằm xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn; phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, cạnh tranh lành mạnh; đổi mới quản lý nhà nước về luật sư và hành nghề luật sư theo hướng hiệu lực, hiệu quả.

Tại hội thảo, Luật sư Diệp Hoài Nam – Chủ nhiệm Ủy ban xây dựng pháp luật và Trợ giúp pháp lý – Liên đoàn Luật sư Việt Nam cho biết Liên đoàn cơ bản đồng tình với các chính sách nêu trên.

Tuy nhiên, sau khi rà soát, Liên đoàn Luật sư đề nghị xem xét lại việc thành lập Hội đồng thi luật sư có sự tham gia của các cơ quan tiến hành tố tụng, bởi các cơ quan này không liên quan tới việc kiểm tra tập sự hành nghề luật sư.

Tại Chính sách 2, Liên đoàn đề nghị làm rõ nội dung “khuyến khích việc nội địa hóa các tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài tại Việt Nam” trong mục tiêu vì tổ chức hành nghề luật sư Việt Nam được thành lập theo quy định của Luật Luật sư, còn tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài được Bộ Tư pháp cấp phép.

Về Chính sách 3, Liên đoàn đề nghị không nên giao cho UBND tỉnh chịu trách nhiệm hàng năm bồi dưỡng chính trị tư tưởng cho luật sư. Công tác đó nên giao Liên đoàn Luật sư Việt Nam và các đoàn luật sư thực hiện; còn UBND tỉnh chỉ hỗ trợ và kiểm tra về công tác đó.

Đối với nội dung giao UBND cấp xã thực hiện việc kiểm tra hành chính về tổ chức và hoạt động của luật sư phù hợp với điều kiện, yêu cầu nhiệm vụ của từng địa phương thì cũng cần phải trao đổi thêm vì UBND cấp xã hiện nay mới sáp nhập, đang có rất nhiều việc cấp thiết hơn phải làm.

Trong khi phạm vi hoạt động của luật sư khá rộng, từ trung ương đến địa phương, chưa rõ UBND cấp xã sẽ kiểm tra hành chính về những nội dung gì đối với tổ chức và hoạt động của luật sư. Hơn nữa, nghề luật sư với tính chất đặc thù đòi hỏi sự quản lý bằng chuyên môn, không phải bằng thẩm quyền hành chính theo lãnh thổ.

Bên cạnh đó, Liên đoàn đề nghị bổ sung thêm chính sách 4 là nâng cao và phát huy vai trò tự quản của tổ chức xã hội nghề nghiệp luật sư, tổ chức hành nghề luật sư; tự chịu trách nhiệm của đội ngũ luật sư khi cung cấp dịch vụ pháp lý cho khách hàng và cộng đồng xã hội.

Đồng thời, nâng cao ý thức tự trọng, tự tôn và danh dự của luật sư và nghề nghiệp luật sư khi phục vụ cộng đồng, từ đó sẽ góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư.

Dự thảo tờ trình cũng đề xuất quy định viên chức giảng dạy pháp luật được hành nghề luật sư. Tuy nhiên, Luật sư Nguyễn Văn Hà (Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) cho rằng nếu muốn hành nghề, họ phải đáp ứng điều kiện không phải là cán bộ, công chức, viên chức.

Bởi lẽ, nghề luật sư đòi hỏi sự linh hoạt tối đa về thời gian, trong khi viên chức phải tuân thủ kỷ luật lao động của Nhà nước.

Việc "chân trong chân ngoài" dễ dẫn đến tình trạng xao nhãng hoặc làm luật sư hình thức. Ngoài ra, việc này tạo cạnh tranh không bình đẳng với luật sư tự do và tiềm ẩn rủi ro xung đột lợi ích.