Lan tỏa kiến thức pháp luật về bảo vệ người tiêu dùng thời đại số

Trong bối cảnh thương mại điện tử bùng nổ, kéo theo các hành vi xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng ngày càng tinh vi, ngày 21/12/2025 tại Hà Nội, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đã tổ chức cuộc thi nhằm nâng cao nhận thức pháp lý và thúc đẩy môi trường kinh doanh số minh bạch.

Cuộc thi có sự tham gia của 3 đội đại diện cho các lực lượng nòng cốt trong đời sống kinh tế – xã hội, gồm: đội sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU), đội Liên cơ quan báo chí truyền thông và đội doanh nghiệp Honda Việt Nam. Mỗi đội thi mang đến góc nhìn riêng, phản ánh vai trò, trách nhiệm và cách tiếp cận khác nhau trong công tác phòng, chống hàng giả và bảo vệ người tiêu dùng trên môi trường số.

Không chỉ dừng lại ở lý thuyết, các đội phải đối mặt với những tình huống thực tế đang gây nhức nhối như: Nhận diện hàng giả qua livestream; quảng cáo sai sự thật trên nền tảng số; trách nhiệm của các sàn thương mại điện tử trung gian và người bán.

Sau những vòng thi kịch tính, kết quả chung cuộc đã vinh danh những nỗ lực xuất sắc. Giải Nhất: đội Đại học Kinh tế Quốc dân (76,5 điểm); giải Nhì đội Công ty Honda Việt Nam (69,5 điểm). Giải Ba thuộc về đội Liên cơ quan báo chí truyền thông (68 điểm).

Ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước, cho rằng trên thực tế, không chỉ cơ quan quản lý, mà cả người bán và người tiêu dùng đều cần hiểu rõ pháp luật, hiểu đúng trách nhiệm và quyền lợi của mình, khi đó thị trường thương mại điện tử mới có thể phát triển lành mạnh, bền vững. Cuộc thi hướng tới mục tiêu rất cụ thể: giúp pháp luật trở nên dễ hiểu hơn, gần với thực tế hơn và áp dụng được trong đời sống hằng ngày.

Ban Tổ chức kỳ vọng, cuộc thi không chỉ là sân chơi trí tuệ, bổ ích mà còn là diễn đàn trao đổi, kết nối giữa các chủ thể liên quan, qua đó góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, thúc đẩy văn hóa tiêu dùng an toàn, thông minh và có trách nhiệm trên không gian mạng. Đồng thời, đây cũng là hoạt động thiết thực nhằm đưa pháp luật đến gần hơn với sinh viên, người lao động và cộng đồng doanh nghiệp trong thời đại kinh tế số.

Mặt khác, cuộc thi là một điểm nhấn ý nghĩa trong chuỗi hoạt động tuyên truyền pháp luật về chống hàng giả và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên thương mại điện tử, khẳng định vai trò quan trọng của truyền thông, giáo dục và sự chung tay của toàn xã hội trong việc xây dựng thị trường thương mại điện tử phát triển bền vững.

Sự góp mặt của các đội thi không chỉ mang ý nghĩa tranh tài, mà còn thể hiện tinh thần đồng hành, chung tay trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chống hàng giả và bảo vệ người tiêu dùng.

Cuộc thi đã góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với đời sống tiêu dùng số, giúp sinh viên, người làm báo và doanh nghiệp hiểu rõ hơn quyền, nghĩa vụ cũng như trách nhiệm của mình trong môi trường thương mại điện tử.

Đại điện đội NEU cho biết tham gia cuộc thi vì muốn hiểu về luật, hiểu về quyền của người tiêu dùng để tự bảo vệ mình và lan tỏa kiến thức pháp luật đến cộng đồng, đặc biệt là người tiêu dùng trẻ.

“Chúng em hiểu rằng không ai bảo vệ mình tốt bằng chính mình. Hiểu biết pháp luật là tấm khiên đầu tiên những người trẻ không bị lừa, không bị lợi dụng và luôn là người tiêu dùng thông minh”, đại điện đội NEU chia sẻ.

Theo đại điện đội doanh nghiệp Honda Việt Nam, trong thời đại thương mại điện tử phát triển mạnh, hàng giả, hàng nhái không chỉ gây thiệt hại cho người tiêu dùng mà còn làm ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và thương hiệu của các doanh nghiệp làm ăn chân chính. Đôi khi chỉ một cú click, một lượt chia sẻ vô tình, đã tiếp tay cho hàng giả. “Chúng tôi nhận ra: mình không chỉ là nạn nhân, mà có thể vô tình trở thành mắt xích. Cuộc thi là dịp để chúng tôi nâng cao nhận thức pháp luật cho cán bộ, nhân viên, đồng thời lan tỏa thông điệp “Nói không với hàng giả – Bảo vệ người tiêu dùng” tới cộng đồng”.

Đại điện đội Liên cơ quan báo chí truyền thông nhấn mạnh: Luật pháp tưởng xa… nhưng thật ra là thứ giúp chúng ta đứng vững giữa một thị trường tràn ngập thông tin nhiễu. Xin hãy thận trọng trong từng lựa chọn. Hãy là người tiêu dùng tỉnh táo, để không ai phải trả giá cho sự cả tin của mình”.

Phó Cục trưởng Cục Quản lý và phát triển thị trường, cho rằng xử lý vi phạm chỉ là một phần, quan trọng hơn là phòng ngừa từ nhận thức, từ sự hiểu biết và tự giác chấp hành pháp luật của các chủ thể tham gia thị trường. Cuộc thi chính là cách tiếp cận "mềm dẻo" để đưa pháp luật đến gần hơn với cuộc sống.