Giá dầu quay đầu giảm, làm gì khi lỡ "đu đỉnh" cổ phiếu dầu khí?

Mặc dù vậy, nhận định về biến động của thị trường chứng khoán giai đoạn này, ông Phạm Lưu Hưng – Kinh tế trưởng kiêm Giám đốc Trung tâm Phân tích & Tư vấn Đầu tư CTCP Chứng khoán SSI, cho rằng, so với thời điểm thuế quan tháng 4/2025, rủi ro xung đột Iran có điểm khác biệt. 

Khi câu chuyện thuế quan xảy ra, Việt Nam gần như chịu mức thuế cao nhất thế giới, vì vậy “tin xấu nhất” đã xuất hiện khá rõ và thị trường có thể sớm phản ứng rồi dần hồi phục. Ngược lại, xung đột địa chính trị liên quan trực tiếp đến giá dầu – một biến số khó dự báo và hiếm khi vận động theo một chiều.

Chỉ trong một vài ngày tới, thị trường hoàn toàn có thể xuất hiện những thông tin trái chiều, vì vậy cần thêm thời gian để các giả định của nhà đầu tư lớn cũng như toàn thị trường được phản ánh đầy đủ vào giá. Quan trọng hơn, thị trường cần thời gian để hình thành kỳ vọng rõ ràng hơn về mặt bằng giá dầu.  

Trước đây, kịch bản quanh 60 USD/thùng được xem là hợp lý, còn hiện tại nếu kịch bản tiến tới 100 USD/thùng xuất hiện thì việc điều chỉnh kỳ vọng cũng cần thêm thời gian, có thể một đến hai tuần – đó đã là khá nhanh. Khác với câu chuyện thuế quan khi “điểm xấu nhất” gần như đã xảy ra và mọi thứ dần tốt lên, xung đột lần này nhiều khả năng còn kéo dài và biến động thêm một thời gian.

Đối với nhà đầu tư lỡ mua cổ phiếu phiên giao dịch hôm qua khi giá dầu lên tới 117 USD/thùng, câu hỏi đặt ra là giá dầu đang rớt mạnh liệu có cơ hội "về bờ" hay không? Ông Hưng cho rằng dự báo giá dầu theo từng phiên là trò chơi mang tính mạo hiểm.

Đối với ngành dầu khí, liên quan đến giá dầu thì chúng ta phải đồng thuận với nhau giá dầu trung bình năm 2026 sẽ cao hơn 2025 trong biến động này.

Tuy nhiên, cổ phiếu dầu khí Việt Nam không chỉ vận động theo giá dầu. Động lực còn đến từ câu chuyện cải cách thể chế, tháo gỡ các vướng mắc cho hoạt động ngành và trao thêm quyền chủ động cho doanh nghiệp nhà nước trong việc xử lý những vấn đề phức tạp như quy hoạch. Chính tiến trình cải cách này cũng là một phần của câu chuyện tăng trưởng của nhóm dầu khí.

Còn về bờ thì phải hỏi nhà đầu tư xem mua ở giá nào? Trong câu chuyện dài hạn của Việt Nam thì năm 2026 vẫn là thời điểm mua thú vị, còn về bờ hay không phụ thuộc vào nhiều vấn đề khác. Nhà đầu tư giải ngân vì kỳ vọng căng thẳng đang tiếp diễn, ít nhất trong ngắn hạn các cổ phiếu dầu khí đang nhảy múa cùng biến động xung đột chính trị.

Một cách thận trọng hơn, ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu là Chuyên gia Chiến lược đầu tư tại Trung tâm Phân tích, Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI (SSI Research) lại cho rằng: Phải thừa nhận chúng ta không có năng lực để dự đoán theo ngày vì vậy việc đưa vào vị thế ở mức giá cao thì cực kỳ bất lợi.

"Để trả lời câu hỏi về bờ hay không thì phụ thuộc vào xung đột cách đây cả chục nghìn km, thực tế đây là vị thế không có lợi thế về mặt thông tin và giá. Nếu nhà đầu tư quan tâm ngắn hạn thì không nên nghĩ có về bờ hay không, chấp nhận vị thế đặt cược sai thì hoàn toàn có thể cắt lỗ, còn tiếp tục nắm giữ chờ đợi để đó thì không nên chút nào. Trong nhiều trường hợp, cắt lỗ sớm để tìm kiếm một cổ phiếu khác với vị thế tốt hơn lại là quyết định hợp lý", ông Hiếu khuyến nghị. 

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Phân tích khối khách hàng của Chứng khoán Yuanta đồng quan điểm cho rằng hiện tại tâm lý nhà đầu tư chủ yếu bị tác động bởi việc giá dầu tăng vọt lên trên 100 USD/thùng, tạo nên cú sốc ngắn hạn cho thị trường.

Hiện vẫn khá khó để khẳng định thị trường sẽ đi xa tới đâu. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm lịch sử, những cú sốc kiểu này thường chỉ cần 1–2 phiên để thị trường dần ổn định trở lại và tìm được trạng thái cân bằng. Các căng thẳng địa chính trị trước đây phần lớn chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, không kéo dài như giai đoạn 2022 khi thị trường phải đối mặt cùng lúc với nhiều cú sốc. Lần này yếu tố tác động chủ yếu là địa chính trị, nên với những nhà đầu tư đã từng trải qua các giai đoạn biến động lớn, đây không phải là điều quá bất ngờ.

Dù hiện nay nhiều kịch bản cực đoan như chiến tranh thế giới thứ ba đang được nhắc tới, nhưng trong thực tế khả năng cao chỉ sau 1–2 phiên thị trường sẽ dần ổn định trở lại. Khi định giá đã rơi xuống vùng hấp dẫn và nhiều cổ phiếu bị bán quá mức, lực hồi phục kỹ thuật thường sẽ xuất hiện.

Một điểm tích cực là vị thế của nhà đầu tư lần này đã được chủ động chuẩn bị từ tuần trước, khác với năm 2025 khi thị trường gần như bị bất ngờ trước các cú sốc. Rủi ro địa chính trị thường tác động mạnh trong ngắn hạn, trong khi những yếu tố như thương mại mới có xu hướng ảnh hưởng dài hơn đến nền kinh tế. 

"Với bối cảnh hiện tại, khả năng cao thị trường có thể cân bằng trở lại ngay trong tuần này. Trong kịch bản xấu nhất, vùng hỗ trợ được nhìn nhận quanh 1.550 – 1.600 điểm trước khi hồi phục trở lại. Ở mặt bằng định giá hiện nay, P/E năm 2026 khoảng gần 12 lần, thậm chí có thể lùi xuống dưới 11 lần, tương đương vùng đáy của thị trường. Vì vậy khả năng thị trường sớm tìm lại trạng thái cân bằng là khá cao.

Đối với giá dầu, hiện có hai kịch bản chính. Nếu căng thẳng địa chính trị chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, giá dầu có thể dao động trong vùng 100 – 120 USD/thùng. Trong kịch bản tiêu cực hơn, giá dầu thậm chí có thể tiến tới 200 USD/thùng, dù khả năng này được đánh giá là không quá lớn", ông Minh nói.